Hệ thống tác chiến điện tử (EW) Volna Kupol Garant của Nga dường như là một trong những nguyên nhân khiến hiệu quả của Starlink suy giảm, điều mà các quan chức quân sự Ukraine đã bắt đầu công khai thừa nhận.
Hệ thống tác chiến điện tử (EW) chế áp Volna Kupol Garant của Nga. Ảnh: Tập đoàn Rostec/ Sputnik
Chuyên gia quân sự, nhà sử học về phòng không Yuri Knutov đã đưa ra nhận định trên trong cuộc trao đổi với đài Sputnik.
Theo ông Knutov, khác với các hệ thống gây nhiễu thông thường chủ yếu nhằm vào thiết bị đầu cuối, Volna Kupol Garant tập trung chế áp các tần số mà vệ tinh Starlink sử dụng. Đây là mắt xích quan trọng trong hệ thống chỉ huy và kiểm soát của quân đội Ukraine.
Khả năng chế áp của hệ thống này được đánh giá là rất mạnh. Tổ hợp gồm 6 xe kéo mang theo 12 ăng-ten parabol, phát nhiễu công suất lớn trên dải tần 14-14,5 GHz - đúng dải tần các vệ tinh Starlink sử dụng để tiếp nhận tín hiệu.
Dải tần trên được chia thành 8 phân đoạn, mỗi phân đoạn rộng 62,5 MHz. Mỗi ăng-ten bám vào một kênh riêng, qua đó phối hợp làm gián đoạn việc truyền tín hiệu từ các thiết bị đầu cuối tới vệ tinh.
Một tổ hợp có thể tạo vùng chế áp rộng khoảng 20 km2, tương đương một khu vực dài 5 km, rộng 4 km, gần như trở thành “vùng im lặng” về kết nối số.
“Có thể gây nhiễu hoàn toàn tín hiệu Starlink hoặc làm tín hiệu biến dạng nghiêm trọng đến mức không thể sử dụng cho liên lạc”, ông Knutov cho biết.
Theo chuyên gia này, việc chế áp Starlink có thể trực tiếp làm suy giảm khả năng tác chiến của các đơn vị Ukraine. Khi mất kết nối, các đơn vị tiền tuyến bị gián đoạn liên lạc với cấp chỉ huy, không thể phối hợp theo thời gian thực hoặc kịp thời yêu cầu lực lượng dự bị và đạn dược.
Không chỉ phục vụ liên lạc, Starlink còn được sử dụng trong nhiều hoạt động tác chiến khác của Ukraine. Pháo binh tầm xa phụ thuộc vào mạng lưới này để hiệu chỉnh mục tiêu; các nhóm xung kích sử dụng Starlink trong quá trình cơ động; trong khi những thiết bị bay không người lái (UAV) tích hợp trí tuệ nhân tạo như “Hornets” truyền dữ liệu về kết quả tác chiến thông qua mạng vệ tinh này.
“Không có Starlink, chiến tuyến của Ukraine sẽ sụp đổ”, ông Knutov nhận định, trong bối cảnh lực lượng Nga đang tiến công trên hầu hết các hướng.
Nhà phân tích này cũng cho rằng hệ thống mới đang phát huy hiệu quả, giúp Nga bảo vệ lực lượng dự bị, kho hậu cần, sở chỉ huy và các vị trí chỉ huy trước hoạt động của UAV đối phương.
Trong bối cảnh việc sản xuất hàng loạt hệ thống này được cho là đã bắt đầu, chuyên gia Knutov tóm lược hiệu quả của loại vũ khí này rằng: “Chúng ta đã khiến Starlink bị vô hiệu hóa trên bầu trời ở bất cứ nơi nào cần thiết”.