Cơ sở sản xuất trở thành lớp học hướng nghiệp thực tế cho học sinh

“Chạm” vào nghề để hiểu mình

Không còn bó hẹp trong lớp học, học sinh Trường THPT Lý Thường Kiệt (Tây Ninh) được đưa đến các cơ sở sản xuất đặc sản địa phương để trải nghiệm thực tế. Tại đây, các em không chỉ quan sát mà còn trực tiếp tham gia vào từng công đoạn, từ xử lý nguyên liệu, chế biến, sấy, đóng gói đến phân phối sản phẩm.

Những dây chuyền sản xuất vận hành liên tục, những thao tác tỉ mỉ của người lao động hay cách một sản phẩm được hoàn thiện và đưa ra thị trường… tất cả trở thành “bài giảng sống”. Qua đó, học sinh hiểu rõ hơn sự khác biệt giữa sản xuất thủ công và công nghiệp, đồng thời hình dung cụ thể môi trường làm việc trong tương lai.

Theo các thầy cô, trải nghiệm thực tế cũng giúp học sinh thay đổi nhận thức về nghề nghiệp. Em Phạm Quỳnh Anh, lớp 11A1, cho biết việc trực tiếp quan sát và trao đổi với người lao động giúp em hiểu rõ hơn yêu cầu công việc, từ đó bắt đầu quan tâm đến lĩnh vực quản lý và sản xuất.

Trong khi đó, em Nguyễn Phú Uyên Thư ấn tượng với quy trình sản xuất hiện đại nhưng vẫn giữ được hương vị truyền thống. Việc tham gia đóng gói và tìm hiểu xây dựng thương hiệu đã giúp em định hình mong muốn theo đuổi ngành thiết kế bao bì.

Còn với em Tạ Minh Hùng, chuyến trải nghiệm đã làm thay đổi định hướng ban đầu. Từ dự định theo học Sư phạm hoặc Báo chí, em chuyển sang lĩnh vực Marketing sau khi nhận thấy vai trò quan trọng của quảng bá sản phẩm địa phương. Theo Hùng, để sản phẩm địa phương phát triển, cần có đội ngũ chuyên nghiệp trong quảng bá và xây dựng thương hiệu.

Không chỉ dừng lại ở định hướng nghề, những trải nghiệm “mắt thấy, tay làm” còn giúp học sinh hiểu hơn giá trị lao động, sự tỉ mỉ và công sức phía sau mỗi sản phẩm. Từ đó, các em hình thành thái độ trân trọng nghề và ý thức gắn bó với quê hương.

Theo bà Phạm Thị Kim Hương, Hiệu trưởng Trường THPT Lý Thường Kiệt, khi học sinh được tiếp cận thực tế, việc định hướng nghề trở nên rõ ràng và phù hợp hơn. Đây cũng là cơ sở để nhà trường tiếp tục mở rộng mô hình, góp phần nâng cao hiệu quả phân luồng sau trung học phổ thông.

Doanh nghiệp trở thành giảng đường mở

Chương trình Giáo dục phổ thông 2018 đặt ra yêu cầu các hoạt động trải nghiệm và hướng nghiệp phải có tính thực tiễn cao. Từ yêu cầu đó, Trường THPT Lý Thường Kiệt đã xây dựng kế hoạch bài bản ngay từ đầu năm học, khai thác lợi thế các doanh nghiệp và làng nghề trên địa bàn phường Hòa Thành, tỉnh Tây Ninh.

Một trong những điểm đến tiêu biểu là Công ty TNHH Tân Nhiên, đơn vị tiên phong trong hiện đại hóa đặc sản bánh tráng và muối ớt của địa phương. Tại đây, học sinh không chỉ tham quan mà còn trực tiếp tìm hiểu chuỗi giá trị sản xuất, quản trị doanh nghiệp và tham gia trải nghiệm đóng gói sản phẩm.

Ông Nguyễn Ngọc Sơn, Giám đốc Kinh doanh Công ty TNHH Tân Nhiên cho biết, chương trình mang lại ba giá trị rõ nét: Giúp học sinh đối chiếu giữa lý thuyết và thực tiễn; khơi dậy niềm tự hào, đam mê với sản phẩm quê hương; đồng thời mở ra kênh định hướng nghề nghiệp trực tiếp, nơi các em có thể hình dung vị trí việc làm trong tương lai.

Hiện nay, doanh nghiệp có hơn 500 lao động, trong đó 50 - 60% là người địa phương. Mỗi ngày, công ty sản xuất từ 10 - 15 tấn bánh tráng không nhúng nước, sản phẩm có mặt tại khoảng 80% hệ thống siêu thị trong nước và xuất khẩu sang 8 quốc gia. Đây là môi trường thực tế giàu giá trị để học sinh tiếp cận mô hình sản xuất hiện đại gắn với đặc sản truyền thống.

Không dừng lại ở việc tham quan, mô hình còn mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng giữa nhà trường và doanh nghiệp. Đại diện Công ty TNHH Tân Nhiên cho biết, trong năm 2026, doanh nghiệp sẽ đẩy mạnh đầu tư công nghệ, chuyển đổi số, hướng tới mục tiêu tăng trưởng trên 20%. Điều này tạo điều kiện để học sinh tiếp cận các xu hướng mới của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 ngay tại địa phương.

Theo bà Phạm Thị Kim Hương, Hiệu trưởng Trường THPT Lý Thường Kiệt, việc đưa làng nghề vào hoạt động trải nghiệm là minh chứng sinh động cho nguyên lý “học đi đôi với hành”, không chỉ là giải pháp giáo dục mà còn là chiến lược phát triển nguồn nhân lực bền vững. Mô hình giúp rút ngắn khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng lao động, để học sinh sau khi ra trường có thể nhanh chóng thích nghi với thực tiễn.

Khi cơ sở sản xuất trở thành lớp học mở, học sinh không chỉ chọn được nghề mà còn lựa chọn con đường gắn với bản sắc và sự phát triển của quê hương, từ đó mang lại hiệu quả thực tiễn cho công tác hướng nghiệp, giúp học sinh tự tin bước vào đời với lựa chọn đúng đắn và niềm say mê nghề nghiệp.