Bảo đảm an ninh năng lượng là yêu cầu cấp thiết cho tăng trưởng hai con số

Trong bối cảnh nhu cầu năng lượng gia tăng, trong khi nguồn cung và hạ tầng còn nhiều thách thức, việc bảo đảm an ninh năng lượng đang trở thành yêu cầu cấp thiết đối với Việt Nam, nhất là khi nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng GDP bình quân hai con số trong giai đoạn 2026 - 2030.

nang-luong-dien-dan.jpg
Diễn đàn “Năng lượng cho phát triển bền vững”. Ảnh: Thanh Vũ/TTXVN

Đây là nội dung trọng tâm được các chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp thảo luận tại Diễn đàn “Năng lượng cho phát triển bền vững” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp phối hợp tổ chức tại TP. Hồ Chí Minh chiều 19/11.

Phát biểu khai mạc, ông Hoàng Quang Phòng, Phó Chủ tịch VCCI nhấn mạnh cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 vừa đặt ra áp lực chuyển đổi đối với doanh nghiệp, vừa mở ra cơ hội phát triển các mô hình sản xuất xanh, kinh tế tuần hoàn và sử dụng năng lượng hiệu quả. Thực tế, nhiều doanh nghiệp dệt may, xây dựng, công nghiệp đã chủ động tích hợp điện mặt trời, đổi mới công nghệ, giảm phát thải trong hoạt động sản xuất.

Tuy nhiên, quá trình chuyển dịch năng lượng vẫn gặp những rào cản về chi phí đầu tư ban đầu, thời gian hoàn vốn, chính sách và công cụ tài chính. “Do vậy, cần tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà đầu tư; đồng thời thúc đẩy đổi mới sáng tạo, ứng dụng công nghệ và huy động nguồn lực xã hội để phát triển hệ thống năng lượng hiện đại, an toàn, ổn định”, ông Phòng nhấn mạnh.

Phân tích những thách thức của ngành, Tiến sỹ Nguyễn Đức Hiển, Phó Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương cho rằng, để phục vụ mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số giai đoạn 2026–2030, điện thương phẩm cần tăng khoảng 11–12% mỗi năm. Trong khi đó, sản lượng điện sản xuất năm 2026 tăng bình quân khoảng 10,3%, thấp hơn yêu cầu đặt ra.

Đặc biệt, mức độ phụ thuộc vào năng lượng nhập khẩu của Việt Nam tăng từ 8,4% năm 2015 lên khoảng 44% năm 2025. Cơ cấu cung năng lượng sơ cấp vẫn phụ thuộc lớn vào nhiên liệu hóa thạch, trong đó than chiếm khoảng 55%, dầu mỏ 26%, khí đốt 5%; năng lượng tái tạo và điện năng chiếm khoảng 13%. “Điều này đặt ra thách thức lớn trong bảo đảm nguồn cung ổn định, giảm phụ thuộc bên ngoài và thực hiện mục tiêu chuyển dịch năng lượng”, ông Hiển chia sẻ.

Theo ông Hiển, một trong những điểm nghẽn đáng quan tâm là tiến độ triển khai các dự án nguồn và lưới điện còn chậm. Nếu không có giải pháp đột phá, hệ thống điện có nguy cơ thiếu khoảng 4.300 MW công suất vào năm 2027 và lên tới 13.964 MW vào năm 2030. Trong khi tiến độ phát triển nguồn điện và lưới truyền tải chưa đồng bộ, dẫn đến nguy cơ mất cân đối cung cầu giữa các vùng miền.

Nhà máy nhiệt điện Nhơn Trạch 3 và 4. Ảnh: Công Phong/TTXVN
Nhà máy nhiệt điện Nhơn Trạch 3 và 4. Ảnh: Công Phong/TTXVN

Các dự án điện khí LNG, điện gió ngoài khơi cũng gặp khó khăn về cơ chế giá, hợp đồng mua bán điện, cam kết sản lượng bao tiêu và chia sẻ rủi ro đầu tư. Bên cạnh đó, năng lực cung ứng thiết bị, nguyên liệu và công nghiệp phụ trợ trong nước còn hạn chế, khiến giá trị gia tăng nội địa trong chuỗi cung ứng năng lượng chưa cao.

Để tháo gỡ các điểm nghẽn này, Tiến sỹ Nguyễn Đức Hiển kiến nghị sớm hoàn thiện cơ chế tài chính, hợp đồng mua bán điện đối với các dự án LNG và điện gió ngoài khơi; phát triển hạ tầng kho cảng LNG dùng chung; xử lý dứt điểm các dự án năng lượng tái tạo tồn đọng. Đồng thời, cần ban hành hướng dẫn để thu hút đầu tư tư nhân vào hạ tầng truyền tải điện, phát triển thị trường năng lượng cạnh tranh, thúc đẩy cơ chế mua bán điện trực tiếp (DPPA), điện mặt trời mái nhà tự sản tự tiêu và nguồn vốn xanh.

“Bảo đảm an ninh năng lượng không chỉ là điều kiện duy trì ổn định kinh tế vĩ mô mà còn là nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng cao, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia”, ông Hiển nhấn mạnh.

Cùng quan điểm, ông Bùi Quốc Hoan, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Điện lực miền Nam (EVNSPC) cho rằng việc cung cấp điện phục vụ phát triển kinh tế là yêu cầu bức thiết và quan trọng nhất. Trong mọi mục tiêu phát triển kinh tế đều cần đến năng lượng và điện, do đó với vai trò đơn vị phân phối, EVNSPC tập trung cao độ cho các hoạt động đầu tư xây dựng nhằm bảo đảm hệ thống lưới điện đủ mạnh, đủ khỏe, đủ tin cậy và đủ linh hoạt.

Tổ hợp điện năng lượng tái tạo của Tập đoàn Trung Nam đầu tư tại huyện Thuận Bắc (Ninh Thuận). Ảnh minh họa: Công Thử/TTXVN
Tổ hợp điện năng lượng tái tạo của Tập đoàn Trung Nam đầu tư tại huyện Thuận Bắc (Ninh Thuận). Ảnh minh họa: Công Thử/TTXVN

"Trước yêu cầu tăng trưởng bền vững cho các địa phương phía Nam, EVNSPC tập trung phát triển hệ thống lưới điện thông minh với độ tin cậy cao. “Hệ thống này giúp huy động hiệu quả các nguồn năng lượng tái tạo, đặc biệt là năng lượng phân tán. Qua đó, một mặt góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, mặt khác thúc đẩy mục tiêu phát triển xanh, chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và tăng trưởng bền vững cho khu vực”, ông Hoan chia sẻ.

Tại diễn đàn, các đại biểu cũng tập trung thảo luận về phát triển hệ sinh thái công nghiệp và dịch vụ năng lượng xanh; tạo hành lang pháp lý để phát triển các nguồn năng lượng mới; kinh nghiệm từ quốc tế; các vấn đề về chuyển dịch năng lượng tại Việt Nam; xây dựng và triển khai chiến lược dự trữ năng lượng quốc gia. Các đại biểu cũng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và phát triển hạ tầng năng lượng hiện đại, thông minh, bền vững; tiết kiệm năng lượng, thực hiện cam kết quốc tế về giảm phát thải; huy động mọi nguồn lực xã hội, khuyến khích mạnh mẽ khu vực tư nhân tham gia phát triển năng lượng…

Thanh Vũ/TTXVN

Dành cho bạn

Vĩnh Long phát triển vùng trồng chanh không hạt

Vĩnh Long phát triển vùng trồng chanh không hạt

Ngày 19/11, Liên minh Hợp tác xã tỉnh Vĩnh Long phối hợp với Công ty TNHH MTV The Fruit Republic Cần Thơ tổ chức buổi làm việc kết hợp tham quan vườn trồng chanh không hạt mẫu tại ấp Chòm Chuối, xã Tập Sơn nhằm giới thiệu quy trình canh tác, ứng dụng kỹ thuật mới và các giải pháp thích ứng với hạn hán, xâm nhập mặn cho nông dân, đảm bảo tiêu chuẩn xuất khẩu.

Các vùng trồng đào tất bật chuẩn bị vụ Tết

Các vùng trồng đào tất bật chuẩn bị vụ Tết

Những tháng cuối năm, tại các vùng trồng đào trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, người dân đang khẩn trương chăm sóc, áp dụng các biện pháp kỹ thuật nhằm bảo đảm đào sinh trưởng tốt, nở hoa đúng dịp Tết Nguyên đán Đinh Mùi 2027.

Khắc phục hư hỏng đường dẫn cao tốc Bắc - Nam qua Đắk Lắk

Khắc phục hư hỏng đường dẫn cao tốc Bắc - Nam qua Đắk Lắk

Trong khoảng một tháng nay, đường dẫn vào cao tốc Bắc - Nam qua địa bàn tỉnh Đắk Lắk - nút giao đường Nguyễn Hữu Thọ tại Km1301+840 phường Bình Kiến xuất hiện nhiều vị trí hư hỏng, bong tróc mặt đường, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông.

Lâm Đồng yêu cầu hoàn thành cầu Văn Thánh sau hai lần gia hạn

Lâm Đồng yêu cầu hoàn thành cầu Văn Thánh sau hai lần gia hạn

Ngày 19/11, ông Nguyễn Thanh Hiền, Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng số 2 cho biết, đến nay các hộ dân cuối cùng đã nhận tiền bồi thường và bàn giao toàn bộ mặt bằng để triển khai dự án cầu Văn Thánh. Sau hai lần gia hạn, dự án cầu Văn Thánh được yêu cầu phải hoàn thành trước ngày 31/12/2026.