Lực lượng Cảnh sát giao thông các cấp sẽ triển khai, xử lý đồng bộ theo chức năng, nhiệm vụ, tuyến và địa bàn đường sắt được phân công. Quá trình thực thi thường xuyên, liên tục, nghiêm minh, linh hoạt với tinh thần kiên quyết để tạo chuyển biến tích cực về nhận thức, ý thức chấp hành của người dân ven đường sắt; đồng thời, phát hiện những tồn tại, bất cập để kiến nghị các biện pháp nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong công tác quản lý.
Mục tiêu là phòng ngừa, hạn chế các vụ tai nạn đường sắt; đẩy mạnh tuyên truyền tới người dân về các quy định; gắn trách nhiệm của chính quyền địa phương, các cơ quan đoàn thể dọc đường sắt trong việc tổ chức, vận động người dân không lấn chiếm hành lang an toàn, kinh doanh buôn bán, họp chợ trong phạm vi đường sắt, mở lối đi trái phép… từ đó tự giác khắc phục những vi phạm.
Xử lý nghiêm các vi phạm như: Không tuân thủ các quy định về dừng, đỗ xe, quay đầu xe, lùi xe tại nơi giao nhau cùng mức với đường sắt, không thực hiện biện pháp đảm bảo an toàn theo quy định khi phương tiện hư hỏng trên đoạn đường bộ giao nhau cùng mức với đường sắt. Vi phạm quy định về đảm bảo an toàn giao thông đường sắt, bảo vệ công trình đường sắt, xây dựng công trình, khai thác tài nguyên và các hoạt động khác ở vùng lân cận phạm vi an toàn đường sắt…
Cảnh sát giao thông cũng bố trí lực lượng chủ trì, tham gia rào đóng, xóa bỏ lối đi tự mở. Trường hợp chưa thể giải tỏa, xóa bỏ được phải kiến nghị chính quyền địa phương bố trí ngay cảnh giới, chốt gác để phòng ngừa tai nạn.
Trong năm 2024, Cảnh sát giao thông đã tập trung thực hiện quyết liệt, có hiệu quả về xử lý các điểm vi phạm hành lang, lối đi tự mở trên tuyến đường sắt Hà Nội - Thành phố Hồ Chí Minh. Qua đó tham mưu đề xuất và trực tiếp giải tỏa 10 điểm vi phạm hành lang an toàn đường sắt, xóa bỏ 238 lối đi tự mở.
Từ ngày 15/8/2024 đến 31/12/2024, xảy ra 22 vụ tai nạn trên tuyến đường sắt Hà Nội - Thành phố Hồ Chí Minh, làm chết 12 người, bị thương 9 người. So với cùng kỳ, giảm 35 vụ (61,4%), giảm 25 người chết (71,4%) và giảm 11 người bị thương (55%).
