Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà kêu gọi lan tỏa phong trào hiến tạng vì sự sống cộng đồng

Các bác sĩ Việt Nam đã làm tất cả những gì có thể nhưng điều kỳ diệu xảy ra. Giữa nỗi đau tột cùng, gia đình em đã đưa ra một quyết định đầy nhân ái để cứu những bệnh nhân Việt Nam đang cận kề danh giới sinh tử.

“Từ quyết định ấy, 4 người bệnh đã được trao lại cơ hội sống và thắp sáng cả đôi mắt đã không còn ánh sáng. Một cô gái trẻ ngoại quốc đã rời sau cuộc đời này nhưng trái tim nhân ái của em vẫn ở lại với đất nước Việt Nam chúng ta”, Phó Thủ tướng xúc động nói.

Chương trình có sự tham dự của đại diện các Quốc hội, MTTQ Việt Nam, các ban, bộ, ngành Trung ương, các tổ chức tôn giáo; tổ chức quốc tế; các bệnh viện; đại diện các gia đình hiến tạng, người đăng ký hiến tạng…

Mở đầu chương trình, nghi thức tưởng niệm, tri ân người hiến mô tạng vì sự sống người bệnh đã diễn ra trang nghiêm và đầy xúc động.

Những câu chuyện vô cùng đẹp về lòng nhân ái

Phát biểu tại chương trình, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chia sẻ, những người hiến mô, tạng đã viết nên một câu chuyện vô cùng đẹp về lòng nhân ái, về tình yêu thương đồng loại và nghĩa đồng bào sâu sắc. Đó là những con người rất bình dị. Nhưng trong khoảng khắc sinh tử của cuộc đời, họ và gia đình đã chọn trao đi một phần cơ thể của mình để hồi sinh cho rất nhiều cuộc đời khác. Chính những nghĩa cử cao đẹp ấy đã làm cho chúng ta thêm tin rằng dù cuộc đời có thể mất mát và thử thách, tình người vẫn luôn là điều thiêng liêng nhất, đẹp đẽ nhất và có sức mạnh nối dài sự sống mãnh liệt nhất, góp phần vun đúc nên truyền thống tương thân, tương ái, thương người như thể thương thân trở thành bản sắc văn hóa tốt đẹp và cốt cách của dân tộc Việt Nam.

Theo Phó Thủ tướng, hiến mô, tạng không chỉ là một hành động y học, đó là hành động nhân đạo cao cả nhất thể hiện triết lý sống cao đẹp "Cho đi là còn mãi". Khi một sự sống khép lại, nhiều sự sống khác được mở ra, mỗi một bộ phận cơ thể được hiến tặng là một hy vọng được thắp lên, một cuộc đời mới được hồi sinh, một gia đình tìm được niềm hạnh phúc vô bờ.

Hơn 30 năm qua, ngành Y tế Việt Nam đã không ngừng nỗ lực để làm chủ những kỹ thuật ghép tạng tiên tiến nhất từ ca ghép tạng đầu tiên đến nay. Với trí tuệ, tâm huyết của đội ngũ thầy thuốc Việt Nam, chúng ta đã đạt được những bước tiến thần kỳ, đã làm chủ hầu hết các kỹ thuật ghép tạng phức tạp nhất như ghép tim, gan, phổi, tụy...; thực hiện thành công gần 11.000 ca ghép tạng và cứu sống hàng chục ngàn bệnh nhân tưởng như không còn cơ hội để sống. Đằng sau những kỳ tích của Y học Việt Nam nói chung là sự cống hiến tài năng tâm huyết của các thầy thuốc Việt Nam nói riêng, còn là sự hy sinh thầm lặng và vô cùng cao cả của những người hiến mô tạng và gia đình của họ. Chính họ đã viết tiếp phép màu của sự sống bằng lòng nhân ái và bằng tình yêu thương con người.

Phó Thủ tướng bày tỏ: “Chúng ta bày tỏ sự tri ân sâu sắc và lòng biết ơn chân thành tới tất cả những người đã hiến mô tạng và cùng nhau thắp nén tâm nhang để tri ân những người đã mất nhưng vẫn để lại một phần cơ thể của mình còn đang sống đẹp trên cuộc đời này. Chúng ta cùng tri ân những người cha, người mẹ, người vợ, người chồng, những gia đình đã vượt lên nỗi đau mất mát nhất để đưa ra quyết định vô cùng nhân văn, tiến bộ và văn minh. Trong khoảnh khắc đau thương nhất, họ đã nghĩ đến sự sống cho người khác. Đó là sự hy sinh thầm lặng vô giá là biểu hiện cao đẹp nhất của lòng nhân ái và tình người”.

Tuy nhiên, Phó Thủ tướng cũng cho rằng, bên cạnh những thành quả rất đáng trân trọng khích lệ, chúng ta thẳng thắn nhìn nhận rằng nhu cầu ghép mô tạng còn rất lớn và ngày càng tăng. Chỉ tính riêng hiện giờ đã có hàng ngàn bệnh nhân đang từng ngày chờ ghép tạng. Có những em nhỏ đang mong một trái tim khỏe mạnh để được học hành, được lớn lên cùng gia đình, được vui vầy với bạn bè. Có những người cha, người mẹ trẻ và nhất rất nhiều người nữa chỉ mong có thêm thời gian để sống với gia đình. Và có những người bệnh không thể chờ để có được cơ hội sống. Điều đó nhắc nhở chúng ta rằng mỗi lá đơn đăng ký hiến mô tạng hôm nay có thể trở thành hy vọng sống cho rất nhiều người ngày mai.

Để đưa phong trào hiến mô tạng trở thành một hoạt động thường xuyên sâu rộng trong xã hội và khơi dậy tinh thần hiện nguyện "Cho đi là còn mãi" trong mọi tầng lớp nhân dân, Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Y tế khẩn trương tham mưu, hoàn thiện cơ chế chính sách pháp luật tiếp tục đầu tư nâng cao năng lực ghép tạng, xây dựng hệ thống điều phối hiện đại, ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số hiệu quả nhất. Điều quan trọng hơn cả là các cơ quan truyền thông đại chúng sẽ là lực lượng nòng cốt để huy động sức mạnh tổng hợp đẩy mạnh truyền thông đa dạng, hiệu quả nhằm thay đổi nhận thức, quan niệm, định kiến chưa phù hợp, chuyển đổi hành vi, tư duy mới về hiến mô tạng, khơi dậy mạnh mẽ tinh thần nhân ái, sự sẻ chia và trách nhiệm của cộng đồng trong xã hội, Phó Thủ tướng nêu rõ.

Cho rằng Chương trình “Ngày Hưởng ứng Hiến tặng mô, tạng 20/5 - Cho đi là còn mãi” không chỉ là phát động một phong trào mà đang cùng nhau thắp lên một ngọn lửa của tình yêu thương, của lòng nhân ái và khát khao cùng nhau trao gửi đi thông điệp và nghĩa cử "Cho đi là còn mãi", Phó Thủ tướng chia sẻ: “Và tôi cũng sẽ tự mình viết lá đơn đăng ký hiến mô tạng đúng ngày hưởng ứng đầy ý nghĩa này”.

Phó Thủ tướng tha thiết kêu gọi cán bộ, chiến sĩ, đoàn viên thanh niên, các tổ chức, doanh nghiệp và mỗi gia đình, mỗi người dân Việt Nam hãy cùng chung tay lan tỏa mạnh mẽ phong trào hiến mô tạng bằng trái tim nhân ái, sự sẻ chia và tinh thần dân tộc. Với truyền thống tốt đẹp của dân tộc, phong trào hiến tặng mô tạng sẽ ngày càng lan tỏa mạnh mẽ, góp phần xây dựng nền Y học Việt Nam hiện đại, nhân văn và vì cuộc sống hạnh phúc của muôn người.

Mở rộng mạng lưới hiến ghép tạng, vận động người dân hiến tạng

Trong phát biểu tại chương trình, Bộ trưởng Bộ y tế Đào Hồng Lan nhấn mạnh, ngành Y tế Việt Nam tự hào vì đã làm chủ được những kỹ thuật ghép tạng khó nhất, phức tạp nhất, cũng như đã có nhiều nỗ lực quan trọng để phát triển lĩnh vực ghép tạng, thể hiện trên nhiều mặt như làm chủ kỹ thuật cao, mở rộng mạng lưới hiến ghép tạng, vận động người dân hiến tạng.

Về phát triển kỹ thuật, Việt Nam đã từng bước làm chủ các kỹ thuật ghép tạng hiện đại. Kể từ ca ghép thận đầu tiên được thực hiện thành công năm 1992, đến nay nhiều kỹ thuật khó như ghép tạng từ người cho chết não, ghép đa tạng, ghép tim – gan đồng thời… cũng đã được triển khai thành công. Hiện nay, trình độ ghép tạng của Việt Nam tự hào được đánh giá tiệm cận nhiều nước tiên tiến trong khu vực. Tính đến năm 2025 cả nước có 10.878 ca ghép, trong đó năm 2024 ghép được 1212 ca, năm 2025 ghép 1368 ca, đến nay cả nước có 286 ca chết não hiến tạng.

Ngành Y tế cũng chú trọng đầu tư cơ sở vật chất, đào tạo nguồn nhân lực và chuyển giao kỹ thuật cho các bệnh viện lớn trên cả nước. Từ chỗ chỉ có một vài cơ sở thực hiện ghép tạng, đến nay cả nước có 34 bệnh viện có giấy phép hoạt động ghép.

Bên cạnh phát triển kỹ thuật, công tác vận động thay đổi nhận thức cộng đồng về hiến tạng được đẩy mạnh. Bộ Y tế chỉ đạo Trung tâm Điều phối ghép tạng quốc gia và các đơn vị đẩy mạnh công tác truyền thông nên số lượng người chết não có sự thay đổi, năm 2024 có 41 ca, năm 2025 có 66 ca hiến, đầu năm 2026 đến nay trên cả nước có 25 ca chết não hiến tạng.

Cũng theo Bộ trưởng Đào Hồng Lan, nếu trước đây nhiều người còn e ngại hoặc chưa hiểu đúng về hiến tạng sau khi qua đời thì hiện nay ngày càng có nhiều người xem đây là một nghĩa cử nhân văn cao đẹp, giúp "cho đi để sự sống được tiếp nối". Số người tự nguyện đăng ký hiến mô, tạng sau chết não ngày càng tăng. Đến thời điểm hiện nay đã có 177.454 người đăng ký hiến tặng mô, tạng sau khi qua đời.

Người đứng đầu ngành y tế khẳng định, để có những ca ghép thành công đó, các y bác sĩ đã không quản ngày đêm, miệt mài trong phòng mổ để thực hiện những ca ghép tạng xuyên Việt, điều phối tạng từ Bắc chí Nam trong sự chạy đua khốc liệt với thời gian.

"Nhưng hằng ngày, hằng giờ, chúng tôi vẫn nghe thấy những hơi thở mệt nhọc, những ánh mắt khắc khoải của hàng ngàn bệnh nhân đang chờ tạng hiến. Mỗi năm, có không ít người đã ra đi mãi mãi khi tâm nguyện được sống vẫn chưa thể thực hiện vì nguồn tạng hiến còn quá khan hiếm. Sự thiếu hụt này không chỉ là một bài toán chuyên môn, còn là nỗi trăn trở về y đức. Với trách nhiệm của chúng tôi hiểu rằng cần phải hành động quyết liệt hơn để xứng đáng với sự tin cậy của Đảng, Nhà nước và tấm lòng của nhân dân"- Bộ trưởng Đào Hồng Lan bày tỏ.

Để thực hiện mục tiêu đó, ngành Y tế cam kết thực hiện tốt việc hoàn thiện thể chế chính sách; trình Quốc hội Luật hiến, lấy, ghép mô, bộ phận cơ thể người và hiến, lấy xác trong kỳ họp thứ 2 tới đây. Ngành nâng cao y thuật và giữ vững y đức. Mỗi bác sĩ, nhân viên y tế làm công tác ghép tạng phải là một tấm gương về sự tận tụy. Ngành Y tế cam kết sử dụng từng mô, bộ phận được hiến tặng một cách trân trọng nhất, minh bạch nhất và hiệu quả nhất. Không để bất kỳ một tấm lòng vàng nào bị lãng phí, không để một niềm hy vọng nào bị bỏ sót.

Bên cạnh đó, Bộ Y tế sẽ tiếp tục chỉ đạo các bệnh viện, cơ sở y tế nâng cao năng lực tiếp nhận, bảo quản và ghép tạng; mở rộng mạng lưới các đơn vị tư vấn hiến tạng tại tất cả các bệnh viện có hồi sức cấp cứu, nhằm kịp thời phát hiện và vận động nguồn tạng từ người chết não, đây chính là nguồn tạng bền vững nhất giúp cứu sống nhiều người hơn nữa.

Ngành đẩy mạnh chuyển đổi số và công khai, minh bạch. Hệ thống phần mềm quản lý danh sách chờ ghép và điều phối tạng quốc gia sẽ được vận hành trên nguyên tắc tuyệt đối công bằng, khách quan. Mọi người dân, dù ở đâu, địa vị nào, nếu có nhu cầu và đáp ứng các chỉ định y khoa, đều có cơ hội công bằng để được ghép tạng.

“Ngành Y tế sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng để hoàn thiện chính sách chăm sóc sức khỏe, tôn vinh người hiến tạng và gia đình người hiến. Chúng tôi coi các gia đình người hiến tạng như những người thân thiết của ngành, luôn dành sự quan tâm và hỗ trợ tốt nhất”, Bộ trưởng Bộ Y tế khẳng định.

*Tổ chức Y tế Thế giới đã chọn ngày 13/8 hằng năm là Ngày Hiến tạng thế giới. Các quốc gia khác trên thể giới cũng đã thiết lập Ngày Hiến tạng hằng năm như Hoa Kỳ, Tây Ban Nha, Trung Quốc, Hàn Quốc…

Thực hiện chỉ đạo của Chính phủ và ghi nhận những tấm lòng đầy tính nhân ái đó, Bộ Y tế lấy ngày 20/5 hằng năm làm "Ngày hưởng ứng Hiến tặng mô, tạng" để tri ân người hiến, gia đình người hiến đã đưa ra quyết định đầy dũng cảm trong những thời khắc khó khăn nhất của cuộc đời - đồng ý hiến tặng mô, tạng của người thân để cứu sống những người bệnh khác, khơi dậy tinh thần sẻ chia. Đó là những quyết định không dễ dàng, nhưng lại mang giá trị nhân văn vô cùng to lớn, giúp nhiều cuộc đời được hồi sinh.