Lãnh đạo tỉnh Lai Châu tặng quà cho người có uy tín tiêu biểu khu vực biên giới tỉnh Lai Châu năm 2026.
Chính sách mới là sự quan tâm toàn diện
Theo Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông, trong những năm qua, hệ thống chính sách dành cho người có uy tín, già làng, trưởng thôn, trưởng bản đã được triển khai đồng bộ và đem lại những kết quả tích cực, làm thay đổi đáng kể vị thế và năng lực của đội ngũ này.
Việc bình chọn người có uy tín được thực hiện dân chủ, đúng quy định, giúp xây dựng được một đội ngũ ổn định, gắn bó mật thiết với cộng đồng. Họ thực sự là "nhân dân chọn, nhân dân tin", tạo nên nền tảng vững chắc cho công tác dân tộc ở cơ sở.
Bên cạnh đó, công tác bồi dưỡng, nâng cao năng lực của người có uy tín rất được chú trọng triển khai. Nhà nước đã bố trí nguồn lực đáng kể để tổ chức hàng nghìn hội nghị, lớp tập huấn, hoạt động tham quan và giao lưu học tập kinh nghiệm cho người có uy tín. Thông qua đó, người có uy tín được cung cấp thông tin kịp thời về chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, cũng như tình hình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Khi "cái đầu" đã sáng, "cái bụng" đã tin, họ trở thành những tuyên truyền viên sắc sảo nhất, thuyết phục nhất tại cơ sở.
Đặc biệt là sự chăm lo về vật chất và động viên tinh thần; công tác thăm hỏi, tặng quà nhân dịp lễ, Tết; hỗ trợ khi ốm đau, hoạn nạn; biểu dương, khen thưởng kịp thời... đã trở thành hoạt động thường xuyên của chính quyền. Quảng Ninh, Lào Cai, Nghệ An và nhiều tỉnh, thành phố khác trên cả nước đã chủ động đi trước một bước, ban hành các chính sách hỗ trợ bổ sung như trợ cấp hàng tháng, mua bảo hiểm y tế... cho người có uy tín. Những hành động này tuy nhỏ, nhưng mang ý nghĩa lớn, thể hiện sự trân trọng đối với những đóng góp thầm lặng của họ.
Một thông tin quan trọng được các lãnh đạo Bộ Dân tộc và Tôn giáo chia sẻ, đó là Chính phủ đang khẩn trương xây dựng và tham mưu để ban hành một Nghị định mới về người có uy tín. Đây sẽ là bước ngoặt lớn, chuyển từ các quyết định mang tính giai đoạn, sang một khung pháp lý bền vững, lâu dài cho đối tượng này.
Theo đó, Nghị định hứa hẹn sẽ nâng cao mức hỗ trợ, chăm lo toàn diện hơn về cả vật chất lẫn tinh thần. Điều này không chỉ thể hiện sự ghi nhận công lao, mà còn tạo điều kiện để người có uy tín yên tâm cống hiến, giảm bớt gánh nặng kinh tế gia đình để dành tâm huyết cho việc chung của bản làng.
Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo, bà Nông Thị Hà cho biết, Trung ương đang tổng kết Nghị quyết số 24-NQ/TW về công tác dân tộc. Việc tổng kết này không chỉ để nhìn lại quá khứ, mà để xây dựng một Nghị quyết mới, phù hợp với "hơi thở" của thời đại đại công nghệ số và sự hội nhập sâu rộng.
“Theo đó, trong giai đoạn tới, người có uy tín sẽ được bồi dưỡng kỹ năng, cung cấp thông tin bài bản hơn; sẽ được hỗ trợ để tiếp cận với công nghệ, từ đó có thể tuyên truyền qua các mạng xã hội, các phương tiện truyền thông mới, giúp thông điệp của Đảng đến với giới trẻ DTTS một cách nhanh chóng và sinh động hơn”, Thứ trưởng Nông Thị Hà cho hay.
Người có uy tín tiêu biểu khu vực biên giới tỉnh Lai Châu tham dự buổi gặp mặt do UBND tỉnh Lai Châu tổ chức năm 2026.
Đổi mới về tư duy chính sách
Trước yêu cầu của giai đoạn mới, Thứ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Y Thông nhận định, cần phải có một bước đi mạnh mẽ hơn, bài bản hơn để nâng tầm chính sách. Khi Nghị định của Chính phủ về người có uy tín được thông qua, không chỉ là việc bổ sung các mức hỗ trợ, mà là một cuộc đổi mới toàn diện về tư duy chính sách.
Theo Thứ trưởng Y Thông, Nghị định của Chính phủ về người có uy tín trước tiên là thống nhất và cụ thể hóa tiêu chí. "Quy định mới sẽ làm rõ tiêu chí, đối tượng và điều kiện lựa chọn người có uy tín, bảo đảm tính thống nhất trên toàn quốc nhưng vẫn linh hoạt, phù hợp với đặc thù của từng vùng miền, từng dân tộc. Điều này giúp việc lựa chọn đúng người, đúng việc, tránh tình trạng hành chính hóa", Thứ trưởng Y Thông nhấn mạnh.
Tiếp đó là đơn giản hóa quy trình, thủ tục. Trong bối cảnh thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, việc quy định rõ ràng trình tự bình chọn, công nhận, hay đưa ra khỏi danh sách, sẽ giúp các cơ phương triển khai nhanh chóng, chính xác, đảm bảo quyền lợi cho người có uy tín.
Đặc biệt là xây dựng hệ thống chế độ chính sách toàn diện, đây là nội dung cốt lõi của Nghị định mới và được chia làm các nhóm rõ ràng: Nhóm cung cấp thông tin không chỉ là tờ báo, cuốn sổ mà là các đợt tham quan, học tập kinh nghiệm thực tế ở các tỉnh bạn, giúp người có uy tín mở mang tầm mắt; Nhóm hỗ trợ vật chất, tăng mức hỗ trợ, mở rộng diện chăm sóc sức khỏe, bảo hiểm và hỗ trợ kịp thời khi gặp khó khăn; Nhóm tôn vinh, khen thưởng, tạo ra những diễn đàn, hội nghị biểu dương tầm cỡ quốc gia để ghi nhận xứng đáng những đóng góp của họ.
Bên cạnh đó là gắn quyền lợi với trách nhiệm. Chính sách mới sẽ quy định rõ nhiệm vụ của người có uy tín. Điều này giúp người có uy tín ý thức rõ hơn về vai trò của mình, từ đó chủ động hơn trong việc tham gia phát triển kinh tế - xã hội và giữ gìn an ninh trật tự tại địa phương.
Và cuối cùng là bảo đảm nguồn lực bền vững. Một chính sách chỉ có thể sống động nếu có nguồn lực thực hiện. Nghị định sẽ quy định rõ trách nhiệm bố trí ngân sách từ Trung ương đến địa phương, đảm bảo tính khả thi và bền vững lâu dài.
Để những chính sách mới thực sự đi vào đời sống, theo Thứ trưởng Y Thông, vai trò quyết định của Sở Dân tộc và Tôn giáo các tỉnh là rất quan trọng. Việc quán triệt sâu sắc các chủ trương của Đảng, triển khai thực hiện đầy đủ, kịp thời và đúng đối tượng là yêu cầu tiên quyết. "Công tác bồi dưỡng kiến thức cần được thực hiện thường xuyên, tránh hình thức. Thông tin cung cấp cho người có uy tín phải "đúng, trúng và nhanh", giúp họ có đủ lý luận và thực tiễn để giải thích cho bà con. Đặc biệt, việc tôn vinh các điển hình tiên tiến cần được thực hiện một cách trân trọng, tạo sự lan tỏa mạnh mẽ trong cộng đồng", Thứ trưởng Y Thông cho biết thêm.
Bên cạnh đó, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Tài chính và các bộ, ngành liên quan, để đảm bảo dòng vốn chính sách chảy đến đúng nơi, đúng lúc. Ủy ban nhân dân các cấp cần coi việc chăm lo cho người có uy tín là một nhiệm vụ chính trị trọng tâm, gắn liền với mục tiêu phát triển bền vững vùng đồng bào dân tộc thiểu số.
"Với những định hướng đổi mới mang tính đột phá, dự kiến đến năm 2026, chúng ta sẽ có một hành lang pháp lý vững chắc, nhân văn và thực chất hơn. Đó là minh chứng rõ nét nhất cho sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước, khẳng định truyền thống trọng nghĩa, trọng tài và quyết tâm không để ai bị bỏ lại phía sau trên con đường phát triển của đất nước.
Sự gắn kết giữa ý Đảng và lòng dân, thông qua những người có uy tín, các già làng, trưởng thôn, trưởng bản sẽ tạo thành một khối sức mạnh vô song, giữ cho khối đại đoàn kết các dân tộc giữa đại ngàn mãi xanh tươi, giữ cho biên cương mãi vững bền và đưa vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi vươn lên mạnh mẽ cùng nhịp đập của kỷ nguyên mới - kỷ nguyên vươn mình của dân tộc Việt Nam", Thứ trưởng Y Thông khẳng định.