Ảnh vệ tinh hé lộ nguyên nhân sạt lở và băng tan gây lũ lụt tại Nepal

Trong khi các đội cứu hộ khẩn trương tìm kiếm người mất tích sau trận lũ lụt nghiêm trọng ngày 26/8 tại khu vực biên giới Nepal - Trung Quốc, các nhà khoa học đã phân tích hình ảnh vệ tinh để tìm hiểu nguyên nhân và đánh giá mức độ tàn phá của thảm họa.
Chú thích ảnh
Khu vực bị lũ quét tàn phá tại Nuwakot, Nepal. Ảnh: THX/TTXVN phát

Các nhà địa mạo học Kristen Cook thuộc Đại học Grenoble Alpes (Pháp) và Dan Shugar, Phó Giáo sư Đại học Calgary (Canada), cho biết những hình ảnh ban đầu bị mây và bụi đất đá che khuất. Tuy nhiên, hình ảnh rõ hơn chụp ngày 27/8 cho thấy không chỉ một phần sông băng tại đỉnh Langtang Lirung, gần biên giới với khu tự trị Tây Tạng của Trung Quốc, bị sụt lở mà một khối đá nền lớn trên sườn núi cũng bị phá vỡ.

Theo ông Shugar, vụ sụt lở nền đá đã kéo theo một khối băng khổng lồ đổ xuống, cuốn theo đá tảng và băng tràn xuống thung lũng. Sau đó, khối đất đá tiếp tục trượt qua địa hình dốc, hẹp trong khi băng tan chảy, tạo thành dòng nước và bùn cao tới vài tầng nhà, tràn qua các khu dân cư.

Hình ảnh vệ tinh trước và sau thảm họa tại Kolpurtar, Betrawati và Syapru Besi cho thấy sông Trishuli hiện rộng hơn đáng kể. Nước sông chuyển từ màu xanh lục sang nâu sẫm do chứa lượng lớn đất đá và trầm tích. Nhiều thị trấn, làng mạc dọc hai bờ sông bị bùn đất vùi lấp; một số ngôi nhà vẫn còn nhô lên khỏi lớp bùn tại Betrawati.

Tại Syapru Besi, điểm du lịch nổi tiếng và nơi bắt đầu tuyến trekking Langtang, lũ đã làm đổ, cuốn trôi nhiều công trình. Một nhánh sông tại đây cũng mở rộng do dòng nước quá mạnh, đẩy ngược dòng lên phía thượng nguồn.

Nhà địa lý học Alton Byers thuộc Đại học Colorado Boulder (Mỹ) nhận định trận lũ đã để lại “một vùng đất hoang tàn” và sẽ cần nhiều năm để phục hồi. Ông cho rằng thảm họa có liên quan đến biến đổi khí hậu, khi Trái Đất ấm lên làm tan chảy sông băng và tầng đất đóng băng vĩnh cửu, khiến địa hình núi cao mất ổn định và có thể kích hoạt các sự kiện liên hoàn.

Tuy nhiên, cũng có ý kiến cho rằng hiện chưa thể khẳng định mối liên hệ trực tiếp giữa vụ sụt lở với biến đổi khí hậu. Bà Cook lưu ý sụt lở vẫn xảy ra tự nhiên, song tình trạng băng vĩnh cửu tan chảy đang góp phần làm các sườn núi mất ổn định. Theo bà, trong bối cảnh khí hậu ấm lên, những sự kiện tương tự có thể xảy ra thường xuyên hơn.

Vũ Tuân (TTXVN)

Dành cho bạn

Việt Nam và Đức hợp tác bảo đảm nước sạch cho vùng thiên tai

Việt Nam và Đức hợp tác bảo đảm nước sạch cho vùng thiên tai

Theo phóng viên TTXVN tại Đức, sự kiện "Nước là quyền con người" diễn ra cuối tuần qua tại Thư viện Egon-Erwin-Kisch ở quận Lichtenberg, Berlin nhằm đề cao vai trò của nước sạch, hỗ trợ nhân đạo và hợp tác giữa chính quyền địa phương trong ứng phó thiên tai.

Việt Nam ủng hộ ngăn chặn sử dụng bom, đạn chùm và mìn sát thương

Việt Nam ủng hộ ngăn chặn sử dụng bom, đạn chùm và mìn sát thương

Theo phóng viên TTXVN tại Viêng Chăn, ngày 14/9, Chính phủ Lào đã chủ trì khai mạc Hội nghị rà soát lần thứ ba Công ước Cấm bom, đạn chùm năm 2026, với chủ đề “Thúc đẩy tiến độ thực hiện Công ước để xây dựng một thế giới không còn mối đe dọa từ bom, đạn chùm”.

Việt Nam kêu gọi củng cố hệ thống đa phương mạnh mẽ và hiệu quả

Việt Nam kêu gọi củng cố hệ thống đa phương mạnh mẽ và hiệu quả

Việt Nam mong muốn xây dựng một môi trường quốc tế trong đó các khác biệt được giải quyết thông qua đối thoại, hợp tác thay cho đối đầu, đồng thời kêu gọi các nước cùng bảo vệ hòa bình, tăng cường đoàn kết, thúc đẩy phát triển chung và củng cố một hệ thống đa phương mạnh mẽ, hiệu quả, có khả năng ứng phó với những thách thức của thời đại.