Băng biển Nam Cực suy giảm làm thay đổi cấu trúc đại dương

Một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Australia cho thấy, lớp nước có độ mặn thấp trải rộng ở các đại dương thuộc Nam Bán cầu đang trở nên mặn hơn, đặc hơn và chìm xuống sâu hơn. Những biến đổi này diễn ra cùng thời điểm băng biển Nam Cực suy giảm mạnh, có thể gây ra những tác động lâu dài đối với hệ thống khí hậu.

nam-cuc.jpg
Sông băng Perito Moreno ở Patagonia, thành phố cực Nam của Nam Mỹ nằm ở miền Nam Argentina, nổi bật với những khối băng xanh khổng lồ và các vách băng nứt vỡ hùng vĩ. Ảnh: Diệu Hương/PV TTXVN tại Argentina

Phóng viên TTXVN tại Sydney dẫn nghiên cứu công bố trên tạp chí Nature Climate Change cho biết lớp nước nói trên, được gọi là Nước Trung gian Nam Cực, thường nằm ở độ sâu khoảng 500-1.500 m dưới mặt biển. Lớp nước này được hình thành và duy trì một phần nhờ nước ngọt từ băng biển tan vào mùa hè. Nó đóng vai trò quan trọng trong việc hấp thụ, vận chuyển và phân phối lại nhiệt lượng trong đại dương, đồng thời lưu giữ một phần đáng kể lượng khí CO2 do con người phát thải.

Trong giai đoạn 1995-2015, lớp nước này tương đối ổn định. Tuy nhiên, từ năm 2016 đến 2024, cấu trúc của nó thay đổi rõ rệt: độ mặn và mật độ tăng, trong khi lớp nước dịch chuyển xuống sâu hơn. Diễn biến này trùng với thời kỳ diện tích băng biển Nam Cực giảm xuống những mức thấp kỷ lục.

Phó Giáo sư Bishakhdatta Gayen thuộc Đại học Melbourne, tác giả chính của nghiên cứu, cho biết tốc độ thay đổi đã khiến nhóm nghiên cứu bất ngờ. Theo ông, kể từ khi có các số liệu quan trắc hải dương học, giới khoa học chưa từng ghi nhận Nước Trung gian Nam Cực biến đổi theo cách tương tự.

Ông Gayen nhận định đây là dấu hiệu cho thấy đại dương đang biến đổi nhanh hơn những gì các nhà khoa học từng dự tính. Lần gần nhất lớp nước này trải qua sự chuyển đổi lớn được cho là vào cuối thời kỳ gian băng trước, khoảng 130.000 năm trước, khi lượng băng ở Nam Cực ở mức rất thấp.

Tuy nhiên, quá trình khi đó diễn ra trong hàng nghìn năm, trong khi những thay đổi hiện nay xuất hiện chỉ trong khoảng hai thập kỷ. Theo các nhà nghiên cứu, sự khác biệt về tốc độ này làm dấy lên lo ngại về những biến đổi kéo dài đối với khí hậu Nam Bán cầu.

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu từ mạng lưới khoảng 4.000 phao robot quan trắc đại dương, kết hợp với dữ liệu vệ tinh và thông tin khí quyển. Dù không trực tiếp đánh giá tác động môi trường hay đưa ra dự báo dài hạn, các tác giả cảnh báo rằng nếu lớp Nước Trung gian Nam Cực suy yếu, nhiệt lượng dư thừa có thể được vận chuyển xuống những tầng nước sâu hơn. Điều này cho thấy các mô hình khí hậu hiện nay có thể chưa đánh giá đầy đủ mức độ ấm lên của đại dương sâu và nguy cơ nước biển dâng tại một số khu vực.

Đồng tác giả nghiên cứu, Giáo sư Alberto Naveira Garabato, nhà hải dương học người Tây Ban Nha, cho rằng những biến đổi trên còn có thể ảnh hưởng đến thời tiết và phạm vi hoạt động của bão ở Nam Bán cầu, đồng thời gây ra các tác động trên phạm vi toàn cầu. Nếu quá trình này tiếp diễn, nó cũng có thể tác động đến Hoàn lưu đảo chiều kinh tuyến Đại Tây Dương (AMOC) – hệ thống dòng hải lưu quan trọng đối với sự ổn định khí hậu khu vực Bắc Đại Tây Dương.

Lê Đạt/TTXVN

Dành cho bạn

Cầu Nam ở Kiev bị tấn công hồi tháng 10/2026. Ảnh: Ukrainska Pravda

Tên lửa đạn đạo Nga tập kích đồng loạt 3 cây cầu ở Kiev

Các đòn tập kích bằng tên lửa đạn đạo của Nga rạng sáng 20/11 gây hư hại đồng loạt 3 cây cầu bắc qua sông Dnipro ở Kiev, làm gián đoạn giao thông giữa hai bờ thủ đô và buộc chính quyền thành phố áp dụng các biện pháp hạn chế đi lại.

Thủ tướng Slovakia Robert Fico. Ảnh: AFP/TTXVN (Không được phép sử dụng, chia sẻ bởi bên thứ ba)

Thủ tướng Slovakia đánh giá kết quả thực chất của hội nghị thượng đỉnh lịch sử Mỹ - Trung - Nga ở APEC 2026

Thủ tướng Slovakia Robert Fico đánh giá cao kết quả hội nghị thượng đỉnh Nga - Mỹ - Trung tại Thâm Quyến ngày 19/11, cho rằng cuộc gặp mở ra triển vọng đối thoại và cải cách Liên hợp quốc. Ông đồng thời chỉ trích lập trường của châu Âu, nhận định khu vực này đang bị gạt khỏi những cuộc đàm phán quan trọng.

Các quốc gia châu Âu nhóm họp bày tỏ ủng hộ Ukraine

Các quốc gia châu Âu nhóm họp bày tỏ ủng hộ Ukraine

Ngày 19/11, khoảng 30 nguyên thủ và người đứng đầu chính phủ thuộc Liên minh hỗ trợ Ukraine đã cùng nhóm họp tại Berlin nhằm bày tỏ ủng hộ Kiev cũng như khẳng định vai trò của khối này trong tiến trình đàm phán hòa bình liên quan tới cuộc xung đột Ukraine.