Tại vườn mẫu diện tích hơn 1 ha, ông Willem Van Reenen, kỹ sư nông nghiệp nước ngoài, quản lý vườn mẫu Tập Sơn giới thiệu các giải pháp kỹ thuật được áp dụng với mục tiêu tăng năng suất, kéo dài tuổi thọ cây và nâng cao chất lượng trái chanh không hạt phục vụ xuất khẩu. Theo ông Willem Van Reenen, với phương pháp canh tác phù hợp, tuổi thọ vườn cây có thể được kéo dài từ khoảng 7 năm lên hơn 10 năm; tỷ lệ trái đạt tiêu chuẩn xuất khẩu cũng có thể tăng từ khoảng 70% lên hơn 80%, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả kinh tế cho người trồng.
Một trong những giải pháp được áp dụng tại vườn mẫu là xây dựng hồ trữ nước có dung tích khoảng 700 m3, phục vụ tưới tiêu trong mùa khô. Nguồn nước được thu trữ vào mùa mưa, đồng thời kiểm soát chất lượng thông qua việc theo dõi độ pH và độ mặn trước khi đưa vào sử dụng, hạn chế tác động bất lợi đến bộ rễ và quá trình sinh trưởng của cây chanh. Đáng chú ý, diện tích hồ trữ nước còn được tận dụng để nuôi khoảng 1.000 con cá rô phi, có thể thu hoạch sau mỗi chu kỳ khoảng 6 tháng. Giải pháp này vừa tận dụng diện tích mặt nước, vừa tạo thêm nguồn thu cho nhà vườn.
Đối với hệ thống tưới, vườn mẫu được đầu tư mô hình tưới nhỏ giọt kết hợp bón phân qua hệ thống tưới (fertigation). Nước được bơm từ hồ trữ, qua hệ thống lọc và dẫn đến từng cây. Phân bón được hòa tan trong hai bồn chứa riêng biệt, sau đó điều chỉnh liều lượng để cung cấp trực tiếp đến cây trồng.
Theo ông Willem Van Reenen, phương pháp này giúp kiểm soát chính xác lượng nước và phân bón cung cấp cho từng cây, giúp bộ rễ hấp thu dinh dưỡng thuận lợi hơn, hạn chế thất thoát phân bón và tình trạng tích tụ muối cục bộ trong đất do bón phân trực tiếp trên bề mặt.
Mỗi cây được lắp một vòng ống tưới nhỏ giọt với 10 đầu tưới, mỗi đầu cung cấp khoảng 2 lít nước/giờ. Như vậy, hệ thống có thể cung cấp khoảng 20 lít nước/cây/giờ. Người trồng chủ động điều chỉnh thời gian tưới theo nhu cầu của cây và điều kiện thời tiết, góp phần tiết kiệm nước do hạn chế thất thoát qua bay hơi, đồng thời tập trung nước và dinh dưỡng đến khu vực bộ rễ.
Bên cạnh đó, đại diện doanh nghiệp và các chuyên gia còn hướng dẫn nông dân kỹ thuật tỉa cành, tạo tán, chăm sóc cây nhằm giúp cây sinh trưởng khỏe mạnh, nâng cao khả năng ra hoa, đậu trái và chất lượng sản phẩm. Thông qua hoạt động thực tế, nông dân có điều kiện tiếp cận trực tiếp các tiến bộ kỹ thuật, trao đổi những khó khăn trong quá trình sản xuất và tìm hiểu giải pháp giảm chi phí đầu vào.
Theo ông Nguyễn Trung Vẹn, Phó Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã tỉnh Vĩnh Long, phát triển vùng trồng chanh không hạt phục vụ xuất khẩu là một trong những hướng đi nhằm thúc đẩy liên kết sản xuất, nâng cao hiệu quả hoạt động của hợp tác xã và phát huy vai trò kinh tế tập thể trong phát triển nông nghiệp. Thực hiện chủ trương phát triển 500 ha chanh không hạt phục vụ xuất khẩu theo định hướng của UBND tỉnh, Liên minh Hợp tác xã tỉnh đã phối hợp với Công ty TNHH MTV The Fruit Republic Cần Thơ và các địa phương tuyên truyền, vận động hợp tác xã, thành viên và nông dân tham gia.
Đến nay, tổng diện tích chanh không hạt đã trồng, chuẩn bị xuống giống và đăng ký phát triển đến năm 2030 trên địa bàn tỉnh đạt 510,3 ha, vượt quy mô 500 ha theo thỏa thuận hợp tác. Trong đó, diện tích đã trồng là 238,3 ha tại 16 xã, phường; có 75,5 ha đang cho trái và 162,8 ha chưa cho trái. Bên cạnh đó, 107 hộ đã đăng ký, đang cải tạo đất và chuẩn bị xuống giống với diện tích 137 ha; các hợp tác xã tại 3 địa phương đăng ký phát triển thêm 135 ha đến năm 2030.
Một số địa phương có diện tích chanh không hạt đã trồng tương đối lớn như Hiếu Thành 39 ha, Tân An 32 ha, Tam Ngãi 27,5 ha và Song Lộc 24,8 ha. Các địa bàn này đã được Liên minh Hợp tác xã tỉnh phối hợp với doanh nghiệp tổ chức tập huấn kỹ thuật trước khi nông dân xuống giống.
Theo Liên minh Hợp tác xã tỉnh, việc phát triển vùng nguyên liệu được triển khai theo chuỗi liên kết “Nông dân - Hợp tác xã - Doanh nghiệp xuất khẩu”, góp phần tổ chức lại sản xuất, thống nhất quy trình canh tác và tạo điều kiện kết nối thị trường tiêu thụ. Thời gian tới, tỉnh tiếp tục rà soát diện tích thực tế, hướng dẫn nông dân sản xuất theo quy trình kỹ thuật, bảo đảm chất lượng, truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu của thị trường xuất khẩu. Đồng thời, các địa phương được khuyến nghị kiểm soát việc đăng ký trồng mới, ưu tiên phát triển tại những vùng đã được quy hoạch, đăng ký liên kết, tránh tình trạng mở rộng diện tích tự phát, vượt nhu cầu thu mua của doanh nghiệp, ảnh hưởng đến tính bền vững của chuỗi sản xuất.
Việc kết hợp chuyển giao kỹ thuật tại vườn mẫu với phát triển vùng nguyên liệu tập trung góp phần nâng cao giá trị cây chanh không hạt, cải thiện thu nhập cho nông dân và thúc đẩy phát triển nông nghiệp theo hướng liên kết, thích ứng với biến đổi khí hậu tại Vĩnh Long.