Theo công văn này, sau phản ánh của báo Tin tức (TTXVN) về việc “Người dân thôn Đồng Om ở Hòa Bình thiếu nước sạch trầm trọng” đăng tải ngày 1/10/2022, đến ngày 7/10/2022, Văn phòng UBND tỉnh Hòa Bình đã ban hành Công văn số 8522/VPUBND-THNV về việc kiểm tra, rà soát và xử lý theo nội dung phản ánh của cơ quan báo chí, trong đó có yêu cầu UBND huyện Lương Sơn báo cáo xác minh nội dung qua bài viết trên.
Đối với nội dung phản ánh trên, ngay sau khi nhận được thông tin phản ánh, ngày 3/10/2022, UBND huyện Lương Sơn đã ban hành Công văn số 2530/UBND-VP về việc kiểm tra, xác minh, báo cáo nội dung thông tin cơ quan báo chí phản ánh; đến ngày 14/10/2022, UBND huyện tiếp tục có Công văn số 2661/UBND-VP về việc rà soát, kiểm tra đề xuất xử lý vi phạm (nếu có) theo thông tin phản ánh của các cơ quan báo chí. UBND huyện Lương Sơn đã tập trung chỉ đạo các cơ quan chuyên môn của huyện, UBND xã Cao Dương kiểm tra, xác minh thông tin phản ánh báo chí. Kết quả nội dung vụ việc, cụ thể như sau:
Xã Cao Dương hiện chưa có công trình nước sinh hoạt tập trung
Hiện nay, thôn Đồng Om, xã Cao Dương, huyện Lương Sơn có 178 hộ dân với 727 nhân khẩu, địa hình thôn có 2/3 diện tích là núi đá vôi, nguồn nước sử dụng sinh hoạt hàng ngày của nhân dân thôn Đồng Om chủ yếu là nguồn nước từ giếng khoan, giếng khơi, nước mưa và nước lấy từ khu Vó Khạ (Giếng Làng từ ngày xưa) do các hộ gia đình tự chủ động đào và xây dựng các công trình dẫn, chứa nước để phục vụ sinh hoạt cuộc sống hàng ngày.
Tại thôn Đồng Om có nhiều khu dân cư, trong đó có Khu vực dân cư Om Ngái với 27 hộ dân, trước đây các hộ dân trong khu vực sử dụng nước giếng đào để ăn uống, sinh hoạt bình thường. Tuy nhiên, khoảng 10 năm trở lại đây, người dân phát hiện trong nước giếng có nhiều đá vôi nên chỉ sử dụng để tắm giặt và sinh hoạt khác. Bên cạnh đó, một số hộ trong khu dân cư Om Ngái thường dùng bể chứa nước là loại bể xây bằng gạch trát bê tông xi măng, che đậy đơn giản, không kín nên thường xuyên bị bụi đá bay vào, cùng với đó là việc sinh sống và sản xuất gần các mỏ khai thác đá làm vật liệu xây dựng, nên nguồn nước mặt và nước sinh hoạt đựng trong các bể chứa của hộ dân nơi đây thường xuyên bị ô nhiễm bụi, có váng.
Đối với nguồn nước để sử dụng ăn, uống hàng ngày, một số hộ dân trong khu vực Om Ngái đi lấy nước từ khe đồi trong khu Vó Khạ cách trung tâm khu dân cư khoảng 2 km; khu vực này có mạch nước ngầm chảy thường xuyên, chất lượng nước đảm bảo, đã được người dân trong khu vực tự xây dựng, cải tạo thành nơi tập trung lấy nước sinh hoạt của nhân dân (người dân lấy nước từ Vó Khạ về sử dụng chủ yếu đựng bằng can nhựa, vận chuyển bằng xe máy); một số hộ dân còn lại sử dụng máy lọc nước để lọc nước giếng. Việc người dân lấy nước chảy tự nhiên từ trên đồi (khu Vó Khạ) về để sử dụng ăn, uống, sinh hoạt đã được người dân khu Om Ngái và các khu vực khác của thôn Đồng Om, xã Cao Dương thực hiện từ lâu nay. Ngoài các hộ dân trong khu Om Ngái, các hộ dân ở khu vực khác của thôn Đồng Om như Om Trại, Đồng Ngô cũng thường xuyên sử dụng nước tại Vó Khạ để ăn uống, sinh hoạt. Nước từ giếng khơi, giếng khoan ở khu vực thôn Đồng Om nói riêng, xã Cao Dương nói chung cũng bị nhiễm đá vôi, vì vậy nhân dân thường sử dụng máy lọc hoặc mua nước khoáng,… để đảm bảo nước phục vụ ăn, uống. Hiện nay, trên địa bàn xã Cao Dương chưa có công trình nước sinh hoạt tập trung phục vụ sinh hoạt của nhân dân.
Để đảm bảo nguồn nước sinh hoạt đối với người dân thôn Đồng Om, xã Cao Dương, UBND huyện đã chỉ đạo các cơ quan chuyên môn và UBND xã Cao Dương tiếp tục thực hiện các giải pháp, như: đề nghị các doanh nghiệp khai thác đá tuân thủ các quy định đảm bảo môi trường khu vực xung quanh, đồng thời hỗ trợ người dân mua sắm các loại máy lọc nước, mua bồn chứa nước, xây dựng bể chứa đảm bảo để phục vụ nước sinh hoạt của người dân trong khu vực.
Kiến nghị xây dựng lộ trình giảm số lượng các mỏ khai thác đá trên địa bàn
Đối với việc ô nhiễm môi trường (khói, bụi, rung chấn…) do khai thác đá của các doanh nghiệp khai thác đá làm vật liệu xây dựng thông thường tại xã Cao Dương từ nhiều năm qua đã được các cơ quan liên quan từ tỉnh, huyện, xã thường xuyên kiểm tra, xử lý vi phạm theo quy định. Tuy nhiên, còn một số doanh nghiệp khai thác đá không tuân thủ các quy định về đảm bảo môi trường, còn gây ô nhiễm môi trường, gây bức xúc trong nhân dân. UBND huyện Lương Sơn sẽ tiếp tục kiến nghị các sở, ban, ngành trong tỉnh, các cơ quan có liên quan xem xét, kiểm tra, xử lý nghiêm đối với các doanh nghiệp vi phạm quy định về bảo vệ môi trường, thực hiện việc sản xuất phải đảm bảo an toàn và tích cực hỗ trợ công tác an sinh xã hội trên địa bàn huyện, trong đó có việc quan tâm đến việc đảm bảo môi trường không khí, nước sinh hoạt của nhân dân khu vực xung quanh; kiến nghị về việc xây dựng lộ trình giảm số lượng các mỏ khai thác đá trên địa bàn xã Cao Dương nói riêng và huyện Lương Sơn nói chung.
Để ổn định đời sống cho các hộ dân bị ảnh hưởng bởi hoạt động khai thác đá tại xã Cao Dương, UBND huyện Lương Sơn đã đưa vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất giai đoạn 2021 - 2030 khu đất xây dựng khu tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng do hoạt động khai thác đá trên địa bàn xã Cao Dương, trong đó đối với khu vực Om Ngái và một số khu vực lân cận đã được cơ quan có thẩm quyền đồng ý quy hoạch xây dựng Nhà máy xi măng Hoàng Long (hiện nay dự án đang gấp rút hoàn thành công tác giải phóng mặt bằng để triển khai thực hiện các bước đầu tư theo quy định), các hộ nằm trong khu vực dự án sẽ được di chuyển đến nơi ở mới tại Khu tái định cư các dự án trên địa bàn xã Cao Dương. UBND huyện sẽ tập trung chỉ đạo các cơ quan chuyên môn triển khai xây dựng Khu tái định cư đảm bảo đồng bộ, hiện đại về cơ sở hạ tầng, điện đường, nước sinh hoạt,… để người dân chuyển đến đảm bảo ổn định cuộc sống.
Đồng thời, UBND huyện sẽ tập trung chỉ đạo các phòng chuyên môn của huyện, UBND xã Cao Dương khảo sát, đề xuất đầu tư xây dựng các công trình nước sinh hoạt tập trung phục vụ nhân dân trong thời gian tới, đây cũng là nhiệm vụ phải tập trung thực hiện trong Bộ tiêu chí Quốc gia xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Lương Sơn giai đoạn 2021 - 2025.
