Theo nguồn tin, Mỹ, Iran và Oman đang tiến gần tới một thỏa thuận tạm thời nhằm mở lại tuyến hàng hải qua eo biển Hormuz. Washington sẽ chính thức công bố thỏa thuận này trong ngày 5/8.
Theo các nguồn tin, thỏa thuận dự kiến có thời hạn 60 ngày, cho phép tàu thuyền đi vào Vịnh Ba Tư qua vùng lãnh hải của Iran và hành trình theo chiều ngược lại qua vùng biển của Oman, trên cơ sở phối hợp với Tehran. Thỏa thuận cũng quy định các tàu thuyền quá cảnh qua eo biển Hormuz sẽ không phải nộp bất kỳ khoản phí nào.
Truyền thông phương Tây cho biết thỏa thuận có thể được gia hạn sau khi thời hạn 60 ngày kết thúc nếu các bên tiếp tục đạt được đồng thuận.
Ở chiều ngược lại, nếu các cuộc đàm phán đổ vỡ và không đạt được thỏa thuận, Mỹ được cho là đang cân nhắc phương án tiến hành các đợt tấn công quy mô lớn nhằm vào lãnh thổ Iran.
Theo các nguồn tin trong chính quyền Mỹ, giới lãnh đạo Iran đã hoàn tất quá trình phê chuẩn các nội dung của thỏa thuận trong ngày 4/8 (giờ địa phương).
Trước đó, ngày 4/8, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết tiến trình đàm phán giữa Tehran và Muscat về hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz đang đạt những bước tiến tích cực. Trả lời Đài Phát thanh - Truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB), ông xác nhận các cuộc thảo luận đang được tiến hành ở cả cấp kỹ thuật và chính trị nhằm xây dựng cơ chế quản lý hoạt động vận tải qua tuyến hàng hải chiến lược này.
Theo ông Baghaei, mọi thỏa thuận đều phải bảo đảm chủ quyền và lợi ích an ninh quốc gia của cả Iran và Oman, đồng thời kết quả cuối cùng sẽ được công bố sau khi hai bên hoàn tất đàm phán. Trong khi đó, kênh Press TV dẫn lời một quan chức cấp cao Iran cho biết hành lang hàng hải mới dự kiến sẽ thay thế các tuyến phía Bắc và phía Nam hiện nay, đồng thời khẳng định đây là biện pháp phòng vệ phù hợp với quyền của một quốc gia có chủ quyền.
Cùng ngày, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cho biết Washington và Tehran có thể đạt được thỏa thuận trong vòng 1 - 2 ngày nhằm khôi phục hoạt động hàng hải bình thường tại eo biển Hormuz. Ông bày tỏ hy vọng thỏa thuận sẽ được hoàn tất trong ngày 4 hoặc 5/8, đồng thời nhấn mạnh mục tiêu của các cuộc đàm phán là khôi phục tự do hàng hải và góp phần ổn định tình hình khu vực. Trước đó, ngày 1/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hoãn chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Iran để tạo cơ hội cho các nỗ lực ngoại giao.
Eo biển Hormuz là tuyến hàng hải chiến lược, vận chuyển khoảng 20% lượng dầu mỏ tiêu thụ trên toàn cầu. Những diễn biến căng thẳng tại Trung Đông thời gian qua đã làm gia tăng rủi ro đối với hoạt động vận tải biển, khiến chi phí bảo hiểm và cước vận chuyển tăng mạnh, đồng thời làm dấy lên lo ngại về nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng thế giới. Giới phân tích cho rằng nếu Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận về tự do hàng hải, đây sẽ là bước tiến quan trọng góp phần hạ nhiệt căng thẳng tại khu vực, ổn định thị trường năng lượng và mở đường cho các cuộc đối thoại rộng hơn giữa hai bên.
