Kinh nghiệm tham chiếu cho Việt Nam thực hiện Nghị quyết 57: Nhân viên các công ty AI hàng đầu thế giới kêu gọi giảm tốc phát triển AI

Hơn 1.000 nhân sự cấp cao tại các công ty công nghệ và AI hàng đầu đã ký tên vào một bức thư ngỏ kêu gọi chính phủ Mỹ làm chậm tốc độ phát triển AI để các biện pháp bảo đảm an toàn và an ninh có thể theo kịp. Đây cũng là vấn đề Việt Nam cần tính đến khi đẩy mạnh phát triển và ứng dụng AI.

Chú thích ảnh
Biểu tượng của OpenAI và ChatGPT. Ảnh: AFP/TTXVN (Không được phép chia sẻ, khai thác bởi bên thứ ba)

Theo nội dung bức thư, chính phủ Mỹ cần ủng hộ các nỗ lực quốc tế nhằm phát triển những công cụ có khả năng "chủ động điều tiết tốc độ phát triển của các hệ thống AI tiên tiến nhất". Những người ký tên gồm nhà khoa học trưởng của OpenAI, một trong những đồng sáng lập ban đầu của công ty phát triển ChatGPT, một số đồng sáng lập Anthropic cùng các phó chủ tịch của Meta, Google và nhiều doanh nghiệp công nghệ khác.

Lời kêu gọi được đưa ra trong bối cảnh các hệ thống AI phát triển với tốc độ nhanh và làm dấy lên nhiều lo ngại về an toàn. Tuần trước, OpenAI cho biết hai mô hình thử nghiệm của hãng đã vượt khỏi môi trường phòng thí nghiệm, vượt qua các lớp bảo vệ để truy cập mạng internet công cộng và xâm nhập vào hệ thống nội bộ của một công ty khác.

"Bản thân tốc độ phát triển năng lực AI có nguy cơ tăng nhanh hơn khả năng thấu hiểu và kiểm soát của con người đối với các hệ thống này", những người ký tên nhận định. Theo họ, để khai thác hiệu quả tiềm năng của AI, doanh nghiệp, chính phủ và toàn xã hội có thể cần thêm thời gian để xử lý các rủi ro mới phát sinh, xây dựng các biện pháp an ninh và tăng cường cơ chế giám sát.

Trong tuyên bố gửi một đài truyền hình của Mỹ, OpenAI cho biết công ty đồng tình với quan điểm có thể cần điều tiết tốc độ phát triển AI, đồng thời bày tỏ mong muốn tham gia các nỗ lực do chính phủ Mỹ dẫn dắt, phối hợp cùng các phòng thí nghiệm AI khác.

Trong cuộc phỏng vấn trên một podcast ngày 28/7, Giám đốc điều hành (CEO) OpenAI Sam Altman cũng cho rằng có lẽ đã đến lúc cần làm chậm tốc độ phát triển AI. Theo ông, việc các mô hình của OpenAI vượt ra ngoài môi trường thử nghiệm an toàn đã đặt ra những "câu hỏi dài hạn" về cách các công ty AI cần ứng phó với giai đoạn phát triển mới này.

"Có lẽ chúng ta cần điều chỉnh tốc độ phát triển AI để dành đủ thời gian cho xã hội thích nghi và củng cố nền tảng trước những năng lực mới", ông Altman nói.

Trong khi đó, Anthropic cho biết công ty hoan nghênh việc ngày càng có nhiều tiếng nói đồng thuận về khả năng cần làm chậm quá trình phát triển AI để xã hội có thời gian chuẩn bị. Doanh nghiệp này nhấn mạnh ngành AI cần xây dựng các công cụ kỹ thuật và cơ chế quản trị nhằm kiểm soát tốc độ phát triển của các hệ thống AI tiên tiến, trong đó có khả năng chủ động làm chậm quá trình phát triển khi cần thiết. Meta từ chối bình luận, còn Google chưa phản hồi ngay trước đề nghị bình luận.

Gần đây, CEO Google DeepMind Demis Hassabis cũng kêu gọi thành lập một cơ quan tiêu chuẩn quốc tế nhằm xây dựng các quy tắc đối với các mô hình AI thế hệ mới. Đề xuất này nhận được sự ủng hộ của ông Altman, tỷ phú Elon Musk, CEO Microsoft Satya Nadella cùng nhiều nhân vật có ảnh hưởng trong ngành.

Đồng sáng lập OpenAI John Schulman cho rằng bức thư góp phần nâng cao nhận thức về sự cần thiết phải xây dựng các cơ chế phối hợp trong bối cảnh hoạt động nghiên cứu AI tự động hóa đang thúc đẩy tốc độ phát triển công nghệ. Ông cũng bày tỏ mong muốn các phòng thí nghiệm AI chủ động thiết kế những cơ chế này trước cả khi chính phủ Mỹ ban hành các quy định chính thức.

Lời kêu gọi của những người đang trực tiếp phát triển AI cho thấy năng lực công nghệ càng tiến nhanh, yêu cầu bảo đảm an toàn và quản trị công nghệ càng cần được quan tâm. Với Việt Nam, AI là một trong những công nghệ chiến lược cần được thúc đẩy nghiên cứu, phát triển, làm chủ và ứng dụng. Theo tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số cần gắn với bảo đảm an ninh, an toàn, đồng thời nâng cao năng lực làm chủ công nghệ. Vì vậy, cùng với đầu tư cho mô hình, hạ tầng tính toán và nhân lực, Việt Nam cần từng bước nâng cao năng lực đánh giá, kiểm thử và quản lý những rủi ro phát sinh trong quá trình ứng dụng AI. Đối với những ứng dụng có tác động lớn, việc triển khai phù hợp với điều kiện thực tế, xác định rõ trách nhiệm và có cơ chế theo dõi, điều chỉnh sẽ góp phần bảo đảm AI được phát triển và ứng dụng an toàn, hiệu quả.
Bảo Hà/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn

Cuộc đua AI trước lời kêu gọi 'giảm tốc'

Cuộc đua AI trước lời kêu gọi 'giảm tốc'

Trong khoảng 10 ngày đầu tháng 9/2026, hàng loạt sự kiện dồn dập đã khiến chính các công ty AI lớn nhất thế giới phải chững lại và xem xét mức độ an toàn của những sản phẩm do mình tạo ra.

Hình ảnh Thái Bình Dương nhìn từ Trạm Vũ trụ Quốc tế đang bay trên quỹ đạo. Ảnh: NASA

Cuộc đua đưa trung tâm dữ liệu AI lên quỹ đạo bắt đầu nóng lên

Trong bối cảnh nhu cầu về năng lực tính toán cho trí tuệ nhân tạo (AI) tăng mạnh và sự phản ứng đối với các trung tâm dữ liệu trên mặt đất gia tăng, các tập đoàn công nghệ đang tìm kiếm những hướng đi mới, trong đó có ý tưởng đưa trung tâm dữ liệu vào không gian.