Theo phóng viên TTXVN tại Đông Nam Á, phát biểu tại Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN (AMM) ở Manila (Philippines), ông Mohamad Hasan cảnh báo tình trạng chất lượng không khí suy giảm, với mức ô nhiễm từ không lành mạnh đến nguy hiểm tại một số khu vực, đang đe dọa nghiêm trọng sức khỏe cộng đồng, sinh kế và các hoạt động thường nhật, đặc biệt đối với những nhóm dân cư dễ bị tổn thương.
Bộ trưởng Ngoại giao Malaysia nhấn mạnh ASEAN cần triển khai cách tiếp cận chủ động, phối hợp chặt chẽ hơn trên cơ sở thực hiện hiệu quả Hiệp định ASEAN về ô nhiễm khói mù xuyên biên giới. Malaysia đã đề xuất các sáng kiến về ngoại giao khoa học và thành lập Quỹ Khói mù bền vững nhằm thúc đẩy hợp tác nghiên cứu khoa học, bảo đảm nguồn tài chính lâu dài và nâng cao năng lực ứng phó chung của khu vực.
Ông đồng thời kêu gọi sớm hoàn tất các thủ tục phê chuẩn liên quan đến Trung tâm Điều phối ASEAN về kiểm soát ô nhiễm khói mù xuyên biên giới, qua đó tạo điều kiện đưa trung tâm vào hoạt động, nâng cao khả năng sẵn sàng và ứng phó của khu vực.
Ông Mohamad Hasan đánh giá cao nỗ lực của Indonesia trong kiểm soát cháy rừng và cháy đất tại Kalimantan và Sumatra, vốn là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng khói mù xuyên biên giới nghiêm trọng ở một số khu vực. Tuy nhiên, theo ông, công tác ứng phó vẫn gặp nhiều khó khăn do ảnh hưởng của hiện tượng El Nino, diễn biến thời tiết khó lường và địa hình xa xôi của các khu vực bị ảnh hưởng.
Ông cho biết Malaysia sẽ tiếp tục thúc đẩy các đề xuất tại Hội nghị các bên tham gia Hiệp định ASEAN về ô nhiễm khói mù xuyên biên giới vào tháng 12, cũng như trong nhiệm kỳ nước này giữ vai trò Chủ tịch Ủy ban Chỉ đạo cấp Bộ trưởng về ô nhiễm khói mù xuyên biên giới năm 2027.
Đề cập đến hợp tác khu vực, ông Mohamad Hasan cho rằng ASEAN cần củng cố đồng thuận và duy trì vai trò trung tâm trong bối cảnh phân mảnh địa chính trị và kinh tế ngày càng gia tăng, cùng những thách thức an ninh xuyên biên giới phức tạp. Ông nhấn mạnh tầm quan trọng của đoàn kết nội khối, duy trì cấu trúc khu vực dựa trên luật lệ và phát huy tiếng nói có trách nhiệm của ASEAN.
Bên cạnh đó, ông cũng khẳng định đa dạng hóa chuỗi cung ứng, tăng cường thương mại nội khối và củng cố mạng lưới sản xuất khu vực tiếp tục là những ưu tiên then chốt nhằm nâng cao khả năng chống chịu của ASEAN. Malaysia hoan nghênh việc ký kết Hiệp định Khung Kinh tế số ASEAN (DEFA), đồng thời kỳ vọng quá trình triển khai sẽ thúc đẩy kết nối số, mở rộng thương mại và nâng cao năng lực cạnh tranh khu vực.
