Sự kiện do Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam tổ chức, nhấn mạnh yêu cầu biến di sản thành động lực phát triển kinh tế và lan tỏa mạnh mẽ hình ảnh Việt Nam trên trường quốc tế.
Giải mã "Đình làng" và nền tảng văn minh cốt lõi
Để văn hóa thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, Diễn đàn tập trung vào yêu cầu nhận diện những giá trị đặc trưng làm nên sức sống của dân tộc.
Tiến sĩ Lê Trung Tuấn, Chủ tịch Hội đồng Sáng lập Tập đoàn PSD đã mang đến diễn đàn những phân tích chuyên sâu về nền văn minh Việt Nam, đặc biệt là biểu tượng Đình làng. Trả lời câu hỏi phỏng vấn về việc khai thác, tái hiện không gian Đình làng trong bối cảnh đô thị hóa và nhịp sống hiện đại, nhằm đưa vào các sản phẩm thiết kế, du lịch hay nghệ thuật, ông Tuấn khẳng định Đình làng chứa đựng một hệ minh triết sâu sắc cần được giải mã trọn vẹn.
Nếu so sánh với thế giới, Đình làng là một thiết chế tín ngưỡng độc bản của nền văn minh sông nước, là nơi thờ phụng nhân thần, thiên thần hay sinh hoạt cộng đồng đơn thuần và "gói" tất cả mọi thứ từ biểu tượng vật thể, phi vật thể đến cả hệ minh triết.
Diễn giả tiết lộ, cuốn sách sắp công bố của ông sẽ giải mã tới 31 vấn đề được tiền nhân gửi gắm trong không gian Đình làng, từ vũ trụ quan, nhân sinh quan, phong tục tập quán, đến thiết chế quản trị xã hội. Đặc biệt, Đình làng còn đóng vai trò là "cầu nối" trung gian chuyển tải các giá trị giữa triều đình và làng xã, gia đình, hình thành nên bản sắc quản trị độc đáo "phép vua thua lệ làng".
Chính từ "phông văn hóa" và căn tính bản địa vững chắc này, nền văn hóa Việt Nam đã thể hiện năng lực "chuyển hóa ngược" mãnh liệt. Xuyên suốt lịch sử, khi các tôn giáo lớn như Phật giáo, Nho giáo, Đạo giáo du nhập vào Việt Nam, tất cả đều bị tín ngưỡng bản địa và tinh thần văn hoá Đình làng "đồng hóa ngược lại", phải điều chỉnh để thích ứng với phong tục của người Việt.
Bên cạnh Đình làng, biểu tượng Trống đồng cũng được giải mã, không chỉ là giá trị khảo cổ mà còn là minh chứng cho tín ngưỡng thờ mặt trời (Thái dương) của người Việt cổ, với sức lan tỏa sâu rộng ra khu vực.
"Hòa bình và Nhân ái": Hệ giá trị kết nối toàn cầu
Chiến lược vươn tầm quốc tế của văn hóa Việt được Diễn đàn định vị dựa trên những giá trị mang tính toàn cầu: Hòa bình và Nhân ái. Lịch sử Việt Nam không chỉ ghi dấu những chiến công hiển hách mà còn ngời sáng tư tưởng nhân đạo, thể hiện qua việc luôn cấp cơm ăn, áo mặc cho quân địch bại trận trở về. Lòng nhân ái ấy được bồi đắp bằng sự hy sinh của hàng triệu liệt sĩ qua các thời kỳ.
Tại sự kiện, tinh thần nhân ái đã được hiện thực hóa qua chương trình sẻ chia thiết thực với trẻ em khuyết tật, mồ côi, khẳng định thông điệp: văn hóa phải hướng tới con người và tạo ra giá trị bền vững cho cộng đồng.
"Hạ tầng" nghiên cứu: Bệ phóng cho công nghiệp văn hóa
Trong bối cảnh hội nhập, việc chuyển hóa các biểu tượng thiêng liêng thành sản phẩm công nghiệp sáng tạo (điện ảnh, game, thiết kế, du lịch) đòi hỏi một nền tảng vững chắc. Tiến sĩ Lê Trung Tuấn cảnh báo về sự thiếu hụt các tác phẩm dã sử quy mô lớn, khiến thế hệ trẻ dễ chịu ảnh hưởng từ các sản phẩm văn hóa ngoại nhập.
Ông khẳng định, không thể "xây nhà từ nóc" trong phát triển công nghiệp văn hóa. Ngành này muốn xuất khẩu thành công cần một "bộ móng" vững chắc là hệ thống nghiên cứu khoa học tổng thể, toàn diện về lịch sử dân tộc. Dự án lớn với hơn 200 đề tài nghiên cứu liên ngành về nền văn minh Việt Nam (bao gồm cả góc nhìn toàn diện về Đình làng từ kiến trúc, mỹ thuật đến điêu khắc, hội họa) sắp được công bố, hứa hẹn cung cấp cơ sở dữ liệu quan trọng để định hình sản phẩm sáng tạo.
Khi công chúng được "nhìn nhận, được sờ thấy cầm thấy" những tinh hoa mà cha ông để lại, đó sẽ là bệ phóng để văn hóa Việt Nam thực sự trở thành nguồn lực kinh tế và tỏa sáng trên bản đồ văn hóa thế giới.
