Người dân rửa tay để phòng tránh lây nhiễm virus Ebola tại Goma, CHDC Congo, ngày 19/5/2026. Ảnh: THX/TTXVN
Phóng viên TTXVN tại châu Phi dẫn số liệu mới nhất công bố ngày 21/5 cho thấy ổ dịch tập trung tại tỉnh Ituri ở miền Đông CHDC Congo đã có khoảng 600 ca nghi nhiễm và 139 ca tử vong liên quan đến virus Ebola. Các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm xác nhận 51 ca mắc tại CHDC Congo, trong khi Uganda đã phát hiện 2 trường hợp nhiễm bệnh.
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo dịch có khả năng tiếp tục lan rộng trong bối cảnh xung đột vũ trang, tình trạng di dời dân cư và hệ thống y tế yếu kém đang cản trở nỗ lực kiểm soát dịch bệnh tại khu vực.
Khoản hỗ trợ của Anh sẽ được phân bổ cho WHO, các cơ quan Liên hợp quốc (LHQ) và tổ chức nhân đạo nhằm tăng cường giám sát dịch tễ, bảo vệ nhân viên y tế tuyến đầu, cải thiện công tác phòng chống lây nhiễm và mở rộng khả năng tiếp cận điều trị khẩn cấp. Ngoài ra, chương trình hỗ trợ cũng tập trung nâng cấp hệ thống nước sạch, vệ sinh môi trường, cung cấp thiết bị bảo hộ và hỗ trợ các trung tâm chăm sóc thai sản cùng những cộng đồng dễ bị tổn thương.
Bộ Ngoại giao Anh đã cập nhật khuyến cáo đi lại đối với một số khu vực tại CHDC Congo, đồng thời triển khai các biện pháp giám sát đối với người nhập cảnh từ vùng dịch.
Ngoại trưởng Anh Yvette Cooper nhấn mạnh các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như Ebola có thể nhanh chóng trở thành mối đe dọa an ninh toàn cầu nếu không được kiểm soát kịp thời.
Trước đó, Mỹ cũng đã công bố gói viện trợ khẩn cấp trị giá 13 triệu USD nhằm hỗ trợ CHDC Congo và Uganda tăng cường xét nghiệm, giám sát biên giới, truyền thông rủi ro và điều trị bệnh nhân Ebola.
Đợt bùng phát Ebola mới tại miền Đông CHDC Congo đang trở thành lời cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ sụp đổ của các hệ thống y tế mong manh khi nguồn tài trợ quốc tế suy giảm và năng lực giám sát dịch bệnh bị suy yếu. Tổ chức Bác sĩ Không biên giới (MSF) nhận định việc cắt giảm các chương trình hỗ trợ y tế, đặc biệt từ Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID), đã khiến năng lực giám sát dịch suy giảm nghiêm trọng.
Tại tỉnh Ituri, tâm điểm của đợt bùng phát lần thứ 17 tại CHDC Congo, nhiều bệnh viện đang trong tình trạng thiếu nghiêm trọng khẩu trang, găng tay, thuốc men và cả phương tiện di chuyển để truy vết ca bệnh tại các khu vực hẻo lánh. Các cơ sở y tế tại thành phố Bunia và vùng lân cận đang quá tải. Một số bệnh viện ghi nhận bệnh nhân nghi mắc Ebola tử vong, trong khi nhân viên y tế cũng bị lây nhiễm.
WHO đã ban bố tình trạng khẩn cấp y tế quốc tế hôm 16/5 sau khi chủng Ebola Bundibugyo lây lan âm thầm trong nhiều tuần trước khi được phát hiện. Các tổ chức cứu trợ cảnh báo con số nhiễm và tử vong thực tế có thể cao hơn nhiều, do hệ thống giám sát dịch bệnh hoạt động kém hiệu quả. Giới chuyên gia y tế cho rằng việc phát hiện chậm đã tạo điều kiện để virus lan rộng trong cộng đồng trước khi các biện pháp kiểm soát được triển khai.
Do chưa có thuốc điều trị đặc hiệu đối với chủng Bundibugyo, các biện pháp cách ly sớm, chăm sóc hỗ trợ và kiểm soát lây nhiễm được xem là yếu tố then chốt. Tuy nhiên, nhiều cơ sở y tế tại CHDC Congo hiện thiếu cả nhân lực lẫn trang thiết bị cơ bản. Trước tình hình này, WHO đã vận chuyển 12 tấn vật tư y tế tới vùng dịch và đang tiếp tục tăng cường hỗ trợ. Mỹ cũng cam kết hỗ trợ 50 cơ sở điều trị khẩn cấp tại CHDC Congo và Uganda nhằm ngăn dịch lan rộng trong khu vực.