Theo California Post ngày 9/4, một cuộc tranh luận gay gắt đã bùng nổ khi doanh nhân tỷ phú Elon Musk - ông chủ của các hãng xe điện Tesla, công ty công nghệ vũ trụ SpaceX, mạng xã hội X và công ty trí tuệ nhân tạo xAI - công khai chỉ trích dự án đường sắt cao tốc của bang California (Mỹ), gọi đây là một công trình lãng phí quy mô lớn và đặt nghi vấn về động cơ tài chính phía sau.
Trong một phát biểu trên mạng xã hội, người giàu nhất thế giới với khối tài sản ròng lên đến 806 tỷ USD theo tính toán của Forbes, cho rằng mục đích thực sự của dự án không phải là vận chuyển hành khách mà là tạo dòng tiền cho các cơ quan hành chính, đơn vị tư vấn và công đoàn. Ông nhận định rằng hàng tỷ USD đã được chi tiêu nhưng không mang lại hiệu quả tương xứng, đồng thời cho rằng việc thiếu một hệ thống giao thông hiệu quả về chi phí là điều có chủ ý.
Dự án đường sắt cao tốc California ban đầu được đề xuất vào năm 2008 với ngân sách khoảng 33 tỷ USD, nhưng hiện đã tăng lên đến 126 tỷ USD do các vấn đề pháp lý kéo dài và khó khăn trong việc thu hồi đất. Theo kế hoạch hiện tại, tuyến đường nối giữa Los Angeles và San Francisco có thể không hoàn thành trước giai đoạn 2030 đến 2033, và vẫn chưa có nguồn tài chính rõ ràng cho toàn bộ tuyến.
Ông Musk cũng đề xuất rằng công ty của ông có thể xây dựng một hệ thống giao thông thay thế với chi phí thấp hơn đáng kể, nhấn mạnh các giải pháp công nghệ như hệ thống đường hầm và vận chuyển tốc độ cao hiện đại.
Phát biểu của ông Musk nhắm trực tiếp vào chính sách hạ tầng của Thống đốc bang Gavin Newsom, người đã bảo vệ dự án và bảo đảm nguồn tài trợ 1 tỷ USD mỗi năm từ ngân sách của bang California đến năm 2045 nhằm duy trì tiến độ xây dựng.
Tuy nhiên, dự án đang đối diện thêm thách thức khi chính quyền liên bang đã chấm dứt khoản tài trợ 4 tỷ USD vào đầu năm 2026, làm gia tăng áp lực tài chính. Dù vậy, gần 130 km hạ tầng cơ bản đã được hoàn thành, chuyển trọng tâm sang việc lắp đặt đường ray và hệ thống điện.
