Đầu tháng này, Cơ quan Khí tượng và Hải dương học Quốc gia Mỹ (NOAA) cho biết xác suất hình thành El Nino trong mùa Hè năm nay là 62%.
Mặc dù các mô hình dự báo ở thời điểm này trong năm thường có độ chính xác chưa cao, nhưng khả năng El Nino xuất hiện vào cuối năm đang gia tăng, được củng cố bởi lượng nhiệt lớn tích tụ dưới bề mặt đại dương và xu hướng suy yếu của các gió mậu dịch tầng thấp.
Trung tâm Dự báo Khí hậu của NOAA cho biết: “Nếu El Nino hình thành, cường độ tiềm năng vẫn rất khó dự đoán, với xác suất hơn 30% rằng nó sẽ mạnh trong khoảng thời gian từ tháng 10 đến tháng 12/2026”.
Hiện tượng El Nino xảy ra không thường xuyên và thường kéo dài khoảng một năm, có xu hướng làm tăng nhiệt độ toàn cầu, từ đó có thể dẫn đến các hiện tượng thời tiết cực đoan hơn như lũ lụt. Điều này là bởi cứ mỗi 1℃ nhiệt độ không khí tăng lên, bầu khí quyển có thể chứa thêm khoảng 7% độ ẩm, dẫn đến lượng mưa lớn và dữ dội hơn.
El Nino cũng có thể làm tăng cường các đợt nắng nóng ở vùng nhiệt đới, đó là lý do những năm xuất hiện hiện tương El Nino thường nằm trong số những năm nóng nhất được ghi nhận.
Hiện tượng El Nino gần đây nhất xảy ra từ tháng 5/2023 đến tháng 3/2024, góp phần tạo nên những đợt nắng nóng kỷ lục, gây ra cháy rừng và lũ lụt trên toàn cầu.
Một số nhà khí tượng học dự đoán rằng hiện tượng El Nino điển hình thường kéo theo tăng tạm thời 0,1-0,2℃ trong nhiệt độ trung bình toàn cầu. Tuy nhiên, mức này không đáng kể so với sự tăng nhiệt độ do biến đổi khí hậu, vốn đã đẩy nhiệt độ bề mặt toàn cầu lên khoảng 1,3-1,5℃ so với trước thời kỳ công nghiệp.
Nhiều tờ báo và chuyên gia về khí hậu tuyên bố rằng hiện tượng El Niño tiềm năng năm nay sẽ là phiên bản "siêu mạnh", nhưng đây thực chất không phải là một hạng mục khoa học chính thức. Trên thực tế, từ “siêu” đôi khi được dùng một cách không chính thức để chỉ mức độ mạnh của El Nino, vốn thường được xác định dựa trên Chỉ số Nino Đại dương (ONI). Dù vậy, NOAA không sử dụng thuật ngữ này.
Để hiện tượng El Nino hình thành, nhiệt độ bề mặt nước biển hằng tháng tại khu vực trung tâm và phía Đông Thái Bình Dương phải cao hơn mức trung bình ít nhất 0,5°C. El Nino yếu xảy ra khi chỉ số ONI ở mức từ 0,5°C đến 0,9°C. Nếu nhiệt độ bề mặt biển tăng từ 1°C đến 1,4°C, hiện tượng này được xếp vào mức El Nino trung bình, trong khi El Nino mạnh được xác định khi đỉnh ONI đạt từ 1,5°C trở lên.
Vì vậy, khi nói đến “siêu El Nino” điều đó hàm ý rằng một El Nino mạnh có khả năng xuất hiện. Tuy nhiên, không phải tất cả các nhà khoa học đều đồng tình với dự báo này.
Nguồn nhiệt của hiện tượng El Nino bắt nguồn từ năng lượng tích tụ ở Tây Thái Bình Dương trong thời kỳ La Nina, kéo dài đến tháng 2/2026. Các nhà khoa học tại Đại học Columbia cho rằng sẽ khá bất ngờ nếu xuất hiện một “siêu El Nino” ngay sau đợt El Nino có cường độ tương đối mạnh trong giai đoạn 2023–2024.
Nhưng các nhà nghiên cứu cũng lưu ý: "Thông thường phải mất thời gian để ‘nạp lại’ lượng nhiệt cho khu vực Đông Thái Bình Dương. Tuy nhiên, có khả năng hiện tượng ấm lên do con người gây ra đang rút ngắn thời gian cần thiết để ‘sạc lại’ nguồn nhiệt này".
Nghiên cứu công bố ngày 20/3 cho rằng, dù mức độ mạnh yếu và tần suất của El Nino rất đáng quan tâm, nhất là việc liệu hiện tượng này có chịu tác động bởi biến đổi khí hậu hay không, nhưng điều đáng lo ngại hơn là sự gia tăng đột ngột và phi thường của hiện tượng nóng lên bề mặt đại dương.
