Khởi động hành trình APEC 2027: Cùng kiến tạo một kỷ nguyên mới

Sáng 19/11/2026, tại Thâm Quyến (Trung Quốc), trong khuôn khổ Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC lần thứ 33, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chính thức tiếp nhận vai trò chủ nhà Năm APEC 2027.

Từ thời khắc ấy, Năm APEC Việt Nam 2027 chính thức khởi động. Đó không chỉ là nghi thức chuyển giao giữa hai nước chủ nhà, mà còn là dấu mốc cho thấy vị thế và trách nhiệm ngày một lớn của Việt Nam trong khu vực năng động bậc nhất thế giới.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị Cấp cao APEC 2026., sáng 19/11. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị Cấp cao APEC 2026., sáng 19/11. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Thời khắc của vinh dự và trách nhiệm

Thành lập tháng 11/1989, Diễn đàn Hợp tác Kinh tế châu Á – Thái Bình Dương (APEC) là một diễn đàn kinh tế mở, nhằm xúc tiến các biện pháp kinh tế, thúc đẩy thương mại và đầu tư giữa các nền kinh tế thành viên trên cơ sở hoàn toàn tự nguyện. Hiện nay, diễn đàn gồm 21 nền kinh tế, chiếm khoảng 60% GDP và gần một nửa thương mại toàn cầu.

Theo Bộ trưởng Ngoại giao Lê Hoài Trung, Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33 tại Thâm Quyến (Trung Quốc) thành công khi các nền kinh tế tìm được tiếng nói chung giữa lúc kinh tế thế giới chuyển đổi sâu sắc. Lần đầu tiên sau bốn năm, lãnh đạo cấp cao cả 21 nền kinh tế cùng tham dự. Đó là nền móng thuận lợi để Việt Nam bước vào năm chủ nhà.

Việt Nam gia nhập APEC năm 1998. Sau các năm chủ nhà 2006 và 2017, năm 2027 là lần thứ ba Việt Nam đảm nhận vai trò này. Theo Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Minh Vũ, Việt Nam là một trong số ít nền kinh tế ba lần đăng cai. Uy tín ấy được tích lũy từ chính sự đóng góp của Việt Nam vào APEC.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung cho biết, trong Năm APEC 2026, các bộ, ngành Việt Nam tích cực đề xuất sáng kiến, tham gia xây dựng văn kiện, chủ trì và điều phối nhiều cơ chế hợp tác của APEC. Tại phiên thảo luận của Hội nghị Cấp cao, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là nhà lãnh đạo đầu tiên phát biểu sau nước chủ nhà.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC lần thứ 34 - năm 2027 từ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp nhận vai trò chủ nhà APEC lần thứ 34 - năm 2027 từ Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Trong phát biểu tại lễ chuyển giao, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định Việt Nam là thành viên có trách nhiệm, đối tác tin cậy, tin tưởng vào sức sống của APEC vốn đã vượt qua khủng hoảng 1997 - 1998, suy thoái 2008 và đại dịch COVID-19. Từ niềm tin đó, Việt Nam đề xuất chủ đề Năm APEC 2027 là “Cùng kiến tạo một kỷ nguyên mới tự cường, đổi mới sáng tạo và thịnh vượng chung”.

Ba ưu tiên lớn: Từ chủ đề đến hành động

Trên cơ sở tham vấn các thành viên, Việt Nam đề xuất ba ưu tiên: nâng cao năng suất của nền kinh tế; thúc đẩy thương mại và đầu tư khu vực; nâng cao tính tự cường, năng động của nền kinh tế và chất lượng đời sống của người dân. Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, chủ đề và các ưu tiên này nhận được sự hưởng ứng nhiệt thành vì vừa kế thừa các mục tiêu dài hạn của APEC, vừa đón bắt xu thế mới. Sự kết nối này khá rõ: Năm APEC 2026 của Trung Quốc xoay quanh ưu tiên “mở cửa, đổi mới sáng tạo và hợp tác”, còn chủ đề năm 2027 tiếp tục đặt đổi mới sáng tạo bên cạnh tự cường và thịnh vượng chung.

Ưu tiên thứ nhất: Nâng cao năng suất của nền kinh tế. Đặt năng suất lên hàng đầu là một lựa chọn có chủ đích. Tự do hóa thương mại vẫn là nền tảng, nhưng tăng trưởng không thể chỉ dựa vào mở rộng thị trường, năng lực công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực và khả năng kết nối số đang trở thành yếu tố quyết định. Trí tuệ nhân tạo (AI) mở ra cơ hội đổi mới phương thức sản xuất, kinh doanh, nhưng cũng đặt ra thách thức về khoảng cách công nghệ và kỹ năng lao động.

Giáo sư Carl Thayer là chuyên gia kỳ cựu về Việt Nam và khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Học viện Quốc phòng Australia (Đại học New South Wales). Ảnh: Trung Trang/PV TTXVN tại Australia
Giáo sư Carl Thayer là chuyên gia kỳ cựu về Việt Nam và khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Học viện Quốc phòng Australia (Đại học New South Wales). Ảnh: Trung Trang/PV TTXVN tại Australia

Giáo sư danh dự Carl Thayer (Học viện Quốc phòng Australia, Đại học New South Wales) đánh giá việc gắn chuyển đổi số với đào tạo kỹ năng cho người lao động, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa và thu hẹp khoảng cách số cho thấy ưu tiên của Việt Nam phù hợp với hướng hợp tác chung.

Ưu tiên thứ hai: Thúc đẩy thương mại và đầu tư khu vực. Nếu năng suất là câu chuyện về chất lượng tăng trưởng, thì thương mại và đầu tư là câu chuyện về không gian tăng trưởng. Đây là sứ mệnh khởi phát của APEC, từ Mục tiêu Bogor năm 1994, Chương trình Hành động Osaka năm 1995 đến Tầm nhìn Putrajaya 2040. Song bối cảnh hôm nay nhiều thách thức hơn: bất ổn kinh tế toàn cầu, cạnh tranh chiến lược, thay đổi trong chính sách thương mại và biến động chuỗi cung ứng đang tạo sức ép lên hợp tác đa phương.

Với Việt Nam, thương mại và đầu tư là cốt lõi của lợi ích quốc gia. Đại sứ Bùi Thế Giang, nguyên Phó Trưởng Phái đoàn Đại diện Thường trực Việt Nam tại Liên hợp quốc, cho biết trong nhiều năm qua, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu hàng hóa và dịch vụ của Việt Nam xấp xỉ gấp đôi GDP. Một nền kinh tế có độ mở lớn như vậy hiểu rõ giá trị của thương mại thuận lợi, chuỗi cung ứng ổn định và thị trường rộng mở.

Cộng đồng doanh nghiệp là bên sớm chỉ ra những vấn đề then chốt. Hội nghị Thượng đỉnh doanh nghiệp APEC năm nay quy tụ hơn 2.000 đại biểu từ hàng trăm doanh nghiệp hàng đầu thế giới và khu vực, với nhiều đề xuất thiết thực về đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, phát triển nguồn nhân lực và kết nối chuỗi cung ứng. Những chủ đề đó trùng với trọng tâm năng suất, thương mại và đầu tư mà Việt Nam đề xuất, cho thấy ưu tiên của chủ nhà không xa rời đòi hỏi của thực tiễn.

Ưu tiên thứ ba: Nâng cao tính tự cường, năng động của nền kinh tế và chất lượng đời sống của người dân. Nếu hai ưu tiên đầu thiên về động lực và không gian phát triển, thì ưu tiên thứ ba trả lời câu hỏi phát triển để làm gì và vì ai. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nêu rõ mục tiêu củng cố năng lực tự chủ, tự cường, đồng thời khơi dậy tiềm năng và sức sáng tạo của mọi chủ thể trong nền kinh tế. Cụm từ “mọi chủ thể” hàm ý tăng trưởng phải có sự tham gia và hưởng lợi của doanh nghiệp lớn lẫn nhỏ, của người lao động và các cộng đồng. Tự cường ở đây không có nghĩa là khép kín, mà là khả năng thích ứng trước cú sốc để hội nhập sâu hơn mà không bị tổn thương.

“Chất lượng đời sống” cũng được cụ thể hóa ngay trong mục tiêu mở rộng cơ hội kinh doanh và tạo việc làm cho người dân khu vực. Với đa số người dân, APEC không hiện lên qua các tuyên bố cấp cao, mà qua việc làm, thu nhập và cơ hội của chính họ. Giáo sư Carl Thayer lưu ý công nghệ số có thể phục vụ nhiều nhu cầu chung, từ giao dịch thương mại đến y tế và thích ứng với những thay đổi về dân số. Đó là những vấn đề gắn sát với từng gia đình, trong đó có người cao tuổi, nhóm ngày càng chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu dân số của nhiều nền kinh tế trong khu vực.

Từ ưu tiên đến kết quả: Bài toán của nước chủ nhà

Theo Bộ trưởng Lê Hoài Trung, tại Tuần lễ Cấp cao APEC lần thứ 33 các nhà lãnh đạo thông qua những văn kiện quan trọng về kết nối khu vực, hợp tác về công nghệ số và công nghệ mới nổi, đồng thời nhất trí tiếp tục thúc đẩy hợp tác về trí tuệ nhân tạo và chương trình nghị sự Khu vực thương mại tự do châu Á - Thái Bình Dương (FTAAP). Giáo sư Carl Thayer cho rằng Khuôn khổ hợp tác về số hóa thương mại giai đoạn 2027 - 2030 và Kế hoạch tổng thể về kết nối APEC tạo cơ sở để Việt Nam đưa các công việc tiếp nối vào chương trình nghị sự năm chủ nhà.

Tuy nhiên, Giáo sư Thayer cũng chỉ ra, APEC vận hành theo nguyên tắc đồng thuận, cam kết mang tính tự nguyện và không có cơ chế chế tài. Giá trị của các văn kiện phụ thuộc vào mức độ triển khai của từng thành viên. Nước chủ nhà có thể triệu tập các cuộc họp và định hình chương trình nghị sự, nhưng kết quả vẫn do các thành viên cùng quyết định.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị Cấp cao APEC 2026, sáng 19/11. Ảnh: Thống Nhất/ TTXVN
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm phát biểu tại Hội nghị Cấp cao APEC 2026, sáng 19/11. Ảnh: Thống Nhất/ TTXVN

Kinh nghiệm năm 2017 là minh chứng. Sau khi Hoa Kỳ rút khỏi Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), Việt Nam cùng các đối tác tiếp tục thúc đẩy đàm phán. Những nỗ lực thương lượng trong khuôn khổ APEC 2017 tại Đà Nẵng giúp 11 nước còn lại thống nhất những nội dung cốt lõi của hiệp định, sau này được ký kết với tên gọi Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP). Bài học là chuẩn bị sớm và kiên trì thu hẹp khác biệt. Theo Thứ trưởng Nguyễn Minh Vũ, Việt Nam đã tập hợp những cán bộ có kinh nghiệm ngoại giao đa phương, đặc biệt là từng tham gia APEC 2017, làm nòng cốt cho đội ngũ cán bộ tham gia Năm APEC 2027.

Điều quan trọng không kém là định hướng cho các sáng kiến của Việt Nam. Đại sứ Bùi Thế Giang nêu ba nguyên tắc: bảo đảm lợi ích quốc gia, dân tộc trên nền tảng tuân thủ Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế; tính đến lợi ích của 21 nền kinh tế đối tác để cùng khai thác thế mạnh của nhau; phát triển nhanh nhưng phải bền vững, nhanh mà có chất lượng. Ba nguyên tắc ấy cũng chính là cách diễn giải rõ nhất cho tinh thần “tự cường, đổi mới sáng tạo và thịnh vượng chung” của chủ đề năm chủ nhà.

Giáo sư Carl Thayer nhìn nhận, lợi thế của Việt Nam nằm ở sự gắn kết giữa chương trình hợp tác của APEC và các ưu tiên phát triển trong nước, cụ thể đó là: điều Việt Nam đề xuất với khu vực cũng là điều Việt Nam đang làm cho chính mình. Nhưng cơ hội không tự động chuyển hóa thành lợi ích. Nó còn phụ thuộc vào năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, chất lượng nguồn nhân lực, hạ tầng số và khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của thị trường quốc tế. Hành trình APEC 2027 sẽ đi qua nhiều vùng của Việt Nam, với sự tham gia của địa phương, doanh nghiệp và các tầng lớp nhân dân, rồi hội tụ tại đảo ngọc Phú Quốc, nơi diễn ra Tuần lễ Cấp cao.

Chung một đại dương, cùng một tương lai

Trong phát biểu tại lễ chuyển giao Năm APEC 2027, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã sử dụng hình ảnh những dòng sông đổ về biển lớn, kết nối ý thơ trong tác phẩm “Xuân giang hoa nguyệt dạ” của nhà thơ Trương Nhược Hư đời Đường (Trung Quốc) với câu thơ “Nhận nước trăm sông sóng cuộn đầy” của vua Lê Thánh Tông. Bài phát biểu gửi gắm thông điệp về khả năng hội tụ, dung nạp những khác biệt của 21 nền kinh tế APEC trong một không gian hợp tác chung.

Logo APEC 2027 VIET NAM. Ảnh: TTXVN
Logo APEC 2027 VIET NAM. Ảnh: TTXVN

Chặng đường Năm APEC 2027 đã bắt đầu. Đó sẽ là một năm bận rộn của nước chủ nhà, nhưng cũng là cơ hội để Việt Nam chuyển hóa vị thế và uy tín thành đóng góp thiết thực cho khu vực, đồng thời tranh thủ nguồn lực phục vụ phát triển đất nước. “Chung một đại dương, cùng một tương lai” là lời hẹn của Việt Nam với khu vực, và là cam kết hành động của chúng ta cho Năm APEC 2027.

Việt Đức/TTXVN

Dành cho bạn

Đòn bẩy đổi mới quản trị nhân lực và tinh gọn bộ máy

Đòn bẩy đổi mới quản trị nhân lực và tinh gọn bộ máy

Trong tiến trình tiếp tục sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn và vận hành thông suốt chính quyền địa phương hai cấp, công tác rà soát, xây dựng và hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa nền tảng đối với toàn hệ thống chính trị.

Để thể chế thực sự là động lực phát triển

Để thể chế thực sự là động lực phát triển

Trao đổi với phóng viên sau khi Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI bế mạc, đại biểu Đỗ Chí Nghĩa, đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk phân tích những đổi mới trong quy trình làm luật nhằm xóa bỏ sự chồng chéo, giải phóng nguồn lực cho doanh nghiệp và nền kinh tế.

Chương trình hành động của Chính phủ về Quy hoạch tổng thể quốc gia

Chương trình hành động của Chính phủ về Quy hoạch tổng thể quốc gia

Thay mặt Chính phủ, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc vừa ký Nghị quyết số 402/NQ-CP ngày 21/11/2026 ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 81/2023/QH15 ngày 09/01/2023 của Quốc hội về Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 và Nghị quyết số 252/2025/QH15 ngày 10/12/2025 của Quốc hội sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 81/2023/QH15 của Quốc hội.