Tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, việc tuyên truyền, vận động được thực hiện linh hoạt, sát với điều kiện sinh hoạt của người dân. Cán bộ không quản ngại khó khăn, đến từng hộ gia đình, kiên trì thuyết phục, tạo điều kiện để người chưa biết chữ tham gia học tập, góp phần nâng cao dân trí và hạn chế tình trạng tái mù chữ.
Đến từng nhà, kiên trì vận động người dân đến lớp
Tại thôn Tây Côn Lĩnh, xã Tân Tiến, nơi khoảng 90% dân cư là đồng bào dân tộc Mông sinh sống, việc vận động người dân chưa biết chữ tham gia học tập là hành trình không ít gian nan. Ban ngày, phần lớn các gia đình đều lên nương, lên rẫy lao động sản xuất; nhiều hộ sinh sống cách xa điểm học, phải đi bộ gần một giờ đồng hồ. Vì vậy, cán bộ địa phương, lực lượng Công an xã và Trung tâm Học tập cộng đồng phải lựa chọn những ngày mưa hoặc buổi tối để đến tận nhà gặp gỡ, tuyên truyền, vận động.
Có những gia đình, cán bộ phải đến nhiều lần mới gặp được người dân. Không ít người dù có nhu cầu học tập nhưng còn tâm lý e ngại vì tuổi đã cao, mặc cảm khi chưa biết chữ, sợ không theo kịp những người khác. Bên cạnh đó, sau một ngày lao động vất vả, việc tiếp tục đi bộ quãng đường xa để đến lớp vào buổi tối cũng là trở ngại khiến một số người chưa mặn mà với việc học.
Thiếu tá Dương Văn Kháy, Công an xã Tân Tiến cho biết, lực lượng Công an xã đã phối hợp với chính quyền địa phương, cán bộ thôn trực tiếp đến từng hộ gia đình để tuyên truyền, vận động. Trong quá trình đó, cán bộ không chỉ giải thích về ý nghĩa của việc biết đọc, biết viết mà còn tìm hiểu hoàn cảnh, tâm tư của từng người để có cách vận động phù hợp. Đối với những trường hợp còn mặc cảm, ngại đi học, cán bộ kiên trì giải thích, động viên để người dân hiểu rằng việc học chữ không phân biệt tuổi tác, ai cũng có thể học tập và tiến bộ.
Cùng với lực lượng Công an xã, chính quyền địa phương xác định công tác vận động phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, gắn trách nhiệm cụ thể cho các lực lượng ở cơ sở. Ông Bùi Thanh Hưởng, Phó Chủ tịch UBND xã Tân Tiến cho biết, địa phương đã chỉ đạo các ban, ngành, đoàn thể, Trung tâm Học tập cộng đồng và các thôn phối hợp rà soát, nắm chắc từng trường hợp chưa biết chữ để trực tiếp tuyên truyền, vận động. Xã đặc biệt quan tâm đến những người lớn tuổi, các hộ có hoàn cảnh khó khăn, sinh sống xa điểm học; đồng thời thường xuyên động viên, khuyến khích để người dân yên tâm tham gia và duy trì việc học.
Đồng hành cùng người học, duy trì sĩ số lớp học
Theo ông Nguyễn Duy Kiệt, Phó Giám đốc Trung tâm Học tập cộng đồng xã Tân Tiến, kiêm Chủ nhiệm lớp xóa mù chữ, để một lớp học đi vào hoạt động và duy trì ổn định, công tác vận động phải được thực hiện cả trước và trong quá trình giảng dạy. Trung tâm phối hợp với cán bộ thôn, các lực lượng ở cơ sở rà soát đối tượng, đến từng gia đình tuyên truyền, giải thích, vận động. Khi lớp học đi vào hoạt động, giáo viên tiếp tục theo dõi tình hình tham gia của từng học viên, kịp thời tìm hiểu nguyên nhân nếu có người nghỉ học để động viên quay trở lại lớp.
Đặc thù của lớp học xóa mù chữ là học viên có độ tuổi, khả năng tiếp thu và điều kiện sinh hoạt khác nhau. Nhiều người đã lâu không tiếp xúc với việc học tập nên cần được hướng dẫn từ những kiến thức cơ bản nhất. Vì vậy, giáo viên phải kiên nhẫn, lựa chọn phương pháp truyền đạt gần gũi, dễ hiểu, giúp học viên không cảm thấy áp lực hay mặc cảm khi đến lớp. Bên cạnh việc dạy kiến thức, việc tạo không khí thân thiện, khuyến khích người học tự tin cũng là yếu tố quan trọng để duy trì sĩ số.
Một trong những người được cán bộ địa phương trực tiếp đến nhà vận động là bà Ly Thị Và, người dân thôn Tây Côn Lĩnh. Ban đầu, bà còn e ngại vì tuổi đã lớn, chưa quen với việc học tập, lại phải đi lại xa vào buổi tối. Tuy nhiên, qua nhiều lần được cán bộ đến nhà tuyên truyền, giải thích và động viên, bà đã hiểu hơn về ý nghĩa của việc học chữ, mạnh dạn tham gia lớp học.
Bà Ly Thị Và chia sẻ, trước đây do không biết chữ nên trong sinh hoạt hằng ngày, việc đọc thông tin, giấy tờ còn gặp nhiều khó khăn. Khi được cán bộ đến tận nhà vận động, bà cũng lo mình lớn tuổi, không theo kịp những người khác. Tuy nhiên, được giáo viên hướng dẫn tận tình, cán bộ thường xuyên động viên, bà đã yên tâm đến lớp, cố gắng học từng chữ, từng phép tính để có thể tự đọc, tự viết, phục vụ cuộc sống.
Từ những buổi đến từng nhà vận động, những cuộc trò chuyện vào buổi tối hay sự kiên trì của cán bộ trong những ngày mưa, công tác xóa mù chữ tại thôn Tây Côn Lĩnh đang từng bước nhận được sự đồng thuận của người dân. Đằng sau mỗi học viên đến lớp là sự nỗ lực của chính quyền, các lực lượng ở cơ sở và đội ngũ giáo viên trong việc vượt qua những rào cản về nhận thức, tuổi tác, điều kiện đi lại và sinh kế.
Thời gian tới, tỉnh Tuyên Quang tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân chưa biết chữ tham gia học tập; phát huy vai trò của chính quyền cơ sở, các tổ chức đoàn thể, lực lượng Công an và đội ngũ giáo viên trong việc rà soát, vận động, duy trì sĩ số các lớp học. Đồng thời, quan tâm đổi mới phương pháp giảng dạy, tạo điều kiện thuận lợi để người dân vừa lao động sản xuất vừa tham gia học tập, chú trọng củng cố kiến thức sau khi hoàn thành chương trình, hạn chế tình trạng tái mù chữ.
Qua đó, từng bước nâng cao dân trí, mở rộng cơ hội tiếp cận tri thức cho đồng bào vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, góp phần xây dựng xã hội học tập và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương./.