Giải mã quá trình 'thuần hóa' âm thầm ở động vật hoang dã

Một phân tích các nghiên cứu gần đây về hành vi động vật cho thấy con người đang vô tình tạo ra tác động khiến một số loài động vật hoang dã dần xuất hiện những đặc điểm tương tự động vật được thuần hóa như giảm mức độ hung dữ, trở nên bình tĩnh hơn và thay đổi một số đặc điểm hình thái cơ thể.
Chú thích ảnh
Gấu xuất hiện tại trung tâm thành phố Morioka, tỉnh Iwate, Nhật Bản ngày 23/10/2025. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Israel, phân tích trên do Tiến sĩ Yonat Eshchar, Tổng Biên tập trang Davidson Institute of Science Education (thuộc Viện Weizmann của Israel) thực hiện.

Nghiên cứu đầu tiên tập trung vào quần thể khoảng 50 cá thể gấu nâu Marsican ở miền Trung Italy. Kết quả phân tích di truyền cho thấy quần thể này tách khỏi các nhóm gấu nâu châu Âu khác cách đây 2.000-3.000 năm và gần như bị cô lập suốt 1.500 năm. Trong nhiều thế kỷ, con người săn bắn có chọn lọc nhằm giảm số lượng gấu gần khu dân cư. Theo thời gian, những cá thể hung dữ bị loại bỏ, trong khi những cá thể ít hung dữ hơn có cơ hội sinh sản, dẫn tới quá trình “giống thuần hóa” diễn ra ngoài ý muốn.

Các nhà khoa học phát hiện nhiều biến đổi gien liên quan đến hệ thần kinh và hành vi - trong đó có gen DCC vốn từng được ghi nhận ở mèo - làm giảm phản ứng căng thẳng và mức độ hung dữ. Đồng thời, gấu có xu hướng nhỏ hơn và thay đổi đặc điểm khuôn mặt, tương tự “hội chứng thuần hóa” thấy ở nhiều loài vật nuôi.

Một nghiên cứu khác ghi nhận xu hướng tương tự ở động vật sống gần đô thị. Cáo ở London có sọ nhỏ hơn, mõm ngắn hơn so với cáo vùng nông thôn. Dữ liệu gần đây từ gần 20.000 bức ảnh cho thấy gấu mèo (raccoon) tại các thành phố ở Mỹ cũng bắt đầu có mõm ngắn hơn khoảng 4%, dấu hiệu ban đầu của quá trình “tự thuần hóa”.

Theo các nhà nghiên cứu, động vật bớt sợ người, thích nghi với việc tìm thức ăn quanh khu dân cư sẽ có lợi thế sinh tồn. Những đặc điểm này dần lan truyền qua nhiều thế hệ - dù con người không hề chủ đích thuần hóa chúng - cho thấy tác động ngày càng sâu rộng của con người đối với hệ sinh thái.

Đức Trung (TTXVN)

Dành cho bạn

Mẫu iPhone Duo của Apple 'cháy hàng' đặt trước

Mẫu iPhone Duo của Apple 'cháy hàng' đặt trước

Chiếc iPhone đắt nhất từ trước đến nay của Apple đã nhanh chóng "cháy hàng" trong đợt mở bán ngày 16/10 dành cho những đơn hàng đặt trước, trong khi thời gian giao hàng trực tuyến tại một số thị trường đã bị lùi đến cuối tháng 1/2027.

Dubai ra mắt nền tảng hướng dẫn phụ huynh quản lý trẻ sử dụng AI

Dubai ra mắt nền tảng hướng dẫn phụ huynh quản lý trẻ sử dụng AI

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, chính quyền Dubai thuộc Các Tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE) vừa cho ra mắt nền tảng GenDubAI miễn phí, cung cấp hướng dẫn giúp các gia đình quản lý việc trẻ em từ 8-15 tuổi sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) một cách an toàn và có trách nhiệm.

Trong quý I/2026, Kaspersky phát hiện 162.275 gói cài đặt mã độc ngân hàng mới trên thiết bị di động.

Mã độc Trojan ngân hàng trên di động tăng đột biến trong quý I/2026

Trong quý I/2026, Kaspersky phát hiện 162.275 gói cài đặt mã độc ngân hàng mới trên thiết bị di động, gấp hơn 2 lần tổng số cả năm 2024. Thủ đoạn phổ biến của tin tặc là nhân bản ứng dụng ngân hàng, điều khiển điện thoại và chuyển tiếp dữ liệu thẻ…

Làm chủ công nghệ lõi để Việt Nam bứt phá về bán dẫn và AI

Làm chủ công nghệ lõi để Việt Nam bứt phá về bán dẫn và AI

Nghiên cứu công nghệ sâu đòi hỏi nhiều thời gian và nguồn lực nhưng doanh nghiệp còn gặp khó khi đưa sản phẩm ra thị trường. Các chuyên gia đề xuất gắn nghiên cứu với nhu cầu sản xuất và duy trì hợp tác dài hạn giữa nhà trường, doanh nghiệp và nhà đầu tư.