Mở rộng không gian đô thị sân bay gắn với phát triển logistics
Cảng hàng không quốc tế Gia Bình được quy hoạch trên địa bàn các xã Gia Bình, Lương Tài, Nhân Thắng và Lâm Thao, với quy mô gần 1.960 ha. Theo quy hoạch, đến năm 2030, sân bay có công suất khoảng 30 triệu hành khách và 1,6 triệu tấn hàng hóa mỗi năm; tầm nhìn đến năm 2050 đạt khoảng 50 triệu hành khách và 2,5 triệu tấn hàng hóa mỗi năm. Quy mô này tạo yêu cầu phát triển đồng bộ hệ thống giao thông, đô thị, logistics và các dịch vụ hỗ trợ xung quanh sân bay.
Phê duyệt Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 xác định Phát triển khu vực phía Nam sông Đuống (đô thị Gia Thuận) theo mô hình đô thị hàng không, đô thị đổi mới sáng tạo với hạt nhân là Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và Khu thương mại tự do. Hình thành trung tâm logistics hàng không, công nghiệp công nghệ cao, thương mại và dịch vụ quốc tế; đồng thời bảo tồn, phát huy giá trị các di tích Lăng Kinh Dương Vương, chùa Dâu và chùa Bút Tháp, tạo sự hài hòa giữa phát triển kinh tế với gìn giữ bản sắc văn hóa.
Trong không gian phát triển mới đó, việc thành lập các phường Gia Bình, Nhân Thắng và Lương Tài không chỉ là bước chuyển về tổ chức đơn vị hành chính mà còn tạo điều kiện để tổ chức lại không gian đô thị, hạ tầng và các hoạt động kinh tế theo quy hoạch. Mỗi địa phương được xác định những chức năng phù hợp với vị trí, lợi thế, qua đó tạo sự liên kết và bổ trợ trong vùng ảnh hưởng của sân bay.
Trong đó, phường Gia Bình giữ vai trò hạt nhân với sứ mệnh đặc biệt là trung tâm đô thị, công cộng, thương mại dịch vụ tổng hợp của tiểu vùng Nam sông Đuống; là khu vực vệ tinh hỗ trợ trực tiếp Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, đảm nhận chức năng cung cấp dịch vụ phụ trợ hàng không, logistics, kho vận, tài chính, khách sạn, văn phòng đại diện và khu lưu trú cao cấp cho đội ngũ chuyên gia, kỹ sư quốc tế; là địa bàn phát triển công nghiệp công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ; hạt nhân bảo tồn cấu trúc văn hóa "Đô thị trong công viên", gánh vác trách nhiệm kết nối không gian di sản dọc sông Đuống, hình thành nên hình mẫu đô thị sinh thái xanh, hiện đại nhưng đậm đà bản sắc Kinh Bắc…
Nếu Gia Bình giữ vai trò hạt nhân thì Nhân Thắng được định hướng trở thành đô thị dịch vụ, thương mại, cư trú hiện đại, gắn với sân bay quốc tế và các khu công nghiệp của khu vực phía Nam sông Đuống. Địa phương có lợi thế về giao thông, nằm trong không gian phát triển phía Nam sông Đuống, đồng thời gắn với Khu công nghiệp Gia Bình II và các vùng sản xuất nông nghiệp công nghệ cao.
Định hướng phát triển Nhân Thắng đặt trọng tâm vào việc chủ động chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và quỹ đất để đón các động lực mới từ sân bay và khu công nghiệp; hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp, thu hút nhà đầu tư chiến lược, gắn với đào tạo nghề và kết nối việc làm cho người dân.
Trong không gian phát triển mới của Bắc Ninh, Lương Tài đang đứng trước những cơ hội phát triển mạnh mẽ. Từ một vùng đất giàu truyền thống nông nghiệp, văn hóa và làng quê Bắc Bộ, Lương Tài hôm nay có vị trí ngày càng gắn kết với các trung tâm phát triển của tỉnh với các tuyến giao thông kết nối liên vùng, đặc biệt là không gian phát triển được mở ra từ Cảng hàng không quốc tế Gia Bình. Đây là những điều kiện quan trọng để Lương Tài chuyển mình, mở rộng giao lưu, thu hút nguồn lực và hình thành những động lực phát triển mới. Từ nền tảng kinh tế đang chuyển dịch theo hướng công nghiệp - xây dựng và thương mại - dịch vụ, địa phương được định hướng khai thác tốt hơn lợi thế vị trí để mở rộng giao lưu, thu hút nguồn lực và hình thành các động lực tăng trưởng mới.
Phát huy tiềm năng, thế mạnh đưa Bắc Ninh vững bước trở thành thành phố
Những định hướng trên cho thấy ba địa phương Gia Bình, Nhân Thắng, Lương Tài không phát triển theo những hướng tách biệt mà hình thành một không gian đô thị có khả năng tiếp nhận và lan tỏa các động lực phát triển từ sân bay.
Tại Hội nghị công bố quyết định của Ban Thường vụ Quốc hội về thành lập phường Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Bắc Ninh Trần Thị Hương cho rằng phường Gia Bình được thành lập trong thời điểm tỉnh Bắc Ninh đang đứng trước yêu cầu và cơ hội phát triển mới; tỉnh đang tập trung thực hiện các mục tiêu lớn về xây dựng thành phố Bắc Ninh trở thành hình mẫu về thành phố xanh, hiện đại, văn minh, giàu đẹp, mang đậm bản sắc văn hóa Kinh Bắc; đưa Bắc Ninh từ một cực tăng trưởng của vùng trở thành động lực phát triển mới của quốc gia.
Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy đề nghị Gia Bình cần đổi mới tư duy, xác lập tầm nhìn và định vị đúng vai trò trong không gian phát triển mới của tỉnh Bắc Ninh. Trong đó, cần đặt Gia Bình trong tổng thể không gian đô thị sân bay và mạng lưới đô thị của thành phố Bắc Ninh trong tương lai cũng như kết nối với Thủ đô Hà Nội và quốc tế.
Với Nhân Thắng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Nguyễn Thị Hương yêu cầu địa phương bám sát Quy hoạch tỉnh và Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đã được phê duyệt, xác định rõ khu trung tâm, khu đô thị hiện hữu cần chỉnh trang, các khu vực động lực, không gian phát triển và các dự án ưu tiên, chủ động chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội để đón nhận các động lực phát triển mới từ Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, Khu công nghiệp Gia Bình II... Hình thành hệ sinh thái khởi nghiệp, thu hút các nhà đầu tư chiến lược gắn với đẩy mạnh đào tạo nghề, kết nối việc làm cho người dân.
Còn với Lương Tài, Phó Bí thư Tỉnh ủy Bắc Ninh Trần Huy Phương cho rằng địa phương cần tận dụng tốt không gian phát triển mới, chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, tạo động lực tăng trưởng. Trong đó, chú trọng phát triển mạnh hơn thương mại, dịch vụ, logistics, vận tải, lưu trú và các ngành kinh tế gắn với đô thị; đồng thời nâng cao giá trị sản xuất nông nghiệp, từng bước hình thành những mô hình sản xuất hàng hóa có chất lượng, ứng dụng khoa học, công nghệ và thích ứng với yêu cầu của thị trường.
Đặc biệt, Lương Tài cần chủ động chuẩn bị hạ tầng, quỹ đất, nguồn nhân lực và môi trường đầu tư để đón bắt các cơ hội mới. Thu hút đầu tư có chọn lọc, ưu tiên những dự án tạo giá trị gia tăng, đóng góp ngân sách, tạo việc làm và thúc đẩy sự phát triển của địa phương.
Cùng với phát triển kinh tế, lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh đề nghị các địa phương trong khu vực đặt người dân ở vị trí trung tâm của quá trình đô thị hóa. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng đối với khu vực chịu tác động trực tiếp từ các dự án hạ tầng lớn. Công tác tái định cư, ổn định đời sống, sinh kế, đào tạo nghề và kết nối việc làm cần được triển khai đồng bộ để người dân có điều kiện tham gia và thụ hưởng từ quá trình phát triển.
Thể hiện quyết tâm khi Gia Bình trở thành phường, Bí thư Đảng ủy xã Gia Bình Nguyễn Công Ký cho biết, đứng trước yêu cầu phát triển mới, Gia Bình tiếp tục phát huy tinh thần đoàn kết, giữ vững kỷ luật, kỷ cương, phát huy dân chủ, khơi dậy ý chí tự lực và khát vọng vươn lên. Trong đó, phấn đấu thực hiện mục tiêu phát triển theo hướng đô thị văn minh, hiện đại và bền vững, từng bước khẳng định vai trò tích cực vào đóng góp cho sự phát triển chung của thành phố Bắc Ninh.
Có thể nói Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đang tạo ra một động lực phát triển mới, nhưng để động lực ấy lan tỏa rộng cần một hệ thống đô thị đủ năng lực tiếp nhận và chuyển hóa thành các hoạt động kinh tế. Từ đó, việc phát triển 3 đô thị không chỉ đáp ứng yêu cầu tổ chức không gian dân cư trong quá trình đô thị hóa mà còn góp phần khai thác hiệu quả hạ tầng sân bay, mở rộng không gian phát triển kinh tế, tạo thêm việc làm và từng bước hình thành hệ sinh thái đô thị - logistics - thương mại, dịch vụ gắn với kinh tế hàng không của Bắc Ninh.
