Trung Quốc khởi công xây dựng một nhà máy điện mặt trời nhiệt tại cao nguyên Tây Tạng ở độ cao 4.550 mét, trong bối cảnh nguồn cung năng lượng toàn cầu tiếp tục biến động do xung đột địa chính trị và biến đổi khí hậu.
Theo Tân Hoa Xã ngày 6/4, dự án có công suất 50 megawatt, sử dụng công nghệ nhiệt điện mặt trời dạng máng parabol, trở thành cơ sở có độ cao lớn nhất thế giới trong lĩnh vực này. Công trình đặt tại huyện Đương Hùng, đồng thời tích hợp hệ thống quang điện công suất 400 megawatt, dự kiến vận hành toàn phần vào năm 2027.
Động thái này diễn ra khi nhiều quốc gia tăng tốc tìm kiếm nguồn điện ổn định hơn, trong bối cảnh khủng hoảng năng lượng bị kéo dài bởi căng thẳng tại Trung Đông và các yếu tố khí hậu cực đoan. Trung Quốc đẩy mạnh phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt tại các khu vực địa hình khắc nghiệt, như một phần trong chiến lược củng cố an ninh năng lượng.
Dự án tại Đương Hùng được thiết kế với 68 vòng thu nhiệt, trải rộng trên diện tích hơn 242.000 mét vuông. Trong đó, tám vòng sử dụng máng parabol rộng 8,6 mét do Trung Quốc tự phát triển, được xem là lớn nhất từng được triển khai trong các dự án thương mại cùng loại. Hệ thống sử dụng dầu truyền nhiệt để thu và chuyển đổi năng lượng mặt trời.
Một điểm đáng chú ý là nhà máy tích hợp công nghệ lưu trữ muối nóng chảy. Công nghệ này cho phép chuyển đổi phần năng lượng dư thừa vào ban ngày thành nhiệt năng để lưu trữ, sau đó phát điện vào ban đêm hoặc khi ánh sáng yếu, giúp duy trì nguồn cung điện liên tục hơn so với các hệ thống năng lượng mặt trời thông thường.
Khi đi vào vận hành, tổ hợp này dự kiến cung cấp trung bình 719 triệu kWh mỗi năm, tương đương nhu cầu điện của khoảng 220.000 hộ gia đình đô thị tại Trung Quốc.
Sự phát triển nhanh của năng lượng tái tạo cũng đang kéo theo việc mở rộng lưới điện tới các khu vực xa xôi. Chính quyền địa phương cho biết mạng lưới truyền tải siêu cao áp, với các đường dây 500 kV làm trục chính, đang được hoàn thiện nhằm đảm bảo cung cấp điện ổn định và linh hoạt hơn.
Dự án mới nối tiếp một nhà máy nhiệt điện mặt trời công suất 100 megawatt tại huyện An Đa, phía bắc Tây Tạng, đi vào hoạt động từ tháng 6/2025. Đây là cơ sở đầu tiên trên thế giới được xây dựng trong điều kiện độ cao lớn, nhiệt độ thấp và hệ thống lưới điện yếu.
Trong những năm gần đây, điện sạch từ Tây Tạng đã được truyền tải tới nhiều khu vực như Bắc Kinh, Trùng Khánh và Giang Tô, hỗ trợ chiến lược điều phối năng lượng liên vùng. Tháng 9/2025, điện xanh từ khu vực này lần đầu tiên được chuyển tới Thượng Hải, với sản lượng giao dịch ban đầu đạt 7,85 triệu kWh, giúp tiết kiệm hơn 24.000 tấn than tiêu chuẩn và cắt giảm hơn 60.000 tấn khí CO2.
Dữ liệu chính thức cho thấy đầu tư vào lĩnh vực năng lượng sạch tại Tây Tạng tăng mạnh trong năm 2025. Tổng vốn đầu tư vào các ngành điện, nhiệt, khí và nước tăng 33,1% so với cùng kỳ, đóng góp đáng kể vào tăng trưởng chung của khu vực. Riêng thủy điện và điện gió ghi nhận mức tăng lần lượt 299% và 137%.
Chiến lược mở rộng năng lượng tái tạo của Trung Quốc gắn với các mục tiêu dài hạn đã được Chủ tịch Tập Cận Bình công bố tại hội nghị khí hậu của Liên hợp quốc. Theo đó, tỷ trọng năng lượng phi hóa thạch trong tổng tiêu thụ năng lượng sẽ vượt 30% vào năm 2035, trong khi tổng công suất điện gió và mặt trời dự kiến đạt 3,6 tỷ kilowatt, cao gấp hơn sáu lần so với năm 2020.
