Một hệ sinh thái hợp tác môi trường toàn cầu thống nhất là bước quan trọng trong việc đoàn kết các quốc gia vì sự thịnh vượng của hành tinh và xây dựng mối quan hệ hài hòa, tôn trọng với các nguồn tài nguyên. Công nghệ sinh thái hiện đại và nhận thức về môi trường trong việc hình thành chiến lược kinh doanh là những ưu tiên then chốt để thúc đẩy quản lý môi trường bền vững, cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân và phát triển văn hóa môi trường.
Làm thế nào có thể chuyển từ các giải pháp công nghệ tiên tiến vì lợi ích của nhân loại sang sự tham gia tích cực vào việc bảo tồn thiên nhiên như một nguồn sống và nguồn cảm hứng? Làm thế nào khoa học, doanh nghiệp và chính phủ có thể hợp nhất để giảm thiểu các thách thức môi trường toàn cầu vì lợi ích của con người và môi trường? Đó là nội dung thảo luận tại phiên “Hệ sinh thái quốc tế: Hội nhập vào tương lai xanh” mà đoàn đại biểu Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam (VAST) do Phó Chủ tịch, Giáo sư - Viện sĩ Lê Trường Giang dẫn đầu tham dự và được mời làm diễn giả.
Theo phóng viên TTXVN tại Moskva, thảo luận cùng lãnh đạo nhiều quốc gia và tổ chức quốc tế, trong đó có Bộ trưởng Bộ Tài nguyên thiên nhiên và Bảo vệ môi trường Belarus Sergey Maslyak, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học Nga Stepan Kalmykov, Thứ trưởng Bộ Khoa học, Công nghệ và Môi trường Cuba José Fidel Santana Nuñez, Giáo sư - Viện sĩ Lê Trường Giang đã nhấn mạnh tầm quan trọng của hợp tác quốc tế trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển công nghệ năng lượng; trong đó có lĩnh vực mới năng lượng nhiệt hạch - nguồn năng lượng sạch tối ưu nhưng đòi hỏi sự tập trung nghiên cứu và nguồn lực trong các dự án lớn xuyên biên giới. Việt Nam kêu gọi khởi động hợp tác ngay từ bây giờ, thay vì chờ đợi, nhằm chuẩn bị cho tương lai và khẳng định sự kết nối chặt chẽ giữa khoa học - nhà nước - doanh nghiệp sẽ là chìa khóa: khoa học đưa ra bằng chứng và đổi mới, nhà nước ban hành chính sách, còn doanh nghiệp đi đầu trong ứng dụng.
Trên cơ sở này, Việt Nam đề xuất sáng kiến xây dựng tổ chức nghiên cứu đa phương về năng lượng xanh, quy tụ các đối tác như Cơ quan Năng lượng Nguyên tử quốc tế (IAEA), Viện Liên hiệp nghiên cứu hạt nhân (JINR), Tập đoàn Năng lượng hạt nhân quốc gia Nga Rosatom, các đơn vị nghiên cứu trên thế giới như Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam…, nhằm huy động nguồn lực, chia sẻ chuyên môn và đào tạo thế hệ nhà khoa học trẻ.
Bên cạnh đó, Phó Chủ tịch Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam cũng đề xuất mở rộng hợp tác đào tạo nhân lực, đặc biệt trong nghiên cứu hạt nhân, an toàn bức xạ và thông qua hợp tác giữa các trường đại học của Việt Nam và Liên bang Nga trong thời gian tới, hướng tới mở rộng các đại học trong khu vực và trên thế giới, từ đó chuẩn bị nguồn lực cho chặng đường phát triển xanh và sạch trong tương lai. Bài phát biểu của Viện hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam đã nhận được sự quan tâm từ bạn bè quốc tế, góp phần khẳng định cam kết mạnh mẽ của Việt Nam trong việc đồng hành cùng cộng đồng quốc tế xây dựng tương lai năng lượng xanh, an toàn và bền vững.
Trao đổi với phóng viên TTXVN tại LB Nga, Giáo sư - Viện sĩ Lê Trường Giang khẳng định tham gia diễn đàn uy tín này là cơ hội quý báu cho giới khoa học Việt Nam. Ngay từ những bước đi đầu tiên trong phát triển năng lượng hạt nhân, Việt Nam đã xác định đặt vấn đề an toàn lên hàng đầu, và coi đây là trọng tâm tìm hiểu trong các buổi tọa đàm và làm việc với các đối tác tại diễn đàn. Với quyết tâm triển khai các nghị quyết quan trọng của Bộ Chính trị về năng lượng, lãnh đạo VAST coi hợp tác quốc tế là nhiệm vụ quan trọng để có thể bảo đảm được sự tự chủ của các nhà khoa học Việt Nam trong lĩnh vực năng lượng mới mẻ này đối với đất nước.
