Tiếp tục làm rõ những thuật ngữ chuyên môn trong Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh

Thảo luận về Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh tại Quốc hội, các đại biểu Quốc hội cho rằng dự thảo Luật được xây dựng nhằm thể chế hóa các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước về hoàn thiện đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và thiết lập khuôn khổ pháp lý.

luat.jpg
Các đại biểu thảo luận các dự án luật tại hội trường.

Theo đại biểu Nguyễn Minh Tâm, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị, dự thảo luật tập trung vào các nhóm chính sách như quy định về sản phẩm, phương thức giao dịch và chủ thể tham gia thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh, thiết lập hạ tầng thị trường, bảo đảm kiểm soát rủi ro, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động trong giao dịch hàng hóa phái sinh là trách nhiệm quản lý theo hướng phân cấp, phân quyền, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và đơn giản hóa thủ tục hành chính.

Tuy nhiên, thuật ngữ “giao dịch hàng hóa phái sinh”, “thị trường hàng hóa phái sinh” là những thuật ngữ mới, hầu như chưa được xuất hiện nhiều trong các văn bản pháp luật hoặc các phương tiện thông tin, nên việc tiếp cận các quy định của luật sau ban hành là một vấn đề cần được cân nhắc, xem xét.

Do đó, việc tham mưu ban hành luật này cần phải được đánh giá hết sức kỹ lưỡng về tính cấp thiết, hiệu quả thi hành và thực hiện việc truyền thông chính sách theo quy định của Luật Văn bản quy phạm pháp luật. Đồng thời, đối với hoạt động về giao dịch hàng hóa phái sinh và thị trường hàng hóa phái sinh được điều chỉnh ở một số văn bản khác nhau. Tuy nhiên chưa được đánh giá toàn diện về tính hiệu quả của khung pháp lý hiện hành và phân tích vướng mắc, hạn chế trong việc thi hành pháp luật có liên quan, chỉ rõ khoảng trống pháp lý đối với các quy định pháp luật và đề xuất khắc phục bằng việc ban hành luật này.

“Đối với nội dung này, tại Báo cáo giải trình, tiếp thu của Bộ Công Thương đã giải trình cơ bản rõ và tôi cơ bản đồng tình. Vì vậy, đề nghị Ban soạn thảo đưa nội dung này vào tờ trình để thấy rõ sự cần thiết xây dựng luật này”, đại biểu Minh Tâm đề nghị.

Đại biểu Minh Tâm cho rằng, thuật ngữ giao dịch hàng hóa phái sinh và thị trường hàng hóa phái sinh là những thuật ngữ mới, hầu như chưa được xuất hiện nhiều trong các văn bản luật và truyền thông, vì vậy trong dự thảo này cũng cần giải thích rõ hơn, sát hơn để dễ hiểu hơn.

Còn đại biểu Phạm Trọng Nhân (Đoàn ĐBQH TP Hồ Chí Minh) lại quan tâm hai cụm từ rất chuyên ngành là "giới hạn đòn bẩy" và "bảo vệ số dư âm", nhưng đây lại là hai lớp bảo vệ người dân không mất nhiều hơn số tiền mình bỏ vào.

Đại biểu Phạm Trọng Nhân cho biết, trong dự thảo thì hai cụm từ này chỉ xuất hiện một lần tại khoản 5 Điều 42 và câu đó kết thúc bằng mấy chữ "theo quy chế của Trung tâm thanh toán bù trừ". Báo cáo của Bộ Công Thương cũng khẳng định việc thiết lập giới hạn đòn bẩy không thể chỉ dựa trên lợi ích kinh doanh hoặc quyết định riêng của tổ chức vận hành thị trường.

Bộ tiếp thu và sẽ rà soát, chỉnh lý, nhưng xem lại dự thảo đại biểu Phạm Trọng Nhân thấy khoản 5 vẫn giữ nguyên, mức bảo vệ tiền của người dân vẫn giao cho quy chế của một doanh nghiệp thu giá dịch vụ từ chính các giao dịch ấy. Trong khi đó, dự thảo nghị định để tới 36 tháng để hình thành trung tâm này.

Cơ quan soạn thảo giải trình Nghị định 302 đã quy định ký quỹ tối thiểu 5%, nhưng ký quỹ 5% là đòn bảy tới 20 lần áp chung cho tất cả mọi người, kể cả người vừa mở tài khoản ngày hôm qua. Đây thật ra là mức sàn an toàn cho hệ thống, chưa phải lớp bảo vệ cho người dân. Điều đáng nói hơn là dự thảo đang để người bán áo phao tự quyết định khách nào biết bơi.

Khoản 30 Điều 3 định nghĩa nhà đầu tư chuyên nghiệp theo quy định phân loại của nhà đầu tư của tổ chức trung gian cung cấp dịch vụ OTC, tức là của chính bên cung cấp sản phẩm, còn trên sở, khoản 4 Điều 42 giao cho thành viên kinh doanh phân loại. Khung tiêu chí của Chính phủ tại khoản 6 chỉ dành cho OTC, ngay khung cho OTC tại dự thảo nghị định cũng siết một cá nhân là chuyên nghiệp khi có từ 2 tỷ đồng tài sản tài chính ròng và giao dịch tối thiểu 10 lần mỗi quý trong 4 quý liên tiếp.

Đại biểu Phạm Trọng Nhân đồng tình với báo cáo thẩm tra, các giới hạn an toàn tài chính ảnh hưởng trực tiếp tới quyền, lợi ích của nhà đầu tư cần được luật hóa, không nên giao cho Sở giao dịch hàng hóa hay Trung tâm thanh toán bù trừ quy định. Con số cụ thể để Chính phủ quy định, còn ai quyết và mức bảo vệ nào không ai được hạ phải được ghi rõ trong luật. Tôi kiến nghị sửa khoản 5 Điều 42, luật ghi thẳng: Nhà đầu tư không chuyên nghiệp phải chịu khoản lỗ vượt quá tài sản ký quỹ của mình, phần thiếu hụt do thành viên chịu. Chính phủ quy định trần đòn bẩy cho nhóm này, quy chế của Trung tâm thanh toán bù trừ chỉ được chặt hơn mà không được nới lỏng. Thành viên phải công bố định kỳ tỷ lệ tài khoản cá nhân thua lỗ. Các lớp bảo vệ này áp dụng ngay khi luật có hiệu lực, không chờ chuyển tiếp và không chờ trung tâm ra đời.

Viết Tôn

Dành cho bạn