Một số cách phát hiện hình ảnh deepfake do AI tạo ra

Việc giả mạo thông tin bằng trí tuệ nhân tạo (AI) đang nhanh chóng trở thành một trong những vấn nạn lớn nhất mà nhiều người phải đối mặt, nhất là khi các “tác phẩm” của deepfake xuất hiện gần như mỗi ngày trên không gian mạng.
Chú thích ảnh
Ảnh minh họa: AFP

Công nghệ deepfake - sử dụng AI để tạo ra các hình ảnh, video và âm thanh sai sự thật để bắt chước giọng nói và gương mặt của người khác - đang tràn lan và khiến cho việc phân biệt thật - giả trở nên ngày càng khó khăn hơn. Thoạt đầu, những hình ảnh giả mạo này có vẻ vô hại, tuy nhiên chúng lại được sử dụng thường xuyên trong các hành vi lừa đảo, đánh cắp danh tính hoặc tuyên truyền những thông tin sai lệch.

Dưới đây là một số cách để tránh bị lừa bởi deepfake:

Phát hiện deepfake

Trong những ngày mới ra mắt, những hình ảnh được tạo ra bởi deepfake thường có lỗi khá rõ ràng, chẳng hạn như bàn tay có sáu ngón, hay kính mắt với các hình dạng tròng kính khác nhau. Sau này khi cải thiện công nghệ, việc mắc lỗi trở nên ít hơn, tuy nhiên vẫn có một số đặc điểm có thể nhận dạng ảnh hay video đã qua chỉnh sửa.

Ông Henry Ajder, chuyên gia hàng đầu về AI tổng quát cho biết, bóng của sự vật và ánh sáng trong ảnh nhân tạo thường không nhất quán, tuy khó phát hiện nhưng vẫn có độ giả có thể phát hiện được nếu để ý kỹ.

Chú ý về khuôn mặt của đối tượng

Theo ông Ajder, rất nhiều bức ảnh được tạo ra bằng deepfake đã sử dụng ánh sáng điện tử, giống như một loại hiệu ứng làm mịn da và khiến cho làn da của người trong ảnh trở nên cực kỳ bóng bẩy.

Ngoài ra, hoán đổi khuôn mặt là một trong những phương pháp deepfake phổ biến nhất. Các chuyên gia khuyên nên nhìn kỹ vào các góc cạnh của khuôn mặt, cũng như màu da hay độ sắc nét. Nếu nghi ngờ video đã bị chỉnh sửa, hãy chú ý vào khẩu hình miệng và răng của người đang nói, đặc biệt là chuyển động môi xem có khớp với âm thanh không.

Nhìn theo bối cảnh

Đôi khi, các “tác phẩm” do deepfake tạo ra gặp những vấn đề về bối cảnh. Khi nhận thấy có những điều không hợp lý hay phi thực tế về bối cảnh đằng sau vật chủ thể, rất nhiều khả năng hình ảnh này đã được chỉnh sửa qua AI.

"Lấy độc trị độc”

Một cách hiệu quả nữa là sử dụng chính AI để chống lại AI. Tập đoàn Microsoft mới đây đã phát triển một công cụ xác thực có thể phân tích ảnh hoặc video để đưa ra điểm số đáng tin cậy về việc liệu hình ảnh có qua chỉnh sửa hay không. Nhà sản xuất chip Intel cũng đã sử dụng thuật toán để phân tích độ pixel của hình ảnh nhằm xác định tính thật giả.

Tuy nhiên, những công cụ này mới chỉ được cung cấp cho các đối tác được chọn và chưa được phổ biến rộng rãi tới công chúng, do lo ngại tội phạm có thể lợi dụng và giành được lợi thế lớn hơn trong cuộc chạy đua deepfake.

Hiện nay, AI vẫn đang được phát triển liên tục với tốc độ chóng mặt. Các mô hình AI đang được đào tạo dựa trên dữ liệu Internet để tạo ra nội dung ngày càng chất lượng cao hơn với ít sai sót hơn, đồng nghĩa với việc sẽ ngày càng khó khăn hơn để phát hiện ra AI nếu như bị lạm dụng vào những việc làm phi pháp.

Linh Tô (TTXVN)

Dành cho bạn

Lần đầu ghi lại khoảnh khắc sao khổng lồ 'nuốt chửng' sao đồng hành

Lần đầu ghi lại khoảnh khắc sao khổng lồ 'nuốt chửng' sao đồng hành

Theo phóng viên TTXVN tại Jakarta, các nhà thiên văn học đã lần đầu tiên ghi lại trực tiếp quá trình một ngôi sao khổng lồ đang hấp hối nuốt chửng và hợp nhất với ngôi sao đồng hành nhỏ hơn, qua đó làm sáng tỏ một hiện tượng vũ trụ vốn chỉ tồn tại trong các dự đoán khoa học suốt nhiều thập kỷ.

Mỹ cấp phép bán gần 900.000 chip AI sang Trung Quốc trong 6 tháng

Mỹ cấp phép bán gần 900.000 chip AI sang Trung Quốc trong 6 tháng

Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ ngày 19/11 cho biết, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã phê duyệt việc bán gần 900.000 chip trí tuệ nhân tạo (AI) tiên tiến do hai hãng Nvidia và AMD sản xuất cho các công ty Trung Quốc trong giai đoạn từ tháng 12/2025 đến tháng 5/2026.

TikTok ra mắt công cụ giúp phát hiện deepfake

TikTok ra mắt công cụ giúp phát hiện deepfake

Ngày 20/11, TikTok thông báo ra mắt công cụ phát hiện deepfake trên toàn cầu dành cho các nhân vật công chúng, trong bối cảnh nền tảng mạng xã hội này tìm cách hạn chế thông tin sai lệch do trí tuệ nhân tạo (AI) gây ra.

Xóa lõm sóng cho khoảng 130.000 người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới

Xóa lõm sóng cho khoảng 130.000 người dân vùng sâu, vùng xa, biên giới

Mạng di động tốc độ cao vừa được đưa đến khoảng 130.000 người dân vùng sâu, vùng xa và biên giới. Tại những nơi phương tiện cơ giới khó tiếp cận, yêu cầu đặt ra sau khi dựng trạm là bảo đảm nguồn điện và dự phòng thiết bị tại chỗ để giữ liên lạc thông suốt.

AI tạo cách mạng trong y tế, cơ hội nào cho Việt Nam?

AI tạo cách mạng trong y tế, cơ hội nào cho Việt Nam?

Diễn ra ngày 8/12 tại Hà Nội trong khuôn khổ Tuần lễ Khoa học Công nghệ VinFuture 2026, Tọa đàm “Trí tuệ nhân tạo và Chuyển đổi số trong chăm sóc sức khỏe” quy tụ các nhà khoa học hàng đầu thế giới về AI, y sinh và y học lâm sàng. Theo các diễn giả, AI không chỉ giúp hỗ trợ bác sĩ chẩn đoán và điều trị chính xác hơn mà còn mở ra cơ hội để Việt Nam đi tắt đón đầu trong chăm sóc sức khỏe.