Bệnh sốt xuất huyết cũng có nguy cơ bùng phát do đã bước vào chu kỳ 3 năm (sau đợt dịch lớn năm 2023). Ngoài ra, sự xuất hiện của các ổ bệnh dại trên chó tại khu vực ngoại thành và các ca bệnh xâm nhập như đậu mùa khỉ (Mpox) từ nước ngoài cũng đặt hệ thống y tế Thủ đô vào trạng thái báo động cao.
Trong quý I năm 2026, tình hình dịch bệnh trên địa bàn thành phố Hà Nội cơ bản nằm trong tầm kiểm soát. Ảnh tư liệu - minh họa: TTXVN
Liên minh phòng, chống dịch hiệu quả
Giữa bối cảnh dịch bệnh vẫn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát, sự phối hợp chặt chẽ giữa hai ngành Y tế và Giáo dục đang trở thành “lá chắn” quan trọng trong bảo vệ sức khỏe học sinh. Từ công tác giám sát, phát hiện sớm đến xử lý kịp thời các tình huống phát sinh, liên minh này không chỉ góp phần kiểm soát dịch hiệu quả trong trường học mà còn nâng cao ý thức phòng bệnh trong cộng đồng, hướng tới môi trường học đường an toàn, bền vững.
Theo Phó Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Vũ Cao Cương, toàn ngành xác định rõ các nhiệm vụ trọng tâm thời gian tới. Đối với bệnh tay chân miệng, Sở đề nghị Sở Giáo dục và Đào tạo, UBND các phường, xã chỉ đạo các trường mầm non, mẫu giáo trong và ngoài công lập, các nhóm lớp trông giữ trẻ trên địa bàn tổ chức chiến dịch tổng vệ sinh môi trường khử khuẩn phòng, chống bệnh tay chân miệng (ngâm, rửa bàn ghế, phòng học, đồ chơi, đồ dùng học tập của trẻ). Các trường mầm non, mẫu giáo có ca bệnh, ổ dịch cần duy trì thực hiện tổng vệ sinh khử khuẩn bàn ghế, đồ chơi của trẻ hằng tuần đến khi kết thúc ổ dịch bằng các loại hóa chất khử khuẩn có Clo hoạt tính; vệ sinh sàn nhà, khu vực nhà vệ sinh, phòng học hằng ngày bằng các chất tẩy rửa thông thường. Các trường cần bố trí đầy đủ khu vực có xà phòng và nước sạch để trẻ rửa tay, đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm đối với các bếp ăn bán trú, hấp, sấy khăn mặt, ca, cốc, bát đũa, khay đựng thức ăn của trẻ hằng ngày.
Đối với các dịch bệnh có vaccine phòng bệnh trong chương trình tiêm chủng mở rộng, liên ngành Y tế - Giáo dục tiếp tục triển khai rà soát tiền sử tiêm chủng cho học sinh lứa tuổi mầm non và tiểu học nhập học trong đầu năm học mới 2026-2027 để tuyên truyền, hướng dẫn cha mẹ học sinh cho các em đi tiêm chủng bổ sung, tiêm bù các loại vaccine còn thiếu trong chương trình tiêm chủng mở rộng.
Ông Vũ Cao Cương cho biết thêm, việc tăng cường phối hợp giữa hai ngành Y tế - Giáo dục có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác phòng, chống dịch bệnh, giúp sớm phát hiện trẻ nghi nhiễm, trẻ mắc bệnh, không để một ca bệnh đơn lẻ phát triển thành ổ dịch. Khi đã xuất hiện ổ dịch trong trường học, sự phối hợp này càng trở nên cần thiết nhằm triển khai các biện pháp xử lý kịp thời, triệt để. Cùng với đó, hai ngành cũng đẩy mạnh các hoạt động truyền thông, nâng cao nhận thức về phòng, chống dịch cho học sinh, phụ huynh và đội ngũ giáo viên, góp phần xây dựng môi trường học đường an toàn.
Theo số liệu của Sở Y tế Hà Nội, trong 3 tháng đầu năm 2026, triển khai các kế hoạch liên ngành Sở Y tế - Sở Giáo dục và Đào tạo về công tác y tế trường học và tiêm chủng cho học sinh, trong đó có nhiều nội dung phối hợp về phòng, chống dịch bệnh trong trường học, đến nay 126/126 phường, xã đã xây dựng kế hoạch triển khai công tác y tế trường học năm học 2025 - 2026 trên địa bàn. Dưới sự hướng dẫn của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật thành phố Hà Nội, các phường, xã đã phát động đợt cao điểm tổng vệ sinh, khử khuẩn phòng, chống dịch bệnh trong trường học.
Tính đến ngày 29/3, 118/126 phường, xã có các trường học đã triển khai các đợt tổng vệ sinh trong trường học khối mẫu giáo - mầm non; 126/126 trạm y tế tổ chức tổng số 299 lớp tập huấn cho hơn 13.000 cán bộ y tế trường học về y tế trường học, phòng, chống dịch bệnh, chăm sóc sức khỏe học sinh. Bên cạnh đó, hai ngành cũng triển khai nhiều giải pháp phối hợp trong giám sát bệnh truyền nhiễm trong trường học và công tác điều tra tiền sử tiêm chủng, tổ chức tiêm chủng bù mũi, tiêm chủng cho trẻ nhập học tại các cơ sở giáo dục mầm non, tiểu học.
Chuyển tư duy “chống dịch” sang “phòng bệnh”
Trong 3 tháng đầu năm 2026, tình hình dịch bệnh truyền nhiễm trên địa bàn thành phố Hà Nội vẫn đang được kiểm soát. Hầu hết các dịch bệnh ghi nhận ca bệnh tản phát và có số mắc thấp hơn so với cùng kỳ năm 2025, riêng bệnh tay chân miệng có xu hướng gia tăng so với cùng kỳ năm 2025.
Thành phố đã ghi nhận 1.320 trường hợp mắc tay chân miệng, phân bố rải rác tại 126/126 phường, xã với 24 ổ dịch, trong đó có tới 21 ổ dịch bùng phát tại các cơ sở giáo dục mầm non và mẫu giáo, tăng gấp 2,3 lần so với cùng kỳ năm trước. Bệnh sốt xuất huyết bắt đầu ghi nhận những dấu hiệu cảnh báo sớm với 181 ca mắc.
Thành phố cũng ghi nhận 3 ổ bệnh dại trên chó tại hai xã Hòa Lạc và Hạ Bằng; 1 trường hợp mắc bệnh viêm màng não do não mô cầu. Ngoài ra, các dịch bệnh khác như COVID-19, sởi, ho gà, uốn ván, liên cầu lợn, đậu mùa khỉ... vẫn ghi nhận rải rác trên địa bàn.
Nhận diện những nguy cơ dịch bệnh tiềm ẩn, quán triệt tinh thần Nghị quyết 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”, thành phố Hà Nội đã chủ động triển khai các giải pháp phòng, chống dịch từ sớm, từ xa. Đáng chú ý, tư duy được chuyển mạnh từ “chống dịch” sang “phòng bệnh”, không chỉ dừng ở xử lý khi dịch phát sinh mà tập trung vào phòng ngừa chủ động, hạn chế tối đa nguy cơ bùng phát, quyết tâm bảo vệ sức khỏe nhân dân, không để dịch bệnh ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô.
Sự quyết liệt của Hà Nội được thể hiện qua việc duy trì cơ chế giao ban định kỳ, giám sát chặt chẽ từ cửa ngõ Cảng Hàng không quốc tế Nội Bài đến từng ngõ phố, cụm dân cư. Công tác tiêm chủng mở rộng được triển khai hiệu quả với việc duy trì cung ứng đầy đủ các loại vaccine, đạt tỷ lệ tiêm chủng bù liều cho trẻ nhập học từ 92,1% - 93,6%, vượt chỉ tiêu đề ra. Đây chính là "hàng rào" bảo vệ vững chắc nhất giúp thành phố ngăn chặn sự quay trở lại của các dịch bệnh nguy hiểm như sởi, ho gà hay viêm não Nhật Bản.
Bên cạnh đó, sự phối hợp liên ngành giữa Y tế - Giáo dục - Công an và chính quyền địa phương theo phương châm "4 tại chỗ" đã tạo nên sức mạnh tổng hợp. Thành phố không chỉ chú trọng vào chuyên môn y tế mà còn đẩy mạnh công tác truyền thông, giúp người dân nâng cao ý thức tự bảo vệ mình và gia đình.
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà, để giữ vững thành quả phòng, chống dịch, thành phố đã có kế hoạch, chương trình hành động rõ ràng. Vì vậy Sở Y tế cần cụ thể hóa bằng các hướng dẫn chi tiết, làm rõ phương thức triển khai trong năm 2026, không tiếp tục tư duy bị động chờ phát sinh ca bệnh mới can thiệp, hay coi việc kết thúc ổ dịch là hoàn thành nhiệm vụ.
Trước diễn biến số ca tay chân miệng đang ở mức báo động và nguy cơ sốt xuất huyết bước vào mùa bùng phát, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Thu Hà yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát, xây dựng và hoàn thiện phương án phòng, chống dịch theo hướng chủ động, tiếp cận sớm, bố trí đầy đủ nguồn lực và nhân lực. Chậm nhất đến ngày 15/4, toàn bộ kế hoạch triển khai, bao gồm các nhóm nhiệm vụ, kinh phí và lực lượng thực hiện, phải được hoàn tất. Sở Y tế có trách nhiệm hướng dẫn kỹ lưỡng, đồng thời tăng cường kiểm tra, giám sát việc chuẩn bị điều kiện và tổ chức thực hiện tại cơ sở. Đặc biệt, các cơ sở giáo dục cần triển khai ngay các biện pháp phòng, chống bệnh tay chân miệng, chủ động sẵn sàng ứng phó với dịch sốt xuất huyết.