Hiện trạng mặt bằng tại khu vực thuộc Dự án đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài sau khi xảy ra hoạt động đào, vận chuyển đất.
Khẩn trương kiểm tra, ngăn chặn sau phản ánh
Trước đó, ngày 7/7, Thông tấn xã Việt Nam đăng bài “Làm rõ việc khai thác đất trái phép tại dự án cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài”, phản ánh tình trạng máy cơ giới đào, vận chuyển đất tại khu vực thuộc Dự án thành phần 4 - Bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, đoạn qua xã Bến Cầu. Tại một số vị trí, mặt bằng bị đào sâu từ 0,5 mét đến 1,5 mét, hình thành các hố lớn, làm thay đổi đáng kể hiện trạng khu đất.
Trao đổi với phóng viên, ông Trương Minh Cường, Phó Giám đốc Trung tâm Phát triển quỹ đất khu vực Gò Dầu cho biết, ngay sau khi tiếp nhận thông tin báo chí phản ánh, đơn vị đã cử cán bộ phối hợp với UBND xã Bến Cầu kiểm tra hiện trường. Đến thời điểm trao đổi với phóng viên, cơ quan chức năng chưa có báo cáo cụ thể về tổng diện tích bị tác động và khối lượng đất đã đào, vận chuyển ra khỏi khu vực.
Theo ông Trương Minh Cường, tiến độ giải phóng mặt bằng của dự án đã đạt trên 97%; hiện còn 3 hộ với 5 trường hợp có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chưa nhận tiền bồi thường và chưa đồng ý bàn giao mặt bằng.
Ông Trương Minh Cường xác nhận khu đất có dấu hiệu bị khai thác đất trái phép theo phản ánh thuộc quyền sử dụng của ông Nguyễn Hoàng Sơn, ở Thành phố Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, theo thông tin bước đầu, người thực hiện việc đào đất là người khác, không phải ông Sơn. Danh tính người trực tiếp thực hiện việc đào, vận chuyển đất đang được cơ quan chức năng tiếp tục xác minh.
Sau khi tiếp nhận thông tin báo chí phản ánh, UBND xã Bến Cầu đã chỉ đạo Tổ kiểm tra, giám sát phối hợp các lực lượng chức năng kiểm tra thực địa. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng lập biên bản, yêu cầu đình chỉ việc tự ý đào, vận chuyển đất; đồng thời yêu cầu các cá nhân liên quan giữ nguyên hiện trạng mặt bằng, không tiếp tục di dời đất khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Ông Trịnh Văn Đồng, Phó Chủ tịch UBND xã Bến Cầu cho biết, quan điểm của địa phương là xử lý nghiêm, không bao che, dung túng đối với hành vi khai thác, vận chuyển tài nguyên đất trái phép ra khỏi khu vực quy hoạch khi chưa được cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền cho phép theo quy định. Những phần đất bị đào là đất của người dân chưa được chi trả bồi thường; việc ai là người trực tiếp thực hiện đào, vận chuyển đất đang được các đơn vị chức năng của xã kiểm tra, làm rõ.
Phó Chủ tịch UBND xã Bến Cầu cũng xác nhận, địa phương đã tiếp nhận một số đơn của người dân đề nghị được tận dụng khối lượng đất từng san lấp trước đây. Tuy nhiên, đến thời điểm hiện tại, địa phương chưa ban hành bất kỳ văn bản nào cho phép việc đào, di dời đất.
Xử lý nhanh, hạn chế ảnh hưởng đến tiến độ dự án
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Tây Ninh (đơn vị chủ đầu tư Dự án thành phần 4 - bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thuộc Dự án đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài, đoạn qua Tây Ninh), công tác bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng thuộc trách nhiệm của Trung tâm Phát triển quỹ đất các khu vực phối hợp với chính quyền địa phương thực hiện. Sau khi hoàn tất công tác thu hồi đất, mặt bằng sẽ được bàn giao để triển khai các bước tiếp theo của dự án.
Khu vực bị đào sâu, hình thành hố lớn, làm thay đổi hiện trạng mặt bằng thuộc phạm vi Dự án đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài.
Theo Ban Quản lý dự án, việc một số đối tượng chưa được xác định tự ý đào đất trong phạm vi dự án rồi vận chuyển đi nơi khác là vấn đề cần đặc biệt quan tâm. Lớp đất bị đào trong phạm vi dự án được xác định là nguồn vật liệu có thể phục vụ đắp nền đường. Trường hợp khối lượng đất này bị đưa ra ngoài, dự án có thể phải bổ sung nguồn vật liệu thay thế, làm phát sinh chi phí đầu tư trong bối cảnh giá vật liệu xây dựng có nhiều biến động. Việc thiếu hụt nguồn đất phù hợp cũng có thể tác động đến tiến độ thi công nếu nguồn vật liệu thay thế không được chuẩn bị kịp thời.
Theo Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Tây Ninh, tình trạng tương tự từng xảy ra tại một số dự án giao thông trên địa bàn tỉnh như tuyến đường Đất Sét - Bến Củi, đường 782 - 784 và tuyến liên kết 787B - 789. Thực tế này đặt ra yêu cầu quản lý chặt chẽ mặt bằng, hiện trạng đất và nguồn vật liệu tại các dự án ngay từ giai đoạn bồi thường, giải phóng mặt bằng cho đến khi chính thức bàn giao để triển khai thi công.
Cơ quan chức năng cần làm rõ tình trạng pháp lý của từng khu đất tại thời điểm xảy ra hoạt động đào, vận chuyển; thời điểm hoàn tất bồi thường, thu hồi và bàn giao mặt bằng; nguồn gốc lớp đất bị đào cũng như trách nhiệm quản lý của các bên liên quan. Đây là cơ sở để xác định đầy đủ tính chất, mức độ vụ việc, xem xét trách nhiệm theo quy định và đánh giá những tác động có thể phát sinh đối với dự án.
Dự án đường cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh - Mộc Bài là công trình hạ tầng giao thông trọng điểm, có vai trò tăng cường kết nối Thành phố Hồ Chí Minh với tỉnh Tây Ninh và Cửa khẩu quốc tế Mộc Bài, mở rộng liên kết vùng Đông Nam Bộ. Cùng với yêu cầu đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, việc quản lý chặt chẽ hiện trạng đất đai, tài nguyên và nguồn vật liệu trong phạm vi dự án có ý nghĩa quan trọng, góp phần bảo đảm hiệu quả đầu tư và tiến độ triển khai công trình, hạn chế phát sinh những “khoảng trống” quản lý tại các dự án giao thông trọng điểm.