Đầu tư hạ tầng thúc đẩy kết nối nông thôn và đô thị

Quy hoạch tỉnh Phú Thọ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050 xác định mục tiêu đưa Phú Thọ trở thành một trong những cực tăng trưởng của vùng Thủ đô và vùng Trung du, miền núi phía Bắc vào năm 2030.

Một góc thành phố Việt Trì, Phú Thọ.
Một góc thành phố Việt Trì, Phú Thọ.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh tập trung hoàn thiện kết cấu hạ tầng nông thôn, nâng cao chất lượng dịch vụ thiết yếu, thúc đẩy kinh tế và tăng cường kết nối giữa nông thôn với đô thị. Qua đó, từng bước xây dựng các khu dân cư hiện đại, văn minh, xanh, giàu bản sắc, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Hoàn thiện hạ tầng

Xây dựng nông thôn mới giai đoạn hiện nay đòi hỏi chuyển từ đầu tư các công trình riêng lẻ sang phát triển hệ thống hạ tầng đồng bộ, có tính kết nối, đáp ứng yêu cầu sản xuất và sinh hoạt. Bên cạnh giao thông, thủy lợi, điện, nước, viễn thông, các lĩnh vực giáo dục, y tế, văn hóa và môi trường cũng cần được quan tâm đầu tư nhằm nâng cao chất lượng sống của người dân.

Cụ thể hóa định hướng này, UBND tỉnh Phú Thọ ban hành Quyết định số 41/2026/QĐ-UBND ngày 20/7/2026 về Bộ tiêu chí xã nông thôn mới và tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026 - 2030. Theo đó, Bộ tiêu chí xã nông thôn mới gồm 10 tiêu chí với 47 nội dung, phân thành ba nhóm xã phù hợp đặc điểm và điều kiện phát triển. Bộ tiêu chí xã nông thôn mới hiện đại gồm 6 tiêu chí với 17 chỉ tiêu, tập trung vào các lĩnh vực hạ tầng số, kinh tế, giáo dục, y tế, giảm nghèo, văn hóa, môi trường và xây dựng hệ thống chính trị. Các tiêu chí đặt ra yêu cầu cụ thể về chất lượng sống và mức độ thụ hưởng của người dân. Trong đó, tỷ lệ nghèo đa chiều không quá 1%; ít nhất 90% hộ dân được sử dụng nước sạch đạt quy chuẩn; tỷ lệ hộ gia đình văn hóa đạt từ 93,5% trở lên và thôn, tổ dân phố văn hóa đạt từ 85% trở lên. Qua đó cho thấy, xây dựng nông thôn mới ngày càng chú trọng chất lượng, lấy người dân làm trung tâm, hướng tới phát triển hài hòa giữa kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường.

Những năm qua, kết cấu hạ tầng nông thôn Phú Thọ từng bước được đầu tư, nâng cấp, góp phần thay đổi diện mạo các địa phương, tạo thuận lợi cho sản xuất và sinh hoạt. Đến nay, tỷ lệ đường giao thông nông thôn được kiên cố hóa đạt 85%. Giai đoạn 2021 - 2025, tỉnh Phú Thọ đã nâng cấp, sửa chữa 45km đê, 26km kè và kiên cố hóa thêm 90km kênh mương, nâng tổng chiều dài kênh mương được kiên cố hóa lên khoảng 4.900km. Hệ thống công trình bảo đảm cấp nước tưới cho gần 100.000ha, tiêu úng cho 140.000ha đất nông nghiệp và đất tự nhiên, đồng thời phục vụ sinh hoạt, sản xuất công nghiệp và nuôi trồng thủy sản. Cùng với đó, hạ tầng cấp nước và vệ sinh môi trường tiếp tục được quan tâm. Qua đó, 98,6% người dân nông thôn được sử dụng nước sạch hoặc nước hợp vệ sinh; 81,2% khu vực nông thôn được thu gom, xử lý chất thải rắn sinh hoạt. Những kết quả này góp phần cải thiện điều kiện vệ sinh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

Xã Quy Đức (Phú Thọ) xác định mục tiêu cụ thể đến năm 2030 như: Thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn tăng bình quân hằng năm là 17%; số thu ngân sách Nhà nước trên địa bàn đến năm 2030 là 2 tỷ đồng; Tổng vốn đầu tư toàn xã hội thực hiện trên địa bàn tăng bình quân hằng năm 15%; tổng số doanh nghiệp, hợp tác xã đang hoạt động trên địa bàn đến năm 2030 đạt 15 doanh nghiệp; chuyển đổi số: Tỷ lệ cán bộ, công chức cấp xã được bồi dưỡng kỹ năng số căn bản và làm chủ kỹ năng số nâng cao, ứng dụng công nghệ trong quản lý, điều hành 100%. Tỷ lệ hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý trực tuyến toàn trình 100%; về xây dựng nông thôn mới, số tiêu chí quốc gia nông thôn mới đạt đến năm 2030: 10/10 tiêu chí; thu nhập bình quân đầu người trên địa bàn đến năm 2030 phấn đấu đạt 70 triệu đồng/người/năm...

Chủ tịch UBND xã Quy Đức, Đỗ Đại Nghĩa cho biết, địa phương quyết tâm xây dựng nông thôn mới giàu đẹp, bản sắc, bền vững. Phát triển toàn diện vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Thực hiện giảm nghèo đa chiều, bao trùm, bền vững, bảo đảm bình đẳng giới và an sinh xã hội. Phát triển kinh tế nông thôn theo hướng xanh, tuần hoàn, sinh thái, gắn với cơ cấu lại ngành nông nghiệp để nâng cao thu nhập, chất lượng cuộc sống và thu hẹp chênh lệch phát triển giữa các vùng, nhóm dân cư, nhất là vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi trên địa bàn xã. Giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa tốt đẹp của cộng đồng các dân tộc thiểu số; nâng cao niềm tin của đồng bào các dân tộc đối với các chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước; củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội.

Xã Mường Động (Phú Thọ) cũng đã đưa ra mục tiêu cụ thể đến năm 2030: Hoàn thành rà soát, cập nhật hiện trạng 10 tiêu chí nông thôn mới của xã; xác định rõ tiêu chí đã đạt, tiêu chí cơ bản đạt, tiêu chí chưa đạt, tiêu chí khó; xây dựng lộ trình hoàn thành từng tiêu chí nông thôn mới giai đoạn 2026 - 2030, gắn với từng cơ quan, bộ phận, địa bàn; phấn đấu đến năm 2030 hoàn thành các tiêu chí xã nông thôn mới theo quy định; tập trung nâng cao các chỉ tiêu về giao thông, thủy lợi, điện, trường học, cơ sở vật chất văn hóa; thu nhập, tổ chức sản xuất, sản phẩm OCOP, du lịch cộng đồng; môi trường, cảnh quan nông thôn, nước sạch, an toàn thực phẩm; giáo dục, y tế, văn hóa, chuyển đổi số, cải cách hành chính; an ninh trật tự, chất lượng hệ thống chính trị...

Chủ tịch UBND xã Mường Động, Nguyễn Khắc Long cho biết, để cụ thể hóa mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đến năm 2030, địa phương tập trung rà soát, xây dựng kế hoạch thực hiện các chỉ tiêu phù hợp với điều kiện thực tiễn; xác định rõ nhiệm vụ trọng tâm, lộ trình và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị. Trong đó, ưu tiên phát triển nông nghiệp hàng hóa gắn với lợi thế địa phương, đẩy mạnh ứng dụng khoa học kỹ thuật, nâng cao thu nhập cho người dân; huy động các nguồn lực đầu tư kết cấu hạ tầng, phát triển du lịch, dịch vụ, xây dựng nông thôn mới. Đồng thời, chú trọng bảo tồn bản sắc văn hóa, bảo đảm an sinh xã hội và giữ vững quốc phòng, an ninh.

Tuy nhiên, với địa bàn rộng, địa hình đa dạng, nhiều khu vực miền núi, vùng sâu, vùng xa, điều kiện phát triển giữa các địa phương còn chênh lệch, nhu cầu đầu tư hạ tầng vẫn rất lớn. Trong khi nguồn lực có hạn, tỉnh cần lựa chọn thứ tự ưu tiên, tập trung vào những công trình thiết yếu, có tính kết nối và tác động trực tiếp đến đời sống người dân; đồng thời chú trọng quản lý, duy tu, bảo dưỡng để phát huy hiệu quả lâu dài.

Tăng cường kết nối

Giai đoạn 2026 - 2030, Phú Thọ định hướng phát triển nông thôn toàn diện, chú trọng hạ tầng số, năng lượng, thương mại và dịch vụ bên cạnh các công trình hạ tầng truyền thống. Đây là cơ sở để người dân tiếp cận tiện ích hiện đại, mở rộng cơ hội sản xuất, kinh doanh và từng bước thu hẹp khoảng cách giữa nông thôn với đô thị.

Theo bộ tiêu chí nông thôn mới, hạ tầng viễn thông cần bảo đảm phủ sóng và cung cấp internet đến 100% khu dân cư nông thôn, vùng sản xuất. Đối với xã nông thôn mới hiện đại, mục tiêu là 100% thôn được phủ sóng 5G, có hạ tầng sẵn sàng cung cấp dịch vụ băng rộng cố định; 100% hộ sử dụng điện an toàn, tin cậy, ổn định, trong đó có hộ sử dụng năng lượng mới hoặc năng lượng tái tạo.

Phát triển hạ tầng số giúp người dân, hợp tác xã và cơ sở sản xuất ứng dụng công nghệ trong quản lý, quảng bá sản phẩm, thương mại điện tử và kết nối thị trường. Cùng với đó, mở rộng mạng lưới chợ, cơ sở bán lẻ và điểm cung ứng hàng hóa thiết yếu sẽ thúc đẩy ngành nghề phi nông nghiệp, tạo việc làm, nâng cao thu nhập tại địa phương. Theo Quy hoạch tỉnh Phú Thọ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050, tỉnh phấn đấu đến năm 2030 đạt tỷ lệ đô thị hóa khoảng 40%, tỷ lệ xã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới trên 85%. Để thực hiện mục tiêu này, phát triển nông thôn cần gắn với quá trình đô thị hóa, phù hợp đặc điểm từng khu vực; chú trọng đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, tổ chức các điểm dân cư hợp lý và bảo đảm cân đối giữa quỹ đất sản xuất nông nghiệp với yêu cầu phát triển kinh tế.

Quá trình phát triển cũng phải gắn với bảo vệ môi trường sinh thái, gìn giữ cảnh quan, di tích tôn giáo, tín ngưỡng và không gian văn hóa có giá trị. Đây là những yếu tố tạo nên bản sắc riêng của các vùng quê Phú Thọ, đồng thời là nguồn lực để phát triển du lịch, dịch vụ và kinh tế nông thôn theo hướng xanh, bền vững. Tiệm cận tiêu chuẩn đô thị không đồng nghĩa với đô thị hóa toàn bộ khu vực nông thôn, mà hướng tới nâng cao chất lượng hạ tầng, dịch vụ công và điều kiện sống, đồng thời bảo tồn cảnh quan sinh thái, không gian văn hóa và bản sắc truyền thống. Đô thị và nông thôn cần được phát triển theo hướng liên kết, bổ trợ lẫn nhau, tạo không gian phát triển hài hòa và bền vững.

Theo Quyết định số 2531/QĐ-UBND ngày 4/8/2026 về Chương trình phát triển đô thị tỉnh Phú Thọ giai đoạn 2026 - 2030, tỉnh ưu tiên phát triển các đô thị trung tâm, đô thị động lực và đô thị gắn với hành lang kinh tế, khu công nghiệp, trung tâm logistics, du lịch, dịch vụ, y tế, giáo dục và văn hóa. Chương trình xác định tập trung đầu tư 14 đô thị, gồm 5 đô thị loại II và 9 đô thị loại III. Đối với 60 đô thị hiện hữu còn lại, tỉnh tiếp tục duy trì, quản lý và đầu tư hoàn thiện theo lộ trình phù hợp, bảo đảm tính kế thừa và ổn định sau sắp xếp đơn vị hành chính.

Song song với quy hoạch đô thị, công tác quy hoạch nông thôn cũng được đẩy mạnh. Trong tổng số 148 đơn vị hành chính cấp xã, có 76 xã được định hướng phát triển nông thôn ổn định và đang triển khai lập quy hoạch chung. Đây là cơ sở để các địa phương tổ chức không gian phát triển, sử dụng hiệu quả quỹ đất, bảo vệ cảnh quan và xác định nhu cầu đầu tư phù hợp thực tế. Tỉnh Phú Thọ xác định việc huy động, phân bổ nguồn lực phải có trọng tâm, trọng điểm, kết hợp hiệu quả đầu tư công với sự tham gia phù hợp của doanh nghiệp, hợp tác xã và cộng đồng dân cư. Các công trình giao thông liên vùng, cấp nước sạch, xử lý chất thải, trường học, cơ sở y tế và hạ tầng số cần được ưu tiên nhằm tạo sức lan tỏa, phục vụ trực tiếp nhu cầu của người dân.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Vũ Việt Văn nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm quy hoạch đồng bộ, phù hợp định hướng phát triển, gắn với bảo tồn cảnh quan và bảo vệ môi trường. Đây là cơ sở để các địa phương phối hợp tổ chức không gian, bố trí hạ tầng và triển khai dự án thống nhất, hài hòa giữa mục tiêu phát triển kinh tế với yêu cầu bảo vệ tài nguyên, môi trường.

Với định hướng quy hoạch đồng bộ, ưu tiên đầu tư hạ tầng trọng điểm và phát triển phù hợp đặc thù từng địa bàn, Phú Thọ đang từng bước xây dựng nền tảng cho nông thôn hiện đại. Qua đó, tăng cường kết nối đô thị - nông thôn, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của từng địa phương, gìn giữ bản sắc văn hóa và nâng cao chất lượng cuộc sống, góp phần thực hiện mục tiêu đưa Phú Thọ trở thành cực tăng trưởng của vùng trong những năm tới.

Thanh Hải/TTXVN

Dành cho bạn