Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI:

Để thể chế thực sự là động lực phát triển

Trao đổi với phóng viên sau khi Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI bế mạc, đại biểu Đỗ Chí Nghĩa, đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk phân tích những đổi mới trong quy trình làm luật nhằm xóa bỏ sự chồng chéo, giải phóng nguồn lực cho doanh nghiệp và nền kinh tế.

dbnghia.png
Đại biểu Đỗ Chí Nghĩa, đoàn ĐBQH tỉnh Đắk Lắk phát biểu tại tổ Kỳ họp thứ Hai, Quốc hội khóa XVI.

Thưa đại biểu, Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI đã thông qua nhiều quyết sách và dự án luật quan trọng ngay trong năm đầu nhiệm kỳ. Đại biểu tâm đắc nhất với điểm mới nào trong tư duy lập pháp của Quốc hội lần này nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế và khơi thông nguồn lực phát triển?

Điều tôi tâm đắc là tư duy lập pháp đang chuyển mạnh từ việc hoàn thiện quy định theo từng lĩnh vực sang tư duy kiến tạo phát triển, nhìn nhận các vấn đề trong mối quan hệ tổng thể, liên thông và hướng tới tháo gỡ những điểm nghẽn từ thực tiễn.

Có những vướng mắc không nằm riêng trong một đạo luật, phát sinh từ sự thiếu đồng bộ giữa nhiều quy định, khiến một dự án đầu tư phải đi qua nhiều thủ tục, một nguồn lực không thể đưa vào khai thác, doanh nghiệp có ý tưởng nhưng gặp rào cản về cơ chế. Vì vậy, việc Quốc hội xem xét, sửa đổi đồng bộ những luật có quan hệ mật thiết với nhau, như Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, có ý nghĩa thiết thực.

Tôi đánh giá cao tinh thần chú trọng đến tính khả thi và tác động của chính sách. Một đạo luật không chỉ cần đúng về mặt pháp lý, mà phải trả lời được những câu hỏi cụ thể: Người dân có dễ thực hiện hơn không, doanh nghiệp có giảm được chi phí tuân thủ không, cơ quan quản lý có rõ trách nhiệm hơn không, nguồn lực xã hội có được giải phóng và sử dụng hiệu quả hơn không?...

Điều quan trọng là phải tiếp tục đổi mới cách làm luật theo hướng lắng nghe thực tiễn, đánh giá đầy đủ tác động, quy định rõ trách nhiệm và tăng cường hậu kiểm.

Nhà nước cần tập trung xây dựng khuôn khổ pháp lý minh bạch, ổn định, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, đồng thời tạo không gian đủ rộng cho sáng tạo và kinh doanh. Khi thể chế không còn là lực cản, trở thành động lực, nguồn lực trong xã hội mới được khơi thông và chuyển hóa thành năng lực phát triển.

Hoạt động chất vấn và trả lời chất vấn tại Kỳ họp thứ 2 được cử tri đánh giá cao nhờ tính thẳng thắn và đi đến tận cùng vấn đề. Theo đại biểu, đâu là yếu tố cốt lõi tạo nên sức nóng và tính hiệu quả của phiên chất vấn kỳ này, cũng như cơ chế nào để đảm bảo các lời hứa của trưởng ngành sớm đi vào thực tiễn?

"Sức nóng" của phiên chất vấn trước hết đến từ việc lựa chọn đúng những vấn đề đang đặt ra trong thực tiễn, có tác động trực tiếp đến hiệu quả điều hành và niềm tin của người dân, doanh nghiệp. Tại kỳ họp này, hai lĩnh vực tài chính và khoa học, công nghệ được lựa chọn chất vấn, đều là những lĩnh vực có ý nghĩa quan trọng đối với mục tiêu tăng trưởng, đổi mới mô hình phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của đất nước.

Các câu hỏi không chỉ dừng ở việc yêu cầu giải thích vì sao có hạn chế, mà đi sâu vào trách nhiệm, giải pháp và thời hạn khắc phục. Chẳng hạn, chậm giải ngân vốn đầu tư công không đơn thuần là câu chuyện về tiến độ, mà còn liên quan đến hiệu quả sử dụng nguồn lực, cơ hội phát triển của địa phương và lợi ích của người dân. Những vướng mắc trong phát triển khoa học, công nghệ cũng không chỉ là vấn đề của riêng ngành khoa học, mà liên quan đến cơ chế tài chính, nhân lực, thị trường và khả năng đưa kết quả nghiên cứu vào đời sống.

Chất vấn hiệu quả không phải là làm cho không khí nghị trường căng thẳng hơn, mà là làm cho vấn đề được nhận diện rõ hơn, trách nhiệm được xác định cụ thể hơn và giải pháp có khả năng kiểm chứng. Việc hỏi thẳng, đáp gọn, có tranh luận đến cùng giúp hạn chế những câu trả lời chung chung, đồng thời tạo áp lực tích cực để cơ quan quản lý nhìn nhận đầy đủ hơn những tồn tại của mình.

Tuy nhiên, chất vấn chỉ thực sự có ý nghĩa khi những điều đã cam kết được thực hiện sau kỳ họp. Theo tôi, cần gắn mỗi cam kết với đầu việc cụ thể, cơ quan chịu trách nhiệm, thời hạn hoàn thành và kết quả đầu ra có thể đo lường. Nghị quyết về chất vấn phải trở thành căn cứ để các cơ quan của Quốc hội theo dõi, giám sát thường xuyên, không chờ đến kỳ họp sau mới xem xét lại. Những nội dung chậm thực hiện hoặc thực hiện chưa đạt yêu cầu cần được giải trình rõ nguyên nhân và trách nhiệm.

Thước đo cuối cùng của hoạt động chất vấn phải là chuyển biến trong quản lý, điều hành và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Kỳ họp thứ 2 đã bàn thảo và thông qua nhiều chính sách lớn về phát triển kinh tế xã hội, ngân sách và an sinh. Đại biểu kỳ vọng quyết sách nào sẽ tạo ra chuyển biến rõ nét và thiết thực nhất đối với đời sống người dân và hoạt động của doanh nghiệp trong thời gian tới?

Tôi kỳ vọng vào sự cộng hưởng của nhiều quyết sách, trong đó có ba nhóm vấn đề cần được quan tâm đặc biệt: Khơi thông hoạt động sản xuất, kinh doanh; nâng cao hiệu quả đầu tư và sử dụng nguồn lực công; bảo đảm an sinh, cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân.

Trước hết, tôi quan tâm đến những chính sách tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đây là khu vực tạo ra nhiều việc làm, có khả năng thích ứng và lan tỏa rộng trong nền kinh tế, nhưng cũng thường chịu sức ép lớn về vốn, mặt bằng, công nghệ, nhân lực và chi phí tuân thủ. Việc Quốc hội thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa cần được cụ thể hóa bằng những cơ chế hỗ trợ thực chất, dễ tiếp cận, giảm thủ tục và tạo điều kiện để doanh nghiệp nâng cao năng suất, đổi mới công nghệ, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị. Chính sách tốt giúp doanh nghiệp có thêm cơ hội phát triển bằng năng lực của mình.

Thứ hai, cần biến nguồn lực ngân sách và đầu tư công thành những công trình, hạ tầng và dịch vụ cụ thể. Việc thúc đẩy giải ngân, nâng cao chất lượng đầu tư công, cùng với các quyết định về những tuyến cao tốc và hạ tầng kết nối vùng, có thể mở rộng không gian phát triển, giảm chi phí logistics, tăng khả năng lưu thông hàng hóa và tạo thêm cơ hội cho người dân, doanh nghiệp, đảm bảo mỗi đồng vốn được sử dụng tạo ra giá trị tương xứng, công trình hoàn thành đúng tiến độ và phát huy hiệu quả lâu dài

Thứ ba, các chính sách về bảo hiểm xã hội, việc làm, y tế, người cao tuổi, người khuyết tật và các nhóm yếu thế cần được triển khai đồng bộ, bảo đảm người dân được thụ hưởng thuận lợi hơn. Tăng trưởng kinh tế có ý nghĩa khi cơ hội phát triển được mở rộng, việc làm và thu nhập được cải thiện, người dân được tiếp cận tốt hơn với các dịch vụ thiết yếu và có điểm tựa khi gặp khó khăn.

Yêu cầu đặt ra sau kỳ họp là phải tổ chức thực hiện quyết liệt, đồng bộ và có kiểm tra, giám sát đến cùng. Một quyết sách chỉ thực sự hoàn thành sứ mệnh khi đi được từ nghị trường vào cuộc sống, tạo ra cơ hội phát triển và lợi ích cụ thể cho người dân, doanh nghiệp.

Lê Vân/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

Thủ tướng Chính phủ chỉ thị thực hiện các giải pháp kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước

Thủ tướng Chính phủ chỉ thị thực hiện các giải pháp kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước

Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc vừa ký ban hành Chỉ thị số 40/CT-TTg ngày 21/11/2026 của Thủ tướng Chính phủ về việc thực hiện các giải pháp kích cầu tiêu dùng, phát triển thị trường trong nước những tháng cuối năm 2026 và dịp Tết Nguyên đán 2027.

250 ngày bền bỉ tìm kiếm, đưa các liệt sĩ trở về

250 ngày bền bỉ tìm kiếm, đưa các liệt sĩ trở về

Sau 250 ngày triển khai, “Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ” tại Tuyên Quang đã đi qua nửa chặng đường với những kết quả quan trọng.