Dự lễ khai mạc có đại diện lãnh đạo các cơ quan Trung ương, lãnh đạo tỉnh Ninh Bình cùng hàng nghìn người dân và du khách thập phương.
Lễ hội Tràng An là lễ hội truyền thống được tổ chức thường niên nhằm tưởng nhớ, tri ân Đức Thánh Quý Minh Đại Vương - một trong những vị thần được thờ tụng theo tín ngưỡng dân gian. Ngài là một trong ba anh em, cũng là ba vị tướng được phong Thánh gồm Tản Viên, Cao Sơn và Quý Minh, là người có công trấn ải Nam Sơn, thuộc Hoa Lư tứ trấn, bảo vệ đất nước thời Hùng Vương thứ 18.
Sự kiện là dịp để giáo dục truyền thống tưởng nhớ đến công đức của các bậc tiền nhân, tiếp tục tôn vinh chiều sâu lịch sử và giá trị trường tồn của Quần thể danh thắng Tràng An, khơi dậy truyền thống cách mạng, niềm tự hào dân tộc của các lớp thế hệ người dân cùng các giá trị văn hóa, lịch sử, tín ngưỡng mang bản sắc riêng của một Kinh đô cổ giữa lòng di sản Quần thể danh thắng Tràng An.
Ngoài việc để nhân dân địa phương và du khách dâng lễ cầu quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, đồng thời tôn vinh những bậc tiền nhân đã có công khai phá và bảo vệ vùng đất thiêng của Di sản Tràng An, tại lễ hội Tràng An năm 2026, Ban Tổ chức mong muốn truyền đi thông điệp “Con người phải biết tôn trọng, gìn giữ và sống hài hòa với thiên nhiên”.
Theo ý nghĩa đó, lễ hội mang đậm nét văn hóa, tâm linh gắn với bảo vệ môi trường độc đáo của Việt Nam, cũng là một trong những lễ hội sinh thái hiếm có trên thế giới. Lễ hội Tràng An còn được biết đến là Lễ mở cửa rừng, theo quan niệm quanh năm rừng được đóng cửa, con người tuyệt đối không được khai thác, chỉ duy nhất một ngày 17/3 Âm lịch người dân mới được vào rừng khai thác có kiểm soát. Do vậy, lễ hội Tràng An không chỉ là ngày hội, mà còn là cam kết cộng đồng: Sống trong di sản, gìn giữ di sản và truyền lại di sản cho thế hệ sau.
Tham dự lễ hội, nhân dân và du khách thập phương được hòa mình vào đoàn rước rồng từ khu vực bến thuyền Tràng An xuôi theo dòng nước soi bóng những dãy núi hùng vĩ vào tới Đền Suối Tiên để thực hiện các nghi lễ dâng hương, hoa, lễ vật lên ban thờ Đức Thánh Quý Minh Đại Vương. Đây là sự kiện độc đáo, giúp ngành du lịch Ninh Bình phát triển theo hướng bền vững, gắn kết giữa bảo tồn và khai thác di sản một cách có trách nhiệm.
