Thông tư được ban hành nhằm cụ thể hóa các quy định của Luật Giáo dục đại học năm 2025 và pháp luật có liên quan, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số trong giáo dục đại học, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy đổi mới sáng tạo và xây dựng xã hội học tập.
Theo Thông tư, tài nguyên giáo dục mở được xác định là một trong những nền tảng, nguồn lực quan trọng trong triển khai giáo dục đại học số; thúc đẩy phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu và học liệu giữa các cơ sở đào tạo với các bên liên quan được khuyến khích, tạo điều kiện hình thành mạng lưới tài nguyên giáo dục mở trên phạm vi toàn quốc.
Thông tư quy định thống nhất các khái niệm về tài nguyên giáo dục mở, giấy phép mở, quyền truy cập mở, nền tảng giáo dục mở và Cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia. Đây là cơ sở để các cơ sở đào tạo, tổ chức, cá nhân kết nối, chia sẻ và khai thác các nguồn học liệu hợp pháp trong nước và quốc tế phục vụ đào tạo, nghiên cứu và học tập suốt đời.
Đáng chú ý, các học liệu, giáo trình, bài giảng, khóa học trực tuyến và sản phẩm học thuật được tạo lập toàn bộ hoặc chủ yếu từ nguồn ngân sách nhà nước được ưu tiên công bố theo giấy phép mở, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc thuộc phạm vi hạn chế công bố. Quy định này nhằm mở rộng khả năng tiếp cận, sử dụng và khai thác hiệu quả các học liệu được tạo lập từ nguồn ngân sách nhà nước.
Tài nguyên giáo dục mở đưa vào sử dụng phải bảo đảm chất lượng, được gắn giấy phép mở phù hợp và đáp ứng yêu cầu tích hợp, chia sẻ trên môi trường số. Các cơ sở đào tạo có trách nhiệm xây dựng cơ chế kiểm soát chất lượng, thẩm định, cập nhật và tiếp nhận phản hồi của người sử dụng nhằm bảo đảm chất lượng học liệu.
Thông tư đồng thời quy định rõ quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân trong khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở. Người sử dụng được truy cập, khai thác, sử dụng, chỉnh sửa, kết hợp và chia sẻ tài nguyên theo điều kiện của giấy phép mở. Việc khai thác, sử dụng phải tuân thủ các quy định của pháp luật về quyền tác giả, sở hữu trí tuệ, trích dẫn nguồn, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh mạng, an ninh quốc gia, quốc phòng, liêm chính học thuật và các quy định pháp luật có liên quan.
Đối với tài nguyên có sử dụng nội dung do trí tuệ nhân tạo (AI) tạo ra, Thông tư yêu cầu bảo đảm tính minh bạch theo quy định của pháp luật hiện hành.
Một trong những mục tiêu quan trọng của Thông tư là thúc đẩy hình thành mạng lưới kết nối, liên thông và chia sẻ tài nguyên giáo dục mở giữa các cơ sở đào tạo. Theo đó, các cơ sở đào tạo có thể sử dụng tài nguyên giáo dục mở làm học liệu chính thức, học liệu tham khảo hoặc học liệu bổ trợ trong chương trình đào tạo; phục vụ khóa học trực tuyến, nghiên cứu khoa học, công nhận kết quả học tập, chuyển đổi tín chỉ, cấp chứng chỉ và văn bằng theo quy định hiện hành.
Các cơ sở đào tạo được yêu cầu xây dựng, phát triển nền tảng tài nguyên giáo dục mở của đơn vị, bảo đảm khả năng kết nối với Cổng truy cập tài nguyên giáo dục mở quốc gia. Đồng thời, các cơ sở đào tạo có trách nhiệm ban hành cơ chế khuyến khích, ghi nhận tổ chức, cá nhân tham gia xây dựng tài nguyên giáo dục mở và xem xét công nhận tài nguyên giáo dục mở là sản phẩm học thuật theo quy định của từng cơ sở.
Việc ban hành Thông tư số 61/2026/TT-BGDĐT góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý về khai thác, sử dụng tài nguyên giáo dục mở, phát huy vai trò của tài nguyên giáo dục mở trong triển khai giáo dục đại học số, nâng cao chất lượng đào tạo, mở rộng khả năng tiếp cận học liệu và thúc đẩy học tập suốt đời.
