#tự do hàng hải

Cơ quan Quản lý Eo biển Vịnh Ba Tư (PGSA) của Iran cho biết trong những ngày gần đây, nhiều tàu chở dầu đã bị tấn công tại eo biển Hormuz

Theo phóng viên TTXVN tại Washington, các bên trung gian đang tăng cường nỗ lực thúc đẩy một thỏa thuận tạm thời giữa Mỹ và Iran nhằm bảo đảm tự do hàng hải qua eo biển Hormuz và khôi phục đàm phán chấm dứt cuộc xung đột kéo dài hơn 7 tháng. Tuy nhiên, Washington và Tehran vẫn bất đồng về trình tự thực hiện các cam kết.

Theo PV TTXVN tại Trung Đông, ngày 24/9, khoảng 80 quốc gia cùng Liên minh châu Âu (EU) ra tuyên bố chung lên án các hoạt động của Iran gây gián đoạn vận tải biển tại eo biển Hormuz, đồng thời chỉ trích lực lượng Houthi tại Yemen về những cuộc tấn công ở Biển Đỏ, nhằm vào Saudi Arabia.

Ngày 5/9, một tàu chở dầu của Iran gần đảo Kharg đã bị bốn vật thể đánh trúng trong một cuộc tấn công bằng tên lửa được cho là của Mỹ.

Đại diện cấp cao phụ trách an ninh và chính sách đối ngoại Liên minh châu Âu (EU), bà Kaja Kallas cho biết các nỗ lực ngoại giao liên quan đến eo biển Hormuz vẫn đang tiếp tục, nhưng cho đến nay vẫn chưa tạo ra bước đột phá.

Cơ quan quản lý tuyến đường thủy Vịnh Ba Tư của Iran cho biết những tàu hợp tác với các tàu vi phạm quy định của Iran về quá cảnh qua eo biển Hormuz cũng sẽ bị đưa vào danh sách các tàu vi phạm.

Người phát ngôn Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại của Quốc hội Iran, Hassan Ghashghavi, thông báo trong phiên họp ngày 23/8, ủy ban này đã thông qua Điều 3 của “Kế hoạch Hành động Chiến lược về An ninh và Phát triển eo biển Hormuz”.

Saudi Arabia và 13 quốc gia khác đã xác nhận thành lập một liên minh quân sự nhằm bảo đảm tự do hàng hải qua eo biển Bab al-Mandeb, Biển Đỏ và Vịnh Aden, trong bối cảnh dự kiến có thêm nhiều nước tham gia.

Mỹ đang chuẩn bị công bố các thỏa thuận tạm thời với Iran và Oman về việc khôi phục hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz vào ngày 5/8 (giờ địa phương), truyền thông phương Tây dẫn lời các nguồn thạo tin cho hay.

Đại sứ Mỹ tại Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) Kevin Kim ngày 31/7 khẳng định Washington tôn trọng vai trò trung tâm và cơ chế đồng thuận của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) trong xử lý các vấn đề liên quan đến Biển Đông, đồng thời nhấn mạnh các thỏa thuận trong khu vực không nên ảnh hưởng đến lợi ích của các bên thứ ba cũng như nguyên tắc tự do hàng hải.

Các Bộ trưởng Ngoại giao Hiệp hội Các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) ngày 23/7 đã kêu gọi bảo đảm tự do hàng hải qua các eo biển quốc tế, đồng thời nhấn mạnh cần kiềm chế căng thẳng tại Trung Đông trong bối cảnh xung đột giữa Mỹ và Iran tiếp tục leo thang, tác động đến an ninh năng lượng và thương mại của khu vực cũng như toàn cầu.

ASEAN kêu gọi kiềm chế tối đa và lập tức chấm dứt xung đột Mỹ-Iran, khôi phục hoạt động lưu thông an toàn, không bị cản trở và liên tục của tàu thuyền” trên các tuyến thương mại trọng yếu như eo biển Hormuz.

Ngày 2/7, Hải quân Mỹ đã khẳng định vai trò của mình trong việc bảo vệ tự do hàng hải và các tuyến thương mại quốc tế, trong bối cảnh tình hình an ninh tại Trung Đông và khu vực eo biển Hormuz vẫn tiềm ẩn nhiều bất ổn sau các cuộc xung đột gần đây.

Chỉ ít ngày sau khi Mỹ và Iran đạt được bản ghi nhớ (MoU) nhằm chấm dứt xung đột, các cuộc tấn công mới tại vùng Vịnh đã đẩy thỏa thuận này vào phép thử đầu tiên.

Ngày 23/6, Iran và Oman tái khẳng định cam kết bảo đảm hoạt động vận tải thương mại an toàn và không thu phí qua eo biển Hormuz.

Những tranh cãi liên quan đến tương lai eo biển Hormuz đang đặt Oman trước phép thử ngày càng lớn trong quan hệ với cả Mỹ và Iran.

Từ ngày 28-30/4, tại Trụ sở Liên hợp quốc (LHQ) ở New York (Mỹ), Hội đồng Bảo an (HĐBA) LHQ đã tổ chức phiên thảo luận mở cấp cao về “Tình hình Trung Đông và vấn đề Palestine” dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Ngoại giao Bahrain – nước Chủ tịch luân phiên HĐBA tháng 4/2026.

Ngày 28/4, các nhà lãnh đạo và quan chức các nước thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh đã tham dự Hội nghị Tham vấn lần thứ 19 ở thành phố cảng Jeddah của Saudi Arabia nhằm thảo luận về cuộc khủng hoảng khu vực do xung đột giữa Mỹ – Israel và Iran gây ra.

Ngày 13/4, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tuyên bố Bắc Kinh hoan nghênh Pakistan đóng vai trò lớn hơn trong việc thúc đẩy hòa bình khu vực, đồng thời sẵn sàng phối hợp với Islamabad và cộng đồng quốc tế tiếp tục đóng góp tích cực vào việc sớm khôi phục hòa bình và ổn định ở Trung Đông.

Ukraine đang muốn dần chuyển từ vị thế “thách thức an ninh” sang “nhà cung cấp an ninh” cho các đối tác.