Binh sĩ Ukraine khai hoả pháo tự hành tại vùng Donetsk về phía mặt trận Nga ngày 27/9/2024. Ảnh: Reuters/TTXVN
Bước sang năm 2026, Ukraine đang đứng trước một giai đoạn mang tính quyết định trong cuộc chiến với Nga. Theo đánh giá từ trang tin quốc phòng Defense Express (Ukraine) ngày 5/1, khả năng phục hồi của quốc phòng và xã hội Ukraine hiện nay được định hình bởi ba yếu tố then chốt: con người, vũ khí và tài chính. Đây là những "chân kiềng" giúp Kiev duy trì thế đứng trước áp lực không ngừng từ phía Moskva.
Yếu tố đầu tiên và quan trọng nhất chính là nguồn nhân lực. Trong bối cảnh thời chiến, khái niệm "dân sự" gần như không còn tồn tại biệt lập. Từ các đơn vị tại tiền tuyến cho đến các nhân viên trong ngành năng lượng, y tế và giáo dục, tất cả đều gắn kết chặt chẽ để duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước.
Đặc biệt, đội ngũ kỹ sư và công nhân tại các nhà máy quốc phòng đang làm việc âm thầm nhưng đầy hiệu quả. Dù ít xuất hiện trên truyền thông, họ chính là những người đang vượt qua giới hạn để thiết kế và chế tạo các loại vũ khí phục vụ cho tiền tuyến. Sự tận tâm của họ không chỉ tạo ra sản phẩm mà còn củng cố niềm tin vào sức mạnh tự thân của Ukraine trong năm 2026.
Về vũ khí, Ukraine đã chứng minh khả năng bứt phá ngoạn mục trong sản xuất nội địa. Các số liệu thống kê cho thấy giá trị sản xuất của ngành công nghiệp quốc phòng tăng trưởng theo cấp số nhân: Năm 2022: 1 tỷ USD, năm 2023: 3 tỷ USD, năm 2024: 9 tỷ USD và ước tính năm 2025 đạt khoảng 12 tỷ USD.
Sự tăng trưởng này không chỉ là những con số mà là minh chứng cho năng lực công nghệ, khả năng làm chủ thiết bị và trình độ của nhân lực quốc phòng Ukraine. Sản lượng năm 2025 cao gấp 12 lần so với thời điểm cuộc chiến nổ ra, cho thấy tiềm lực sản xuất trong nước của Kiev đang trở nên mạnh mẽ hơn bao giờ hết.
Nghịch lý giữa năng lực sản xuất và nguồn vốn
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất nảy sinh trong năm 2025 và kéo dài sang năm 2026 chính là "khoảng cách tài chính". Dù năng lực công nghiệp đã được mở rộng, nhưng tình trạng thiếu hụt ngân sách nhà nước và sự sụt giảm nguồn vốn hỗ trợ từ các đối tác đang tạo ra một rào cản lớn.
Các giám đốc điều hành doanh nghiệp hàng đầu tiết lộ với Defense Express một thực trạng đáng lo ngại: Năng lực sản xuất hiện tại có thể đáp ứng gấp 5 lần so với lượng hàng hóa mà nhà nước có khả năng chi trả. Hệ quả là nhiều doanh nghiệp đang phải hoạt động dưới công suất, dù họ có đủ công nghệ và nhân lực sẵn sàng.
Để bù đắp ưu thế về nhân lực và vật lực của đối phương cũng như sự hạn chế trong cung ứng từ bên ngoài, theo Defense Express, Ukraine không còn con đường nào khác ngoài việc tối ưu hóa năng lực nội tại. Tương lai của ngành quốc phòng Ukraine phụ thuộc vào việc chính phủ đưa ra những quyết định quản lý hiệu quả, thậm chí là phi truyền thống, để khơi thông nguồn vốn và tận dụng tối đa công suất của các nhà máy.
Tóm lại, 2026 sẽ là năm mà các quyết định chiến lược về tài chính và sản xuất định hình cục diện chiến trường của Ukraine. Với nền tảng là sự tận tâm của con người và năng lực sản xuất đã được chứng minh, Kiev đang nỗ lực biến niềm tin thành những kết quả hữu hình để tăng khả năng kháng cự trong cuộc chiến với Moskva.