Trung Quốc thí điểm cấp định danh cho 'nhân vật số AI'

Bắc Kinh đang triển khai chương trình thí điểm cấp thẻ căn cước cho các nhân vật số được tạo ra bằng trí tuệ nhân tạo (AI).

071026-robottuongtac.jpg
Robot tương tác với khách tham quan tại Triển lãm Xuất bản Kỹ thuật số Quốc tế ở Sơn Đông, Trung Quốc, ngày 27/8/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Thẻ căn cước của những trường hợp này dự kiến ghi các thông tin như tên, ngày sinh, địa chỉ và đặc điểm khuôn mặt, đồng thời cho phép những “con người số” này sở hữu ví tiền kỹ thuật số.

Yuri mới chỉ “một tuổi” khi hàng ngàn người hâm mộ tụ họp tại Thượng Hải để xem cô biểu diễn trực tiếp. Xuất hiện trong hình hài một người phụ nữ trưởng thành trên màn hình rộng 100 mét tại một phòng hòa nhạc ở khu Bến Thượng Hải, cô đã hát bằng cả tiếng Quan Thoại lẫn tiếng Anh và thay đổi trang phục chỉ trong chớp mắt. Tuy nhiên, Yuri không phải là người thật mà là thần tượng ảo được tạo ra bởi AI.

Đầu năm nay, cô trở thành nhân vật số đầu tiên của Trung Quốc được cấp thẻ định danh chính thức do cơ quan nhà nước ban hành, trong đó ghi rõ tên, ngày sinh, địa chỉ và các đặc điểm khuôn mặt của cô. Tư cách định danh chính thức này cho phép những người vận hành mở ví tiền kỹ thuật số phục vụ hoạt động kinh doanh của Yuri, cũng như thiết lập các quan hệ đối tác thương mại trong nhiều lĩnh vực như thời trang, trò chơi điện tử và ô tô. Chương trình thí điểm tại Bắc Kinh cũng đưa Yuri trở thành nghệ sĩ AI đầu tiên tại Trung Quốc được cấp phép hoạt động.

Theo một báo cáo năm 2025 từ Đại học Truyền thông Trung Quốc, có khoảng 1,3 triệu doanh nghiệp tại nước này hoạt động trong lĩnh vực "người kỹ thuật số". Vào tháng 9, Bắc Kinh đã ban hành hướng dẫn mới dành cho các dịch vụ phát thanh và video trực tuyến, yêu cầu những đơn vị này phải đăng ký thông tin về các nhân vật ảo mà họ sử dụng.

Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhiều cơ quan chính phủ triển khai kế hoạch quản lý các nhân vật ảo, nhằm hưởng ứng sáng kiến của Chủ tịch Tập Cận Bình về việc phát triển "lực lượng sản xuất chất lượng mới" và tăng cường khả năng tự chủ về AI của quốc gia. Những người ủng hộ cho rằng biện pháp này sẽ giúp bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và ngăn chặn các vụ lừa đảo trực tuyến.

Nhân vật kỹ thuật số đã được ứng dụng rộng rãi tại Trung Quốc trong các lĩnh vực phát thanh truyền hình, livestream, phim ngắn (micro-drama), thương mại điện tử... Quy mô thị trường này được ước tính đạt 48 tỷ nhân dân tệ (10 tỷ USD) vào năm 2025 và đang mở rộng nhanh chóng.

Cùng với sự phát triển của học máy, nhân vật kỹ thuật số đã chuyển mình từ những người dẫn chương trình chỉ biết đọc kịch bản thành các nhân vật có sức ảnh hưởng do AI tạo ra, có khả năng tương tác với người dùng theo thời gian thực.

Các nhân vật kỹ thuật số đang trở nên phổ biến rộng rãi trong ngành công nghiệp livestream đầy lợi nhuận tại Trung Quốc, nhờ khả năng mang lại sự đồng hành 24/7 với chi phí thấp.

Bắc Kinh cũng đã triển khai các nhân vật ảo của riêng thành phố để truyền đạt chỉ thị chính trị cũng như phổ biến kiến thức về tư tưởng và lịch sử. Hàng chục cơ quan chính quyền địa phương cũng đang triển khai các nhân viên ảo để giải đáp thắc mắc của người dân.

Mặc dù việc sử dụng các nhân vật kỹ thuật số do AI tạo ra đang ngày càng phổ biến, lĩnh vực này cũng đang vấp phải sự giám sát ngày càng chặt chẽ. Các phương tiện truyền thông nhà nước đưa tin rằng những nhân vật kỹ thuật số AI đóng vai bác sĩ đã xuất hiện trong các video nhằm tuyên truyền lời khuyên y tế sai lệch.

Hà Linh/Báo Tin tức và Dân tộc

Dành cho bạn