Bên hành lang Kỳ họp Quốc hội, một số đại biểu đánh giá về bức tranh kinh tế - xã hội năm 2026 với những tín hiệu tốt, đồng thời đóng góp nhiều giải pháp trọng tâm nhằm tạo đột phá cho giai đoạn phát triển tiếp theo.
Đánh giá về kinh tế - xã hội năm 2026, đại biểu Lê Trung Thành (đoàn An Giang) nhấn mạnh, các chỉ tiêu kinh tế vĩ mô đạt được là rất tích cực, nổi bật là tăng trưởng GDP đạt trên 9% và tổng vốn đầu tư toàn xã hội tiệm cận mốc 3 triệu tỷ đồng. Bên cạnh đó, các mục tiêu về phát triển kinh tế số, ứng dụng công nghệ và đổi mới sáng tạo trong doanh nghiệp đều có bước tiến vượt bậc. Điều này phản ánh rõ nét hiệu quả điều hành của Chính phủ.
Để cụ thể hóa các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2027 và những năm tiếp theo theo tinh thần Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đại biểu Lê Trung Thành cho rằng cần sớm đưa nghị quyết vào thực tiễn thông qua các giải pháp đồng bộ, đột phá.
Theo đại biểu Lê Trung Thành, doanh nghiệp phải là trung tâm của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo. Để tạo ra các sản phẩm có hàm lượng khoa học công nghệ cao, các doanh nghiệp cần tăng cường đầu tư cho nghiên cứu và phát triển thông qua việc thành lập các trung tâm đổi mới sáng tạo, đồng thời đẩy mạnh kết nối với các tổ chức khoa học công nghệ trong và ngoài nước.
Song song với đó, việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các doanh nghiệp công nghệ là yếu tố quyết định. Đại biểu thẳng thắn chỉ ra những điểm nghẽn hiện nay trong việc phân bổ và giải ngân nguồn lực cho lĩnh vực này. Mặc dù ngân sách nhà nước đã bố trí cho hoạt động khoa học công nghệ nhưng tỷ lệ giải ngân tính đến tháng 9 mới đạt hơn 37%.
"Thực trạng này phản ánh nguồn lực phục vụ trực tiếp cho hoạt động khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số vẫn chưa thực sự được khơi thông hiệu quả tới các đối tượng thụ hưởng", đại biểu nhấn mạnh.
Bên cạnh bài toán nguồn lực, đại biểu Lê Trung Thành cũng lưu ý đến vấn đề hoàn thiện thể chế chính sách. Trong nhiều năm qua, hoạt động khoa học công nghệ tại khối doanh nghiệp cũng như các viện nghiên cứu, trường đại học vẫn gặp phải những hạn chế nhất định do thiếu các cơ chế hấp dẫn.
Để thu hút mạnh mẽ các lực lượng nghiên cứu và doanh nghiệp tham gia tích cực hơn nữa, đại biểu đề xuất Quốc hội và Chính phủ tiếp tục rà soát, tháo gỡ các vướng mắc về thể chế, tạo hành lang pháp lý thông thoáng, cởi mở. Việc chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu khoa học cùng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát sẽ là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn, khuyến khích tinh thần đổi mới sáng tạo, giúp khoa học công nghệ thực sự trở thành động lực chính thúc đẩy nền kinh tế phát triển nhanh và bền vững.
Nhìn nhận về những thách thức và giải pháp cho giai đoạn nước rút của năm 2026 – năm đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga (đoàn Hải Phòng) đánh giá, những tháng cuối năm đóng vai trò quyết định để khép lại một năm phát triển kinh tế - xã hội thành công. Các công trình trọng điểm bước vào giai đoạn về đích, đòi hỏi sự bứt phá trong tiến độ giải ngân vốn đầu tư công.
Đại biểu Nguyễn Thị Việt Nga lưu ý những tháng cuối năm thường tiềm ẩn nhiều rủi ro về thiên tai, dịch bệnh và biến động kinh tế thế giới. Do đó, sự điều hành linh hoạt, chủ động của Chính phủ sát với tình hình thực tiễn sẽ là chìa khóa then chốt để duy trì và phát huy các thành tựu đã đạt được.
Ủng hộ mạnh mẽ chủ trương của Bộ Chính trị trình Quốc hội về cơ chế đặc thù cho vùng kinh tế và tỉnh Quảng Ngãi, đại biểu Hoàng Văn Nghĩa (đoàn Quảng Ngãi) khẳng định đây là bước đi chiến lược nhằm xây dựng nền kinh tế tự chủ và đảm bảo an ninh năng lượng quốc gia.
Theo đại biểu, việc phát triển công nghiệp hóa dầu và năng lượng không chỉ tạo sức bật cho Quảng Ngãi mà còn hình thành một cực tăng trưởng quan trọng cho khu vực Miền Trung – Tây Nguyên, lan tỏa động lực phát triển đến các tỉnh lân cận.
Đại biểu nhấn mạnh việc áp dụng cơ chế đặc thù phải luôn tuân thủ Hiến pháp và pháp luật, đồng thời gắn với việc siết chặt cơ chế hậu kiểm, tăng cường giám sát tối cao của Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp và người dân. Tăng trưởng kinh tế phải đi đôi với chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, quan tâm hài hòa đến đời sống đồng bào dân tộc thiểu số và phát huy vai trò của nguồn nhân lực chiến lược, đội ngũ lãnh đạo dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm.
