Với nguồn kinh phí huy động từ xã hội hóa cùng quỹ của Hội, mô hình không chỉ tạo sinh kế lâu dài mà còn tiếp thêm động lực giúp người dân vươn lên ổn định cuộc sống.
Tạo sinh kế, tiếp sức cho các hộ yếu thế vươn lên
Trên hành trình thực hiện mục tiêu giảm nghèo, bên cạnh những hộ còn nằm trong danh sách hộ nghèo, hộ cận nghèo, thực tế tại xã Đình Cương vẫn còn nhiều gia đình vừa mới thoát nghèo nhưng cuộc sống còn hết sức chật vật do tuổi cao, sức yếu hoặc mang bệnh tật hiểm nghèo. Hiểu được những trăn trở đó, Hội Nông dân xã Đình Cương đã rà soát kỹ lưỡng từng hoàn cảnh cụ thể để ưu tiên hỗ trợ lợn giống sinh sản, giúp bà con có thêm điểm tựa kinh tế vững chắc, tránh nguy cơ tái nghèo.
Gia đình chị Lưu Thị Kiều Duyên (sinh năm 1983, xã Đình Cương) là một trong những hoàn cảnh như thế. Chị Duyên mắc bệnh tim nặng, dù đã trải qua ca phẫu thuật van tim từ 14 năm trước nhưng đến nay sức khỏe vẫn rất yếu, không thể làm được các công việc nặng nhọc. Đều đặn mỗi tháng, chị phải đến bệnh viện kiểm tra và uống thuốc chống đông máu liên tục để duy trì sự sống. Kinh tế gia đình lại không có ruộng đất canh tác, mọi chi tiêu trong nhà đều trông chờ vào thu nhập bấp bênh từ việc nhận sửa quần áo lặt vặt tại nhà của chị và tiền công làm thuê, phụ hồ của người chồng. Vợ chồng chị phải chắt chiu từng đồng để nuôi hai người con ăn học, trong đó một cháu đang theo học ngành sư phạm tại Trường Đại học Phạm Văn Đồng và một cháu nhỏ mới hơn 3 tuổi.
Năm 2026, gia đình chị Duyên được xét thoát nghèo, chuyển sang diện hộ cận nghèo. Mừng vì gia đình từng bước vượt qua khó khăn, nhưng chị Duyên cũng mang nặng nỗi lo về chi phí khám chữa bệnh khi không còn được hưởng đầy đủ các chính sách hỗ trợ bảo hiểm y tế miễn phí như trước, trong khi chị chưa đến tuổi hưởng chế độ người cao tuổi. Chia sẻ với khó khăn của hội viên, vừa qua Hội Nông dân xã đã xét chọn và hỗ trợ cho gia đình chị một con lợn giống sinh sản từ mô hình “Ngân hàng lợn giống” để phát triển kinh tế hộ.
“Bản thân mang bệnh tật triền miên, thu nhập của hai vợ chồng lại bấp bênh nên khi mới thoát nghèo tôi lo lắng lắm, chỉ mong sao có điều kiện để duy trì tấm thẻ bảo hiểm y tế đi viện hàng tháng. Được các chị em trong Hội Nông dân quan tâm, hỗ trợ lợn giống làm sinh kế, tôi thực sự rất mừng và biết ơn. Tôi sẽ cố gắng chăm sóc thật tốt để lợn mẹ sinh sản, vừa có thêm nguồn thu nhập phụ giúp chồng nuôi con ăn học, vừa trích một phần tiền bán lợn con để tự mua bảo hiểm y tế điều trị bệnh lâu dài”, chị Duyên xúc động chia sẻ.
Cũng mang niềm vui khi được tiếp sức từ mô hình này là gia đình bà Phạm Thị Tài (sinh năm 1958, xã Đình Cương). Hai vợ chồng bà đều là bộ đội xuất ngũ từng tham gia kháng chiến, nay tuổi đã cao, sức khỏe giảm sút nên không còn khả năng cày cấy nhiều ruộng đồng. Các con của ông bà đều đã lập gia đình ra ở riêng, cuộc sống cũng chỉ đủ trang trải qua ngày nên không hỗ trợ được nhiều cho cha mẹ. Nguồn thu nhập chính của vợ chồng bà chủ yếu dựa vào việc chăn nuôi nhỏ lẻ tại nhà. Năm ngoái, dịch bệnh bất ngờ ập đến khiến đàn lợn của gia đình chết sạch, đẩy cuộc sống tuổi già vào cảnh túng thiếu. Cuối năm 2025, gia đình bà được Hội Nông dân xã hỗ trợ lợn giống để gầy dựng lại đàn vật nuôi, kết hợp nuôi thêm bò để tự lo liệu cuộc sống. NHờ vậy đến nay gia đình bà đã thoát nghèo.
Tương tự, gia đình anh Nguyễn Văn Nam và chị Trần Thị Sương (xã Đình Cương) – một hộ thuần nông vừa thoát nghèo năm 2025 nhưng vẫn còn nhiều khó khăn do con cái ốm đau, bệnh tật – cũng vừa được Hội Nông dân xã trao tặng lợn giống trong đợt tháng 7/2026. Món quà thiết thực này đã kịp thời tiếp thêm động lực giúp gia đình anh chị có thêm sinh kế bền vững để vươn lên ổn định cuộc sống.
Nhân rộng mô hình giảm nghèo bền vững
Trao đổi về quá trình triển khai mô hình, chị Nguyễn Thị Thanh Hòa, Chủ tịch Hội Nông dân xã Đình Cương cho biết, mô hình “Ngân hàng lợn giống” bắt đầu được thực hiện từ năm 2025 với nguồn lực vận động xã hội hóa từ các đơn vị, doanh nghiệp (như sự đồng hành hỗ trợ khoảng 10 con lợn giống mỗi năm từ Ngân hàng HDBank) kết hợp với nguồn quỹ tự có của Hội.
Điểm nổi bật của mô hình là cơ chế hỗ trợ luân chuyển theo hình thức “ngân hàng giống”. Theo đó, mỗi hộ khó khăn sẽ được hỗ trợ 1 con lợn giống sinh sản; sau khoảng 1 năm chăm sóc, khi lợn mẹ sinh sản lứa đầu tiên, hộ nuôi sẽ hoàn trả lại cho Hội 1 con lợn giống đạt tiêu chuẩn chất lượng để tiếp tục luân chuyển trao tặng cho hộ hội viên khó khăn khác. Cách làm này không chỉ giúp nhân rộng nguồn con giống mà còn nâng cao ý thức trách nhiệm, khơi dậy tinh thần tự lực, tránh tư tưởng trông chờ, ỷ lại trong hội viên nông dân.
phụ nữ thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo.
Dù năm 2025 tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp gây thiệt hại cho đàn vật nuôi của bà con, nhưng với sự chung tay của cả hệ thống chính trị, thông qua Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, địa phương đã trao tặng 22 con lợn giống cho các hội viên nông dân, phụ nữ thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo (riêng trong đợt giải ngân tháng 7/2026 của Hội Nông dân xã đã kịp thời hỗ trợ cho các hộ mới thoát nghèo nhằm củng cố thành quả giảm nghèo). Mô hình có ưu điểm chi phí đầu tư vừa phải, chu kỳ sinh trưởng nhanh, dễ chăm sóc, tận dụng được nguồn phụ phẩm nông nghiệp sẵn có nên giúp bà con nhanh chóng tạo lập sinh kế, tăng thu nhập và từng bước vươn lên thoát nghèo bền vững.
Bên cạnh mô hình “Ngân hàng lợn giống”, Hội Nông dân xã Đình Cương còn chủ động phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội và Quỹ Hỗ trợ nông dân tạo điều kiện cho khoảng 50 hộ nghèo, cận nghèo và hộ có mức sống trung bình tiếp cận nguồn vốn vay ưu đãi trong năm 2026. Riêng nguồn Quỹ Hỗ trợ nông dân đã giải ngân cho 10 hộ vay (mức 50 triệu đồng/hộ) để đầu tư chăn nuôi bò sinh sản, đồng thời thành lập Chi hội nông dân nghề nghiệp chăn nuôi bò với 15 hộ tham gia, bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế rõ rệt. Thời gian tới, Hội sẽ tiếp tục quản lý chặt chẽ mô hình, đẩy mạnh hướng dẫn kỹ thuật, vệ sinh chuồng trại và tiêm phòng định kỳ để người dân yên tâm chăn nuôi.
Đánh giá cao hiệu quả thực tế của mô hình, bà Cao Thị Hạnh, Phó Chủ tịch UBND xã Đình Cương khẳng định: “Ngân hàng lợn giống” là một mô hình sinh kế thiết thực, mang đậm tính nhân văn và phù hợp với đặc điểm kinh tế nông nghiệp của địa phương. Mô hình không chỉ trực tiếp giúp các hộ nghèo, cận nghèo và hộ mới thoát nghèo có thêm điều kiện phát triển kinh tế, mà còn khơi dậy tinh thần đoàn kết, tương thân tương ái trong cộng đồng qua cơ chế luân chuyển con giống.
Để tiếp tục duy trì và nhân rộng hiệu quả mô hình, lãnh đạo UBND xã yêu cầu Hội Nông dân tiếp tục làm tốt công tác rà soát, bình xét đúng đối tượng thụ hưởng; phối hợp chặt chẽ với các ngành chuyên môn tăng cường tập huấn kỹ thuật và phòng, chống dịch bệnh cho đàn vật nuôi. Đồng thời, địa phương sẽ tiếp tục đồng hành huy động các nguồn lực xã hội hóa để mở rộng quy mô, góp phần thực hiện thắng lợi chỉ tiêu giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã.