Góp ý về tuyển dụng và điều chuyển giáo viên các cấp học phổ thông, Đại biểu Hoàng Văn Cường, Đoàn ĐBQH TP Hà Nội cho biết, khâu quan trọng nhất trong tuyển dụng là thi tuyển phải là sân chơi lớn để những người có mong muốn trở thành giáo viên cùng đua tài.
Theo Đại biểu Hoàng Văn Cường, nếu giao cho Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) đứng ra tổ chức cuộc thi chung cho các trường cần tuyển giáo viên, sẽ có một thước đo chung cho tất cả các ứng viên và sẽ loại ngay được ứng viên không đủ điều kiện, tiêu chuẩn cần có. Đồng thời, dựa vào kết quả đó các trường, các xã chỉ việc lựa chọn đủ số lượng giáo viên cần tuyển, dựa trên điểm của ứng viên đăng ký từ cao xuống thấp. Giáo viên không trúng vào tuyển trường này có thể đăng ký sang trường khác bằng chính kết quả thi tuyển đó. Do đó, số lượng giáo viên đăng ký sẽ nhiều hơn, các trường có cơ hội lựa chọn được ứng viên tốt hơn và cơ hội trúng tuyển cho các ứng viên sẽ cao hơn.
Theo phân tích của Đại biểu Hoàng Văn Cường, nếu giao việc tuyển dụng giáo viên cho từng trường, từng xã tự tổ chức, thì số lượng đề thi, số hội đồng thi sẽ nhân lên tương ứng. Điều đó không chỉ gây tốn kém lãng phí, mà đáng lo ngại hơn là chất lượng đề thi không đồng đều, dẫn đến việc tuyển dụng giáo viên của các trường không đều. Có khi người kém trúng tuyển vào trường này vì đề thi dễ hơn, nhưng người rất giỏi lại bị trượt trường khác do đề thi khó hơn.
Đại biểu Hoàng Văn Cường nêu quan điểm, chất lượng đề thi không đều dễ dẫn đến tình trạng người năng lực thấp lại trúng tuyển vì đề dễ, trong khi người giỏi có thể bị loại vì đề khó. Mặt khác, việc phân tán kỳ thi còn khiến thí sinh phải tham gia nhiều kỳ thi từ trường này sang trường khác, vừa tốn kém thời gian, vừa không biết chính xác nơi phù hợp để đăng ký.
Bên cạnh tuyển dụng, đại biểu Hoàng Văn Cường cũng nêu thực trạng mất cân đối giáo viên do mức sinh giảm nhanh và di cư mạnh. Cụ thể, có trường năm nay còn thiếu giáo viên, nhưng vài năm sau lại thừa; trong khi những khu vực có dân số tăng nhanh thì liên tục thiếu giáo viên. Tuy nhiên, việc điều chuyển giữa các trường trên cùng địa bàn vẫn rất khó khăn vì thiếu cơ chế.
Trong bối cảnh giảm mức sinh nhanh và di cư diễn ra rất mạnh mẽ như hiện nay, có thể có trường năm nay tuyển thêm giáo viên cho đủ nhưng một vài năm sau mức sinh thấp, di cư cao, học sinh giảm dẫn đến thừa giáo viên, trong khi trường khác nhiều người di cư đến số học sinh sẽ tăng nhanh nên thiếu giáo viên.
Vì vậy, Đại biểu Hoàng Văn Cường cho rằng, cần phải có một cơ chế đủ thẩm quyền để điều động giáo viên từ trường thừa sang trường thiếu. Muốn thực hiện được cơ chế điều động này phải giao cho Sở GD&ĐT quyền được tuyển dụng và điều động như dự thảo Nghị quyết nêu.
Đồng tình với quan điểm này, Đại biểu Phạm Hùng Thắng, Đoàn ĐBQH Ninh Bình nhất trí việc giao quyền cho Giám đốc Sở GD&ĐT nhưng đề nghị cần có những quy định cụ thể nhằm đảm bảo tính công khai, minh bạch, công bằng trong việc tuyển dụng, điều động, thuyên chuyển nhân sự giáo dục.
Đặc biệt, cần quy định rõ về sự phối hợp giữa Sở GD&ĐT, Giám đốc Gở GD&ĐT với chính quyền địa phương cấp xã - nơi có nhân sự giáo dục được điều động, thuyên chuyển đi và nơi tiếp nhận nhân sự giáo dục điều động, thuyên chuyển đến, tránh nguy cơ lạm dụng, tiêu cực.
