Theo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, những năm gần đây, số lượng công nhân, người lao động là người dân tộc thiểu số và miền núi tham gia thị trường lao động không ngừng tăng, tập trung chủ yếu tại các khu công nghiệp và các vùng đồng bằng phát triển. Các cấp công đoàn đã triển khai nhiều giải pháp tuyên truyền, vận động, tập hợp và hỗ trợ nhóm lao động này sớm thích nghi với môi trường sản xuất công nghiệp, từng bước khắc phục khó khăn về chỗ ở, chăm lo học tập cho con em và nâng cao đời sống tinh thần.
Tuy nhiên, so với mặt bằng chung, công nhân, người lao động là người dân tộc thiểu số và miền núi vẫn gặp nhiều khó khăn trong quá trình tham gia thị trường lao động và ổn định cuộc sống. Phần lớn chưa qua đào tạo nghề, thiếu kỹ năng sống, chậm thích nghi với môi trường sản xuất, kinh doanh hiện đại; còn gặp rào cản trong hòa nhập văn hóa, xây dựng tác phong công nghiệp và kỷ luật lao động. Thu nhập của nhiều lao động còn thấp, kỹ năng quản lý tài chính và tổ chức cuộc sống chưa khoa học, tiềm ẩn nhiều rủi ro; việc tiếp cận các dịch vụ giáo dục, y tế, văn hóa, giải trí, đặc biệt là nhà ở còn nhiều hạn chế. Một số trường hợp còn mắc tệ nạn xã hội hoặc vi phạm pháp luật.
Quán triệt chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, với phương châm “Không để ai bị bỏ lại phía sau” và thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề nghị các cấp công đoàn triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ nhằm chăm lo, hỗ trợ kịp thời, hiệu quả đối với công nhân, người lao động, đặc biệt là lao động người dân tộc thiểu số và miền núi.
Theo đó, các đơn vị cần rà soát, lập danh sách đoàn viên, người lao động là người dân tộc thiểu số và miền núi để xây dựng các chính sách, giải pháp hỗ trợ cụ thể trên cơ sở nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đáng của người lao động. Đồng thời, đẩy mạnh tuyên truyền, vận động giúp người lao động tự tin hòa nhập môi trường làm việc và sinh hoạt mới, nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, rèn luyện tác phong lao động, phòng, chống ma túy và các tệ nạn xã hội, chăm sóc sức khỏe và hạn chế sử dụng rượu bia, chất kích thích.
Bên cạnh đó, các cấp công đoàn được yêu cầu trực tiếp hỗ trợ người lao động trong việc ký kết hợp đồng lao động, tiếp cận các chính sách, pháp luật liên quan đến quyền lợi trong quan hệ lao động; hỗ trợ thuê nhà, tiếp cận nhà ở xã hội, tìm trường học cho con, cơ sở khám chữa bệnh và tiếp cận nguồn vốn tín dụng. Đồng thời, kịp thời chăm lo, bảo vệ người lao động có hoàn cảnh khó khăn, bị xâm phạm quyền lợi hoặc hưởng mức lương thấp.
Công văn cũng yêu cầu tăng cường hướng dẫn người lao động kỹ năng tổ chức cuộc sống gia đình, làm việc nhóm, quản lý tài chính; tuyên truyền để đoàn viên, người lao động khác chia sẻ, đoàn kết, hỗ trợ và tuyệt đối không phân biệt đối xử với công nhân là người dân tộc thiểu số và miền núi. Các cấp công đoàn cần tích cực tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao, trải nghiệm tập thể, tôn vinh giá trị văn hóa truyền thống và khuyến khích tổ chức Ngày hội văn hóa, thể thao dành cho công nhân là người dân tộc thiểu số tại những địa bàn có đông lao động.
Ngoài ra, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề nghị các công đoàn chủ động tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương về các chính sách hỗ trợ đối với công nhân, người lao động nói chung và lao động là người dân tộc thiểu số, miền núi nói riêng. Kết quả triển khai các nhiệm vụ phải được báo cáo về Ban Quan hệ Lao động trước ngày 1/10/2026 và tổng hợp trong báo cáo định kỳ 6 tháng, hằng năm gửi Tổng Liên đoàn theo quy định.
