Thỏa thuận được ký kết giữa Tổng công ty Đường sắt Cộng hòa Hồi giáo Iran và các nhà đầu tư vào làng hậu cần ở Yazd, Sirjan và Tabriz, tập trung vào việc mở rộng năng lực vận chuyển hàng hóa bằng đường sắt và xây dựng cơ sở hạ tầng hậu cần phục vụ vận chuyển đường dài.
Các biên bản ghi nhớ bao trùm nhiều nội dung, từ phát triển làng hậu cần và cảng cạn; xây dựng, mở rộng các tuyến đường sắt cùng hạ tầng liên quan; cấp phép vận hành đến tổ chức khai thác dịch vụ hậu cần, vận tải hàng hóa bằng đường sắt.
Gộp lại, chúng tạo thành mắt xích nâng tỷ trọng vận tải đường sắt trong cơ cấu luân chuyển hàng hóa và từng bước định vị Iran như một hành lang trung chuyển cho các dòng thương mại liên lục địa.
Lễ ký kết diễn ra khi lưu lượng tàu hàng từ Trung Quốc quá cảnh Iran sang châu Âu liên tục gia tăng. Tính đến nay, 60 đoàn tàu đã nhập cảnh Iran, và nhiều đoàn khác đang xếp hàng tại cửa khẩu Incheh Borun.
Sự gia tăng này phản ánh xu hướng ngày càng đẩy mạnh sử dụng các tuyến đường sắt xuyên lục địa giữa Đông Á và châu Âu, đồng thời cho thấy mối quan tâm trở lại đối với hành lang Đông - Tây phía Nam chạy qua Iran.
Động lực cho tuyến này được củng cố sau khi 6 quốc gia gồm Iran, Trung Quốc, Uzbekistan, Thổ Nhĩ Kỳ, Turkmenistan và Kazakhstan, ký thỏa thuận hợp tác đường sắt tại Istanbul hồi tháng 12/2025. Thỏa thuận thiết lập khuôn khổ áp dụng mức cước thống nhất và rút ngắn thời gian trung chuyển dọc hành lang, nhằm nâng cao sức hấp dẫn thương mại của tuyến và giảm các rào cản tại biên giới.
Các làng hậu cần dự kiến xây dựng tại Tabriz, Yazd và Sirjan sẽ đóng vai trò trung tâm gom hàng và phân phối trên toàn mạng lưới đường sắt.
Trên phạm vi toàn cầu, các hoạt động hậu cần và chuỗi cung ứng chiếm một phần đáng kể trong hoạt động kinh tế, tuy nhiên vai trò của Iran trong vận chuyển và hậu cần vẫn còn hạn chế bất chấp vị trí địa lý của nước này. Iran nằm ở giao điểm của các hành lang Đông - Tây và Bắc - Nam, với những tuyến đường sắt kết nối Trung Á với Thổ Nhĩ Kỳ và tiếp cận các cảng phía Nam trên Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman.
Nhánh phía Nam của hành lang Đông-Tây đi qua Iran được định vị như một phương án thay thế cho vận tải đường biển giữa Trung Quốc và châu Âu. Vận chuyển bằng đường sắt dọc theo trục này có thể giảm thời gian giao hàng xuống còn khoảng một phần ba so với vận chuyển đường biển, đồng thời mang đến một tuyến đường bộ xuyên suốt lục địa Á-Âu. Hành lang này cũng được mô tả là một trong những lựa chọn đường bộ an toàn và tiết kiệm hơn cho vận chuyển hàng hóa đường dài.
