'Cầu nối kỹ thuật số' giúp người bị liệt có thể đi lại bình thường

Theo một báo cáo khoa học đăng trên tạp chí Nature ngày 24/5, một người đàn ông bị liệt đã lấy lại được khả năng đi lại nhẹ nhàng với sự hỗ trợ của một "cầu nối kỹ thuật số" - khôi phục sự kết nối giữa não và tủy sống.
Chú thích ảnh
Sau 6 tháng tập luyện, anh Gert-Jan đã phục hồi một số giác quan và kỹ năng vận động bị mất đi sau vụ tai nạn. Ảnh: EPFL/CHUV/UNIL/CEA/CHUGA/UGA

Bệnh nhân tên là Gert-Jan (yêu cầu được giữ kín về họ) cho biết bước đột phá về y khoa nói trên đã mang lại cho anh "sự tự do mà trước đó tôi không có". Người đàn ông 40 tuổi, quốc tịch Hà Lan này đã bị liệt cả hai chân hơn 10 năm nay sau khi bị chấn thương cột sống trong một vụ tai nạn xe đạp. Nhưng nhờ có "cầu nối" đặc biệt nói trên, giờ đây anh đã có thể đi bộ "một cách tự nhiên", di chuyển trên những địa hình gồ ghề và thậm chí leo cầu thang.

Bước tiến khoa học này là kết quả hơn 10 năm làm việc của một nhóm các nhà nghiên cứu tại Pháp và Thụy Sĩ. Năm ngoái, nhóm nghiên cứu đã chứng minh rằng việc cấy ghép tủy sống - truyền các xung điện để kích thích chuyển động ở cơ chân - có thể giúp 3 bệnh nhân bị liệt đi lại được. Tuy nhiên, họ cần nhấn nút để thực hiện mỗi bước di chuyển chân. Theo anh Gert-Jan, điều này khiến việc thực hiện "các bước đi tự nhiên" khá khó khăn hơn.

Trong nghiên cứu mới nhất này, các nhà khoa học đã kết hợp cấy ghép cột sống với công nghệ mới gọi là giao thức não - máy tính, được cấy ghép phía trên phần não điều khiển chuyển động của chân. Giao thức này sử dụng các thuật toán ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) để giải mã các bản ghi nhớ trong não trong thời gian thực. Điều này cho phép giao thức - do các nhà nghiên cứu thuộc Ủy ban Năng lượng Nguyên tử Pháp (CEA) phát triển - nhận biết mỗi khi bệnh nhân muốn di chuyển chân của họ.
Dữ liệu được truyền đến thiết bị cấy ghép tủy sống thông qua một thiết bị di động có thể bỏ vừa trong khung tập đi hoặc balô nhỏ, cho phép bệnh nhân di chuyển mà không cần có sự trợ giúp của người khác.

Hai bộ phận cấy ghép này hợp lại thành một "cầu nối kỹ thuật số", khôi phục kết nối giữa tủy sống và não - điều vốn đã bị gián đoạn sau khi anh Gert-Jan gặp tai nạn.

Anh Gert-Jan chia sẻ: “Giờ đây tôi có thể làm những gì mình muốn - khi tôi quyết định thực hiện một bước đi, mọi thứ sẽ được triển khai ngay khi tôi nghĩ về điều đó”. Anh đã phải trải qua 2 lần phẫu thuật để cấy ghép cả hai thiết bị này. Nhưng đổi lại, giờ đây anh có thể đứng ở quầy bar và thoải mái uống bia cùng bạn bè.

Ông Gregoire Courtine - chuyên gia thần kinh học thuộc trường Ecole Polytechnique Federale de Lausanne của Thụy Sĩ và là đồng tác giả nghiên cứu trên - cho biết bước tiến mới này "hoàn toàn khác" so với những thành tựu đã đạt được trước đây. Phát biểu trong một cuộc họp báo ở thành phố Lausanne (Thụy Sĩ), ông cho biết: “Những bệnh nhân trước đây phải đi bộ với rất nhiều nỗ lực, nhưng giờ đây, họ chỉ cần nghĩ đến việc đi bộ để có thể bước đi”.

Ngoài ra, các bác sĩ còn ghi nhận một dấu hiệu tích cực khác: sau 6 tháng huấn luyện, anh Gert-Jan đã phục hồi một số giác quan và kỹ năng vận động bị mất đi sau vụ tai nạn. Anh thậm chí vẫn có thể đi lại bằng nạng, nếu "cầu nối kỹ thuật số" ngừng hoạt động.

Theo ông Guillaume Charvet, một nhà nghiên cứu tại CEA, "việc thiết lập mối liên hệ giữa não và tủy sống sẽ thúc đẩy quá trình tái tổ chức mạng lưới thần kinh" tại vị trí chấn thương. 

Hiện nhóm nghiên cứu đang xem xét khả năng áp dụng công nghệ này cho việc phục hồi chức năng ở cánh tay và bàn tay, đồng thời hy vọng có thể ứng dụng trong điều trị các bệnh khác như chứng tê liệt do đột quỵ.

Thanh Phương (TTXVN)

Dành cho bạn

TP Hồ Chí Minh kết nối thực tập, việc làm cho hàng ngàn sinh viên

TP Hồ Chí Minh kết nối thực tập, việc làm cho hàng ngàn sinh viên

Sáng 4/9, Trung tâm Dịch vụ việc làm Thanh niên TP Hồ Chí Minh (YES Center) cùng với Trường Đại học Công Thương TP Hồ Chí Minh (HUIT) tổ chức Ngày hội Kết nối thực tập cho sinh viên - “Internship Fair 2026”, thu hút hàng ngàn sinh viên tham gia tìm kiếm cơ hội thực tập, việc làm và trực tiếp gặp gỡ, trao đổi với doanh nghiệp.
Cảnh giác với tình trạng mua bán sách giáo khoa qua mạng xã hội

Cảnh giác với tình trạng mua bán sách giáo khoa qua mạng xã hội

Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh khuyến cáo phụ huynh, học sinh thận trọng khi mua sách giáo khoa (SGK) qua mạng xã hội, nhất là thời điểm chuẩn bị bước vào năm học mới. Việc mua sách từ các nguồn không chính thức có thể khiến người mua phải trả giá cao hơn giá bìa, thậm chí đối mặt nguy cơ mua phải sách không rõ nguồn gốc hoặc bị lừa chuyển tiền.
Bảo vệ môi trường: Mối liên hệ giữa bụi siêu mịn và nguy cơ bệnh bạch cầu ở trẻ em

Bảo vệ môi trường: Mối liên hệ giữa bụi siêu mịn và nguy cơ bệnh bạch cầu ở trẻ em

Một nghiên cứu tại Hàn Quốc được công bố ngày 3/9, cho thấy việc trẻ em và thanh thiếu niên tiếp xúc lâu dài với bụi siêu mịn (PM2.5) có liên quan đến nguy cơ mắc bệnh bạch cầu cao hơn, đặc biệt ở nhóm trẻ từ 0-11 tuổi. Kết quả nghiên cứu này đặt ra yêu cầu tăng cường các biện pháp giảm ô nhiễm không khí nhằm bảo vệ sức khỏe trẻ em trong giai đoạn phát triển.