Theo Bệnh viện Da liễu TP Hồ Chí Minh, thời gian gần đây, số ca mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục có xu hướng gia tăng, trong đó sùi mào gà, lậu và giang mai là 3 bệnh lý thường gặp nhất. Các bệnh này chủ yếu lây truyền qua quan hệ tình dục không an toàn và đang có dấu hiệu trẻ hóa rõ rệt.
TS.BSCK2 Trà Anh Duy tư vấn cho bệnh nhân. Ảnh minh hoạ
Theo báo cáo của Bệnh viện Da Liễu TP Hồ Chí Minh giai đoạn 2020 - 2025 cho thấy, sùi mào gà vẫn là bệnh có số ca mắc cao nhất, với đỉnh điểm hơn 38.000 trường hợp vào năm 2023. Trong khi đó, số ca giang mai tăng từ 4.899 trường hợp năm 2020 lên 9.511 trường hợp năm 2025, tương đương tăng gần gấp đôi trong 5 năm.
Theo thống kê, tỷ lệ mắc giang mai ở nam giới cao gấp 3 lần nữ giới; bệnh lậu ở nam giới cao hơn gần 11 lần so với nữ giới. Các chuyên gia nhận định đây là dấu hiệu cho thấy sự thay đổi trong hành vi nguy cơ và mức độ lây lan trong cộng đồng.
Theo nghiên cứu tại Bệnh viện Da liễu TP Hồ Chí Minh năm 2024, ở nhóm nam bệnh nhân mắc sùi mào gà đến khám lần đầu, tuổi trung bình là 23,6 ± 3,6. Đáng chú ý, nhóm tuổi từ 18 - 23 chiếm 53,3%. Các số liệu này cho thấy bệnh sùi mào gà có xu hướng tập trung nhiều ở nhóm thanh niên.
TS.BSCK2 Trà Anh Duy, Trung tâm sức khỏe nam giới Men’s Health cho biết, sùi mào gà hiện nay không phải là bệnh mới, nhưng diễn biến được đánh giá phức tạp hơn và ngày càng trẻ hoá. Sùi mào gà có thể biểu hiện không điển hình, chỉ là các nốt sùi nhỏ, không đau, không ngứa hoặc nằm ở vị trí khó quan sát. Ngoài ra, nhiều trường hợp ghi nhận đồng nhiễm các bệnh lây truyền qua đường tình dục khác như lậu, chlamydia hoặc giang mai.
Theo bác sĩ Anh Duy, xu hướng trẻ hóa của bệnh sùi mào gà xuất phát từ 3 nguyên nhân chính. Thứ nhất, người trẻ bắt đầu đời sống tình dục sớm hơn nhưng kỹ năng tự bảo vệ còn hạn chế; thứ hai, sự phát triển của mạng xã hội và các ứng dụng hẹn hò khiến việc kết nối bạn tình trở nên nhanh chóng, kín đáo hơn nhưng cũng làm gia tăng nguy cơ lây nhiễm; thứ ba, nhiều người có hiểu biết chưa đầy đủ về bệnh, khi chỉ chú ý đến HIV mà xem nhẹ HPV; sử dụng bao cao su không thường xuyên và hiểu sai rằng tiêm vaccine HPV có thể phòng ngừa tuyệt đối.
Ngoài ra, nhiều trường hợp người bệnh vẫn có tâm lý chủ quan, ngại đi khám và tin vào các loại thuốc bôi được quảng cáo trên mạng, dẫn đến việc tự điều trị tại nhà hoặc chỉ đến cơ sở y tế khi tổn thương đã lan rộng.
Thực tế lâm sàng tại Trung tâm ghi nhận một trường hợp nam thanh niên 18 tuổi đến khám trong tình trạng xuất hiện các nốt sùi mềm quanh hậu môn kéo dài khoảng 6 tuần. Trước khi đến khám, người bệnh đã tự ý mua thuốc bôi ngoài da sử dụng tại nhà nhưng không cải thiện, kèm cảm giác rát tăng dần. Qua thăm khám, bác sĩ ghi nhận tổn thương đã phát triển thành mảng sùi ẩm, kích thước khoảng 2,5 cm. Kết quả xét nghiệm PCR cho thấy dương tính với virus HPV typ 6/11.
Trước thực tế gia tăng và diễn biến phức tạp của các bệnh lây truyền qua đường tình dục, ngành y tế TP Hồ Chí Minh đã đặt ra 3 mục tiêu trọng tâm trong chương trình phòng, chống các bệnh lây truyền qua đường tình dục năm 2026 gồm: nâng cao năng lực hệ thống y tế cơ sở trong phát hiện và điều trị bệnh; giảm tỷ lệ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục phổ biến trong cộng đồng và tiến tới loại trừ lây truyền giang mai từ mẹ sang con.
BSCK2 Nguyễn Thị Phan Thúy, Giám đốc Bệnh viện Da Liễu TP Hồ Chí Minh cho biết, đa số bệnh nhân mắc các bệnh nhiễm khuẩn lây qua tình dục thiếu kiến thức về bệnh, chưa có thói quen tầm soát định kỳ, thông tin chủ yếu đến từ bác sĩ, khiến quá trình khám và xét nghiệm tốn nhiều thời gian và chưa đồng bộ. Đáng chú ý, nhiều trường hợp dưới 18 tuổi đến khám mà không có người giám hộ hợp pháp.
Để đảm bảo quyền lợi và an toàn cho người bệnh, Bệnh viện Da Liễu TP Hồ Chí Minh đã xây dựng quy trình phối hợp đa ngành giữa phòng khám, công tác xã hội, cơ quan bảo vệ trẻ em và cơ quan công an, nhằm xử lý kịp thời, đúng pháp luật và giảm thiểu nguy cơ tái tổn thương. Bên cạnh đó, bệnh viện cũng thiết kế các gói xét nghiệm phù hợp với từng nhóm nguy cơ, giúp bác sĩ tư vấn thuận lợi, bệnh nhân dễ hiểu và lựa chọn. Trong điều trị, đơn vị tập trung cải tiến ba bệnh lý phổ biến là sùi mào gà, lậu và giang mai. Với sùi mào gà, kết hợp vaccine HPV và laser CO₂; đồng thời, người dân được tiêm chủng ngay tại phòng khám giúp giảm tái phát và biến chứng.
Để hạn chế các hệ lụy do bệnh lây truyền qua đường tình dục gây ra, các bác sĩ khuyến cáo người dân cần tuân thủ các nguyên tắc bảo vệ sức khỏe như: Duy trì quan hệ chung thủy, đồng thời chủ động trao đổi cởi mở về tiền sử sức khỏe và yếu tố nguy cơ với bạn tình mới trước khi quan hệ.
Cần sử dụng bao cao su trong mọi lần quan hệ nhằm giảm nguy cơ lây nhiễm. Tuy nhiên, bao cao su không bảo vệ tuyệt đối, đặc biệt đối với HPV do virus có thể lây qua tiếp xúc da kề da ở những vùng không được che phủ. Tránh quan hệ thô bạo gây tổn thương niêm mạc. Thận trọng khi sử dụng đồ chơi tình dục không đảm bảo an toàn nhằm hạn chế trầy xước và nguy cơ xâm nhập của tác nhân gây bệnh.
Chủ động tiêm đầy đủ vaccine phòng HPV, viêm gan B theo khuyến cáo; đồng thời sử dụng thuốc dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) đối với nhóm nguy cơ cao theo hướng dẫn của cán bộ y tế. Khám sức khỏe định kỳ khoảng 6 tháng/lần hoặc theo khuyến cáo, nhằm phát hiện sớm các bệnh lý không có triệu chứng rõ ràng, từ đó điều trị kịp thời và hạn chế lây lan trong cộng đồng.