Phóng viên TTXVN tại Mexico dẫn thông cáo của Hiệp hội các nhà sản xuất và đóng gói bơ Mexico (APEAM) cho biết hiện chưa có lô bơ nào từ Michoacán được phép vận chuyển sang thị trường Mỹ. Michoacán là bang sản xuất bơ lớn nhất Mexico, với sản lượng khoảng 2 triệu tấn/năm. Đây cũng là địa bàn hoạt động của nhiều nhóm tội phạm có tổ chức, trong bối cảnh tình trạng sát hại quan chức và ép buộc các nhà sản xuất nông nghiệp đóng tiền bảo kê gia tăng.
Đại sứ quán Mỹ tại Mexico cho biết quyết định tạm dừng được đưa ra do “mối đe dọa đối với các lợi ích của Mỹ”.
Chính quyền bang Michoacán đánh giá đây là biện pháp phòng ngừa sau một loạt vụ bắt giữ các thủ lĩnh tội phạm, đồng thời cho biết lực lượng chức năng Mexico đang phối hợp với phía Mỹ nhằm sớm nối lại hoạt động của các nhân viên kiểm tra. Việc tạm dừng hoạt động kiểm tra khiến bơ xuất khẩu không thể hoàn tất quy trình chứng nhận cần thiết để đưa vào thị trường Mỹ.
Đây không phải lần đầu hoạt động xuất khẩu bơ từ Michoacán bị gián đoạn do vấn đề an ninh. Năm 2024, Mỹ từng tạm dừng hoạt động kiểm tra sau khi hai nhân viên USDA bị tấn công tại bang này. Trước đó, năm 2022, hoạt động kiểm tra cũng từng bị đình chỉ sau khi một nhân viên Mỹ nhận được lời đe dọa.
Michoacán có diện tích tương đương Costa Rica và là một trong những trung tâm sản xuất nông nghiệp lớn của Mexico, chủ yếu về bơ và chanh. Mùa xuất khẩu bơ cao điểm thường diễn ra trước trận chung kết Giải Bóng bầu dục Mỹ (Super Bowl) vào tháng 2. Trong năm nay, các nhà sản xuất tại Michoacán và bang Jalisco lân cận đã xuất khẩu tổng cộng 127.000 tấn bơ, mức cao kỷ lục. Michoacán hiện cung cấp khoảng 88% sản lượng bơ của Mexico và Mỹ là thị trường tiêu thụ chính.
Tuy nhiên, Michoacán đồng thời chịu ảnh hưởng nặng nề của hoạt động tội phạm có tổ chức do các băng nhóm tranh giành các tuyến vận chuyển ma túy. Khu vực này có sự hiện diện của băng đảng buôn ma túy khét tiếng Jalisco New Generation Cartel (CJNG) cùng một số nhóm tội phạm khác như Los Viagras và La Familia Michoacana. Hôm 5/8, cơ quan tư pháp Mỹ tuyên bố tăng tiền thưởng từ 5 triệu lên 25 triệu USD cho thông tin dẫn đến việc bắt giữ trùm ma túy Juan Carlos Valencia, biệt danh “El 03”, đã trở thành thủ lĩnh CJNG sau khi Nemesio Oseguera, còn gọi là “El Mencho” bị tiêu diệt trong một chiến dịch quân sự. CJNG bị cáo buộc đứng sau các vụ sát hại Thị trưởng thành phố Uruapan Carlos Manzo và lãnh đạo các nhà sản xuất chanh Bernardo Bravo tại bang Michoacán. Sau các vụ việc này, Chính phủ Mexico đã tăng cường an ninh tại địa phương.
Việc đình chỉ diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mexico - Mỹ còn nhiều vấn đề cần giải quyết, đáng chú ý là quá trình rà soát Hiệp định Thương mại Mỹ - Mexico - Canada (USMCA) và hợp tác giữa hai nước trong cuộc chiến chống tội phạm có tổ chức.
