Từ giới thiệu hàng hóa đến tiếp nhận đơn hàng, tổ chức giao nhận, yêu cầu đặt ra là giúp doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất có khả năng bán hàng thường xuyên, từng bước gắn sản xuất với nhu cầu thị trường.
Liên kết tiêu thụ, tìm thêm khách hàng mới
Cuộc kết nối giữa Liên minh Hợp tác xã tỉnh Tuyên Quang và Liên minh Hợp tác xã Hà Nội mới đây thu hút gần 50 doanh nghiệp, hợp tác xã, giới thiệu hơn 200 sản phẩm OCOP, đặc sản, nông sản của cả hai địa phương. Tại hội nghị này, các đơn vị đã ký kết hợp tác, tiêu thụ sản phẩm; đồng thời trao đổi về chất lượng, mẫu mã, truy xuất nguồn gốc và phương thức phân phối.
Trong số hàng hóa được giới thiệu có chè Shan tuyết, thịt lợn thảo dược Sáng Nhung, thịt bò H’Mông, thịt trâu Chiêm Hóa, trà đậu đen xanh lòng. Sự đa dạng này cho thấy cơ hội tiếp cận nhiều nhóm người mua, từ nhu cầu sử dụng hằng ngày đến đặc sản làm quà. Tuy nhiên, lựa chọn kênh tiêu thụ phù hợp cần đi cùng việc xác định rõ quy cách, mức giá và khả năng cung ứng của từng cơ sở.
Hội nghị hướng tới hình thành quan hệ cung ứng lâu dài giữa doanh nghiệp, hợp tác xã hai địa phương. Việc ký kết mở ra cơ hội hợp tác; kết quả tiếp theo phụ thuộc vào quá trình triển khai, khả năng đáp ứng của bên sản xuất và nhu cầu của bên tiêu thụ.
Với một hợp tác xã, tìm được đối tác mới là bước đầu. Để duy trì quan hệ bán hàng, cơ sở cần tính toán sản lượng có thể cung cấp, thời gian giao hàng, chi phí vận chuyển và cách bảo quản. Một sản phẩm phù hợp khi bán trực tiếp tại địa phương có thể cần điều chỉnh quy cách đóng gói khi đưa đến thị trường xa hơn. Giá bán cũng phải được tính trên toàn bộ chi phí, tránh nhận đơn hàng vượt khả năng hoặc mở rộng tiêu thụ mà hiệu quả kinh doanh không tương xứng.
Bà Lý Mùi Mương, Phó Giám đốc Hợp tác xã Chế biến trà Phìn Hồ, xã Thông Nguyên, chia sẻ rằng chất lượng và sự an toàn của sản phẩm là yếu tố cốt lõi để tạo niềm tin với người tiêu dùng. Vì vậy, hợp tác xã đặc biệt chú trọng quy trình sản xuất. Với sản phẩm chè, việc mở thêm kênh tiêu thụ cần đi cùng khả năng duy trì chất lượng ổn định, để khách hàng tiếp tục lựa chọn sau lần mua đầu tiên.
Liên kết giữa các hợp tác xã có ý nghĩa trong việc giải quyết những phần việc này. Đơn vị sản xuất nắm vùng nguyên liệu và quy trình chế biến; đối tác phân phối hiểu khách hàng, điểm bán và cách tổ chức giao nhận. Khi hai bên trao đổi cụ thể ngay từ đầu, việc hợp tác có cơ sở để đi vào từng sản phẩm, thay vì dừng ở giới thiệu chung về tiềm năng địa phương.
Chia sẻ bên lề lễ khai mạc Festival nông sản, OCOP, làng nghề gắn kết du lịch Tuyên Quang năm 2026 mới đây, ông Nguyễn Tiến Hưng, Phó Giám đốc Sở Công Thương tỉnh Tuyên Quang cho biết, ngành đang hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh ứng dụng công nghệ số từ sản xuất đến lưu thông, phân phối, chú trọng xây dựng thương hiệu và mở rộng thị trường. Tỉnh xây dựng sàn số giới thiệu sản phẩm đặc trưng, thế mạnh và sản phẩm OCOP, đồng thời hỗ trợ đưa hàng hóa lên các sàn thương mại điện tử trong nước và quốc tế, tạo thêm kênh quảng bá, kết nối tiêu thụ.
Cách tiếp cận này mở thêm lựa chọn cho cơ sở sản xuất. Kết nối trực tiếp giúp tìm hiểu yêu cầu của đối tác, còn kênh trực tuyến tạo điều kiện duy trì giới thiệu sản phẩm, tiếp nhận phản hồi và tìm khách hàng ngoài địa bàn. Điều cần quan tâm là khả năng vận hành sau khi hàng hóa được đưa lên mạng: thông tin có được cập nhật, người hỏi mua có được trả lời và đơn hàng có được xử lý đúng hẹn hay không.
Bán hàng số gắn với năng lực cung ứng
Tại thôn An Phú, xã Nhữ Khê, mô hình Chợ chuyển đổi số kết hợp mua bán trực tiếp với phát trực tiếp giới thiệu sản phẩm, bán hàng trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt. Trong chương trình khai mạc, ổi lê, trứng vịt trắng, mì khô, chè Bát Tiên và chè móc câu được giới thiệu để người xem tìm hiểu, tương tác và đăng ký mua. Kế hoạch của xã lựa chọn từ 10 - 15 sản phẩm OCOP cùng nông sản, ẩm thực, sản phẩm đặc trưng có tiềm năng để quảng bá, kết nối tiêu thụ.
Mô hình này đưa việc tìm khách hàng đến gần hơn với hộ kinh doanh. Người bán có thể giới thiệu sản phẩm trong lúc vẫn phục vụ khách tại chợ; người mua từ xa có thêm cách tiếp cận hàng hóa địa phương. Tuy nhiên, lượt xem mới phản ánh sự quan tâm. Để chuyển sự quan tâm thành giao dịch, thông tin về giá, khối lượng, cách sử dụng và điều kiện giao hàng cần rõ ràng, thống nhất.
Theo kế hoạch triển khai tại Nhữ Khê, hộ kinh doanh được hướng dẫn chụp ảnh, quay video, bán hàng qua mạng và sử dụng mã QR thanh toán. Các phiên phát trực tiếp được bố trí vào thứ Sáu, thứ Bảy hằng tuần; mô hình có bộ phận tiếp nhận, sắp xếp đơn hàng và phối hợp vận chuyển.
Việc chuẩn bị cả khâu nhận đơn và giao hàng cho thấy bán hàng số cần một quy trình nối tiếp sau phần giới thiệu. Với nông sản tươi, người bán phải tính thời gian vận chuyển và nguy cơ hao hụt. Với thực phẩm chế biến, bao bì, hạn sử dụng và điều kiện bảo quản phải phù hợp. Người mua ở xa khó kiểm tra trực tiếp, nên sự chính xác của thông tin và trách nhiệm xử lý phản hồi trở thành yếu tố tạo niềm tin.
Đối với chủ thể OCOP quy mô nhỏ, năng lực bán hàng có thể được nâng lên từ những việc cụ thể: lập danh mục sản phẩm, thống nhất giá, theo dõi lượng hàng còn lại, ghi nhận khách mua và tính chi phí cho mỗi đơn. Khi có dữ liệu bán hàng, cơ sở có thêm căn cứ nhận biết sản phẩm được quan tâm, quy cách phù hợp và thời điểm nhu cầu tăng. Những thông tin ấy giúp điều chỉnh sản xuất sát hơn với thị trường.
Kế hoạch phát triển OCOP giai đoạn 2026 - 2030 của Tuyên Quang đặt mục tiêu có trên 450 sản phẩm còn hiệu lực chứng nhận đạt từ 3 sao trở lên. Cùng với phát triển sản phẩm, tỉnh phấn đấu 70% chủ thể xây dựng được vùng nguyên liệu và hình thành liên kết ổn định trong sản xuất, chế biến, tiêu thụ. Tỉnh cũng hướng tới quản lý toàn bộ sản phẩm OCOP trên nền tảng số, tích hợp cơ sở dữ liệu và bản đồ số.
Những mục tiêu này đặt việc mở rộng đầu ra trong quan hệ với tổ chức sản xuất. Một kênh bán hàng mới sẽ khó duy trì nếu nguồn nguyên liệu thiếu ổn định hoặc chất lượng thay đổi giữa các lô hàng. Ngược lại, đầu tư sản xuất cần dựa trên khả năng tiêu thụ để hạn chế tồn kho. Vì vậy, hỗ trợ chủ thể cần gắn kỹ năng quảng bá với quản lý đơn hàng, kiểm soát chất lượng và tính toán hiệu quả kinh doanh.
Theo định hướng của tỉnh, phát triển OCOP tiếp tục gắn với tiêu chuẩn hóa vùng nguyên liệu, cải tiến bao bì, bảo đảm an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc và tăng liên kết giữa người dân, hợp tác xã, doanh nghiệp. Đây là những phần việc giúp sản phẩm có cơ sở tham gia nhiều kênh tiêu thụ, đồng thời bảo vệ uy tín khi phạm vi bán hàng được mở rộng.
Từ kết nối với đối tác Hà Nội đến thử nghiệm chợ số ở cơ sở, sản phẩm Tuyên Quang đang có thêm cơ hội gặp người mua. Chặng đường tiếp theo là duy trì những kết nối ấy bằng hàng hóa đáp ứng đúng nhu cầu, giao dịch rõ ràng và chất lượng ổn định. Khi khách hàng quay lại, cơ sở sản xuất mới có thêm căn cứ để đầu tư, mở rộng việc làm và đưa giá trị của sản phẩm trở về với người dân vùng nguyên liệu.
