Sáng 11/4, Quốc hội thảo luận về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Công chứng cùng một số nội dung quan trọng khác. Tiếp thu, giải trình liên quan đến phạm vi giao dịch bắt buộc phải công chứng, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng khẳng định, đây là điều khoản rất quan trọng, được nhiều đại biểu quan tâm. Bộ Tư pháp đang tổng hợp quy định trong các luật, nghị định hiện hành, quy định về các giao dịch bắt buộc phải công chứng để công bố công khai.
Dự thảo luật không sửa đổi quy định về tiêu chí, nhưng theo hướng thu hẹp hơn phạm vi các giao dịch phải công chứng. Về nguyên tắc, Luật Công chứng không quy định cụ thể loại giao dịch nào phải công chứng, mà thực hiện theo quy định của luật chuyên ngành, nghị định của Chính phủ.
Theo phương án đề xuất trong dự thảo luật, Chính phủ đề nghị giảm từ 22 loại giao dịch phải công chứng hiện nay, xuống còn 16 loại và thu hẹp lại theo hướng giao dịch phải công chứng chỉ được quy định ở trong luật, còn nghị định của Chính phủ không quy định. Điều này sẽ giúp đảm bảo chặt chẽ hơn, đồng thời góp phần cắt giảm thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp.
“Chúng tôi sẽ nghiên cứu tiếp thu ý kiến của đại biểu để làm rõ thêm tiêu chí, tránh chồng chéo giữa quy định của Luật Công chứng với các luật chuyên ngành”, ông Tùng nói.
Về quy định công chứng giao dịch bất động sản, ông Tùng cho hay, Chính phủ đã đánh giá đây cũng là quy định mới sửa đổi khá toàn diện năm 2024 và hiện nay cũng đang triển khai thực hiện.
Qua đánh giá quá trình triển khai và thực tiễn thực hiện Luật Công chứng nhiều năm qua, Chính phủ thấy trong điều kiện hiện nay, khi cơ sở dữ liệu về công chứng tập trung thống nhất, đang trong quá trình xây dựng hoàn thiện, việc bỏ ngay quy định về công chứng, thẩm quyền công chứng đối với giao dịch bất động sản theo địa hạt là chưa “đáp ứng đủ điều kiện để thực hiện”.
“Chính phủ thấy quy định này là cần thiết để bảo đảm an toàn pháp lý và ngăn chặn gian lận liên quan đến các giao dịch bất động sản”, ông Tùng nêu rõ.
Theo Bộ trưởng Tư pháp, bất động sản là tài sản có giá trị rất lớn và rất được quan tâm. Nếu có nhiều giao dịch hợp đồng mua bán, tặng, cho đối với bất động sản mà không chặt chẽ, sẽ dẫn đến tranh chấp, rất phức tạp. Vì thế, phải có sự cân bằng, hài hòa giữa việc tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp vừa đảm bảo quản lý chặt chẽ, an toàn pháp lý đối những giao dịch bất động sản.
“Quy định thẩm quyền địa hạt giúp công chứng viên tại địa phương - trong phạm vi tỉnh, thành phố, có điều kiện tốt nhất để kiểm tra tình trạng thực tế của tài sản và xác thực nhân thân của các bên giao dịch bất động sản, đồng thời ngăn chặn hiệu quả các hành vi giả mạo, lừa đảo liên quan đến giao dịch này”, Bộ trưởng lý giải.
Ông Tùng cho hay, khi cơ sở dữ liệu được thống nhất, liên thông trong cả nước, lúc đó có thể gỡ bỏ quy định về thẩm quyền công chứng bất động sản theo địa hạt. Còn thời điểm này nếu bỏ ngay sẽ rất rủi ro.
Tuy nhiên, lần sửa đổi này cũng thu hẹp phạm vi công chứng theo thời hạn để tạo thuận lợi tối đa cho người dân. “Đây cũng là một bước cải cách, giúp giảm thiểu thời gian cũng như chi phí cho những người thực hiện công chứng”, ông Tùng nêu rõ.
