Theo kinh nghiệm của ngư dân, vụ khai thác cá cơm chính vụ tại vùng biển Quảng Ngãi thường kéo dài từ tháng 12 năm nay đến tháng 3 âm lịch năm sau. Do đó, đợt xuất hiện cá cơm lần này mang tính chất là trái vụ (năm được, năm mất). Dẫu vậy, những ngày qua, nhiều tàu thuyền của ngư dân vẫn tranh thủ vươn khơi bám biển và gặt hái kết quả tích cực.
Đều đặn từ rạng sáng, từng đoàn tàu nối đuôi nhau cập cảng, tiêu biểu như cảng cá Tịnh Kỳ (xã Tịnh Khê) sau một đêm đánh bắt cách bờ khoảng 20–40 hải lý, các khoang thuyền đều vận chuyển lượng lớn sản phẩm cá cơm đạt chất lượng tươi ngon.
Theo ngư dân, cá cơm đợt này đi theo từng đàn ở vùng biển gần bờ (cách bờ hơn 30 km) và xuất hiện cả ngày lẫn đêm. Điều này tạo thuận lợi lớn cho quá trình khai thác, giúp tiết kiệm chi phí nhiên liệu. Ngư dân đã áp dụng linh hoạt các phương thức đánh bắt như ban đêm sử dụng hệ thống đèn pha xúc (dụ cá tập trung để dùng lưới vây bắt), ban ngày triển khai lưới vây rút kết hợp thiết bị dò cá hiện đại.
Hiện giá cá cơm dao động từ 15.000 – 20.000 đồng/kg. Đợt khai thác này ghi nhận nhiều tàu đạt sản lượng lớn, dao động từ 2–3 tấn/chuyến. Sau khi trừ chi phí vận hành, nhiều chủ tàu thu lãi từ 10–20 triệu đồng mỗi đêm; thu nhập bình quân của các lao động trên tàu đạt 500.000/đêm.
Ngư dân Nguyễn Thanh Tâm (trú tại xã Tịnh Khê) chia sẻ, trong khoảng 5–6 ngày gần đây, các chuyến ra khơi đều ghi nhận sản lượng cao nhờ luồng cá xuất hiện ổn định tại vùng biển ven bờ, tạo tâm lý phấn khởi cho bà con ngư dân.
Sức bật từ vụ cá cơm trái vụ không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế cho các chủ tàu mà còn tạo việc làm, thu nhập ổn định cho hàng nghìn lao động làm dịch vụ hậu cần nghề cá tại địa phương.
Ngay thời điểm tàu cập cảng, lực lượng lao động địa phương túc trực để thực hiện khâu phân loại, cân ký và vận chuyển sản phẩm lên xe đông lạnh chuyên dụng. Hoạt động này mang lại mức thu nhập bình quân từ 200.000 – 300.000 đồng/người/ngày. Chị Nguyễn Thị Lệ, lao động hậu cần tại xã Tịnh Khê cho biết công việc ổn định từ các chuyến cá cơm đã góp phần cải thiện đáng kể đời sống kinh tế gia đình.
Toàn bộ sản lượng cá cơm khai thác được tiêu thụ hết ngay trong ngày thông qua nhiều hình thức như tiêu thụ tươi tại các chợ truyền thống, cung cấp cho các lò hấp, phơi khô phục vụ xuất khẩu (với tỷ lệ tương đương 4kg cá tươi thu được 1kg cá khô, giá bán khoảng 200.000 đồng/kg), hoặc làm nguyên liệu cho các cơ sở chế biến nước mắm truyền thống. Bên cạnh cá cơm, ngư dân còn khai thác thêm các mặt hàng hải sản có giá trị khác như cá ngân, cá chuồn, cá đổng, mực và tôm, qua đó nâng cao hiệu quả kinh tế cho mỗi chuyến biển.
Theo Ban Quản lý cảng cá Tịnh Kỳ, bình quân mỗi ngày có trên 30 lượt tàu cập cảng giao dịch cá cơm, sản lượng đạt từ 2–3 tấn/tàu/chuyến. Nhằm đảm bảo trật tự và đẩy nhanh quá trình lưu thông hải sản, Ban Quản lý cảng đã bố trí lực lượng túc trực 24/24 giờ, thực hiện điều tiết phương tiện neo đậu và phân luồng giao thông bến bãi, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho ngư dân và thương lái.
Ông Võ Văn Hải, Chi cục trưởng Chi cục Thủy sản tỉnh Quảng Ngãi cho biết, để nâng cao hiệu quả khai thác hải sản, đơn vị đã chỉ đạo các địa phương huy động đội tàu thuyền sản xuất, đẩy mạnh liên kết khai thác theo mô hình tổ đội đoàn kết trên biển nhằm tăng năng suất và tiết giảm chi phí. Đồng thời, cơ quan chức năng thường xuyên cập nhật thông tin về ngư trường, nguồn lợi và thị trường tiêu thụ để định hướng kế hoạch sản xuất cho ngư dân. Hệ thống dịch vụ hậu cần tại các địa phương ven biển cũng được yêu cầu chuẩn bị đầy đủ nguồn cung ứng xăng dầu, lương thực, đá lạnh và các dịch vụ thiết yếu nhằm tiếp sức cho ngư dân vươn khơi.
Bên cạnh tín hiệu tích cực từ sản lượng khai thác, trước diễn biến thời tiết bắt đầu bước vào mùa mưa bão, ông Võ Văn Hải khuyến cáo bà con ngư dân cần thường xuyên theo dõi sát tình hình khí tượng thủy văn trên biển, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định và hướng dẫn của cơ quan chức năng nhằm đảm bảo tuyệt đối an toàn về người và phương tiện.
