Đây là nhận định của các chuyên gia tại Hội thảo đánh giá hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo quốc gia năm 2025 và phổ biến chính sách mới về đầu tư mạo hiểm, do Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) phối hợp với Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức ngày 1/11.
Ông Phạm Hồng Quất, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) chia sẻ, các chương trình đào tạo, kết nối trong hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo tại Việt Nam đã diễn ra sôi nổi, nhưng việc hỗ trợ thực chất để tạo ra hiệu quả đầu tư chưa cao so với khu vực. Trong đó, đầu tư vốn đầu tư mạo hiểm của Việt Nam đứng sau ba nước trong khu vực, nhưng riêng lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI) lại ở vị trí thứ hai. Vì thế, việc mở rộng và tăng cường năng lực về đầu tư là một định hướng rất quan trọng.
Trước đây, đầu tư mạo hiểm đã được bàn đến nhiều nhưng chưa có những quyết sách mạnh mẽ. Nay, chủ trương của Nghị quyết số 57-NQ/TW, Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, đặc biệt là Nghị định số 264/2025/NĐ-CP quy định về Quỹ đầu tư mạo hiểm quốc gia và Quỹ đầu tư mạo hiểm của địa phương - vừa ban hành ngày 14/10/2025 - đã thể hiện rõnội dung này. Các quy định này nhấn mạnh rằng Chính phủ, chính quyền địa phương sẽ đi cùng với khu vực tư nhân, đặc biệt là doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Thông tin về những điểm nổi bật của Nghị định số 264, ông Phạm Hồng Quất cho biết, cùng với nguồn vốn đầu tư mang tính “kích hoạt” của nhà nước, cả Quỹ cấp quốc gia và địa phương đều kêu gọi các tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia. Việc xã hội hoá Quỹ ngay từ ngày đầu thành lập là điểm khác biệt so với nhiều nước khi họ hoạt động Quỹ hoàntoàn bằng vốn nhà nước.
Chu kỳ đầu tư của Quỹ không quá 10 năm, nếu khoản đầu tư có yếu tố lưỡng dụng (dân sự đồng thời với an ninh hoặc quốc phòng) hoặc liên quan công nghệ chiến lược thì không quá 15 năm. Quỹ chấp nhận rủi ro nhưng phải đảm bảo nguyên tắc quản lý rủi ro, trong đó cho phép tổng mức tổn thất phát sinh từ hoạt động đầu tư không vượt quá 50% vốn điều lệ; trường hợp vượt ngưỡng này, Quỹ có trách nhiệm cơ cấu lại phần vốn nhà nước theo quy định pháp luật.
Nghị định này cũng quy định rõ việc miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp tổn thất phát sinh. Theo đó, tổ chức, cá nhân quản lý, điều hành quỹ được miễn trừ trách nhiệm dân sự, loại trừ trách nhiệm hành chính liên quan đến tổn thất phát sinh từ khoản đầu tư nếu thỏa mãn đồng thời các điều kiện: tổn thất phát sinh do rủi ro khách quan, không do lỗi cố ý của tổ chức, cá nhân; tuân thủ đầy đủ các nguyên tắc đầu tư, quy định nội bộ của quỹ và nghĩa vụ minh bạch, trung thực trong quá trình ra quyết định đầu tư; đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về thẩm định, báo cáo, minh bạch thông tin và xin ý kiến phê duyệt đầu tư theo quy định tại Điều lệ quỹ.
“Những quy định rất tiến bộ này sẽ giúp các địa phương an tâm hơn khi chọn cử người tham gia đại diện vốn, quản lý, điều hành Quỹ” – ông Phạm Hồng Quất nhấn mạnh.
Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Nghị định số 264 của Chính phủ đánh dấu bước tiến mới trong khung pháp lý cho hoạt động đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam. Các chuyên gia, nhà đầu tư kỳ vọng các quy định mới này sẽ được triển khai hiệu quả trong thực tiễn, góp phần thúc đẩy phát triển mạnh mẽ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo.
Góc độ địa phương, ông Lâm Đình Thắng, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh nhìn nhận, Quỹ đầu tư mạo hiểm sẽ là một động lực mới để phát triển thành phố và đất nước trong thời gian tới. Để đạt được các mục tiêu chiến lược cũng như thực hiện hiệu quả chính sách mới, Thành phố đang tập trung vào hai đề án lớn: Xây dựng Thành phố thành một trung tâm đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp mang đẳng cấp quốc tế đến 2030; Đề án thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm của thành phố. Thành phố mong muốn nhận được ý kiến góp ý từ các chuyên gia, doanh nghiệp, cơ quan quản lý để có thể thực hiện nhanh và hiệu quả các nội dung này.
