Để giải quyết vấn đề này, nhiều địa phương đã lựa chọn mô hình PPP (hợp tác công và tư) trong đó cơ quan Nhà nước chịu trách nhiệm quy hoạch, cấp quyền khai thác khí và hỗ trợ thủ tục pháp lý, còn doanh nghiệp tư nhân đầu tư hệ thống thu gom khí, công nghệ xử lý và các nhà máy phát điện từ khí bãi rác.
Theo các chuyên gia môi trường, ưu điểm lớn nhất của mô hình PPP là tận dụng được thế mạnh của cả hai khu vực. Nhà nước không phải bỏ toàn bộ nguồn vốn đầu tư ban đầu vốn rất lớn, trong khi doanh nghiệp có cơ hội thu hồi vốn thông qua việc bán điện, bán tín chỉ các bon hoặc khai thác nguồn khí thu hồi được.
Bên trong một nhà máy xử lý rác ở Brazil. Ảnh: orizonvr.com.br
Nhờ cơ chế phân chia rủi ro và lợi ích tương đối rõ ràng, nhiều dự án tại Mỹ Latinh đã đạt hiệu quả kinh tế và môi trường đáng kể. Không chỉ giảm lượng khí mê-tan phát tán vào khí quyển, các dự án còn góp phần nâng cao tỷ lệ sử dụng năng lượng tái tạo và giảm áp lực đối với hệ thống xử lý chất thải đô thị. Bên cạnh hiệu quả giảm phát thải, mô hình này còn tạo thêm việc làm tại địa phương, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và thu hút nguồn vốn đầu tư xanh từ các tổ chức quốc tế. Nhiều dự án cũng tận dụng cơ chế tín chỉ các-bon để gia tăng nguồn thu, qua đó nâng cao tính khả thi về tài chính.
Đối với Việt Nam, nơi lượng chất thải sinh hoạt và phát thải khí nhà kính từ bãi chôn lấp vẫn còn ở mức cao, mô hình PPP trong thu hồi khí phát thải và phát điện từ rác được đánh giá là hướng đi đáng quan tâm. Việc kết hợp nguồn lực công và tư không chỉ giúp giảm gánh nặng đầu tư cho ngân sách mà còn tạo điều kiện để tiếp cận các công nghệ xử lý tiên tiến, góp phần thực hiện mục tiêu giảm phát thải và phát triển kinh tế xanh trong những năm tới.