Kết nối sản xuất với thị trường
Sáng 29/10, Hội thảo Doanh nghiệp Việt Nam và Trung Quốc với chủ đề “Kết nối sản xuất, logistics và chuỗi giá trị toàn cầu” diễn ra trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026 tại TP Hồ Chí Minh. Tại hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi giải pháp phát huy lợi thế công nghiệp, cảng biển, công nghệ và thị trường, tạo cơ hội hợp tác thực chất cho doanh nghiệp hai nước.
Ông Yang Wen Bin, Quyền Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam, Chi hội TP Hồ Chí Minh, cho biết kim ngạch thương mại hai nước trong 9 tháng năm 2026 đạt 253,1 tỷ USD. Quy mô giao thương cùng những lợi thế bổ trợ giữa hai nền kinh tế tạo điều kiện mở rộng hợp tác sản xuất, chuyển giao công nghệ và phát triển dịch vụ logistics.
Ông Yang Wen Bin cho rằng doanh nghiệp cần chú trọng chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng trong quá trình phát triển. Các bên cần đẩy mạnh số hóa chuỗi cung ứng, cải thiện thông quan và giảm chi phí logistics. Những giải pháp này sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao khả năng đáp ứng yêu cầu thị trường và mở rộng quan hệ hợp tác.
Ông đánh giá TP Hồ Chí Minh có thêm lợi thế từ không gian phát triển mới sau hợp nhất. Thành phố có điều kiện kết nối trung tâm tài chính, thương mại với các khu công nghiệp, cơ sở sản xuất công nghệ cao và cảng biển nước sâu. Các nguồn lực này có thể bổ trợ cho nhau, tạo nền tảng hình thành chuỗi giá trị tương đối hoàn chỉnh.
Sự liên thông giữa sản xuất, vận tải, kho bãi và thị trường sẽ tạo thuận lợi cho thu hút đầu tư, mở rộng mạng lưới sản xuất quốc tế. Tuy nhiên, các bên cần tăng cường kết nối hạ tầng, rút ngắn thời gian giao nhận và giảm chi phí logistics để khai thác hiệu quả những lợi thế hiện có.
Ông Từ Châu, Quyền Tổng Lãnh sự Trung Quốc tại TP Hồ Chí Minh, nhận định hợp tác giữa doanh nghiệp hai nước đang phát triển theo hướng phối hợp chuỗi cung ứng, trao đổi công nghệ và chia sẻ tri thức. Các lĩnh vực sản xuất thông minh, quản lý quy trình, kiểm soát chất lượng và đào tạo nhân lực còn nhiều dư địa hợp tác.
Ông Từ Châu cho rằng vận tải đa phương thức, cửa khẩu thông minh, kho lạnh và tài chính xuyên biên giới có thể góp phần tháo gỡ những điểm nghẽn trong vận chuyển. Các hướng hợp tác này cần gắn với nhu cầu sản xuất, giao thương để nâng cao hiệu quả kết nối thị trường.
Doanh nghiệp cần phối hợp chặt chẽ giữa các công đoạn cung ứng nguyên liệu, tổ chức sản xuất, vận chuyển và giao hàng. Những cải thiện trong từng công đoạn sẽ giúp doanh nghiệp kiểm soát chi phí, bảo đảm tiến độ và nâng cao chất lượng phục vụ đối tác. Các chương trình hợp tác vì vậy cần xác định rõ nhu cầu, năng lực của từng bên và khả năng triển khai trong thực tế.
Cảng biển kết nối xanh, thông minh
Bà Ngô Thị Thanh Vy, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Cảng quốc tế QTM, cho rằng doanh nghiệp cần tích hợp các yếu tố xanh và thông minh ngay từ quá trình đầu tư, phát triển cảng. Việc QTM đang đầu tư, xây dựng cảng tạo điều kiện để doanh nghiệp tính toán đồng bộ về hạ tầng, công nghệ, thiết bị, năng lượng và môi trường.
Bà Vy cho biết, QTM định hướng phát triển cảng tổng hợp hiện đại, phù hợp với đặc thù từng dòng hàng và nhu cầu khai thác. Doanh nghiệp ưu tiên giải pháp tối ưu sử dụng cầu bến, thiết bị, nâng cao an toàn, giảm tiêu thụ năng lượng và tác động môi trường. Hoạt động số hóa, quản trị dữ liệu cũng được chú trọng để tăng khả năng kết nối với khách hàng.
Theo bà Vy, công nghệ cần được lựa chọn dựa trên khả năng giải quyết bài toán khai thác và tạo giá trị cho khách hàng. Doanh nghiệp phải cân nhắc sự phù hợp, hiệu quả sử dụng và năng lực vận hành khi đầu tư thiết bị, hệ thống quản lý.
Bà Vy nhấn mạnh, hiệu quả logistics còn phụ thuộc vào sự phối hợp giữa cảng, chủ tàu, chủ hàng, doanh nghiệp vận tải và cơ quan quản lý. Thông tin rời rạc sẽ hạn chế hiệu quả của cả chuỗi, ngay cả khi cảng được trang bị hiện đại.
Các bên cần chia sẻ những thông tin cần thiết để phối hợp kế hoạch, quyết định nhanh hơn, giảm thời gian chờ và tối ưu phương tiện, kho bãi, cầu bến. QTM cũng chủ động kết nối với các cảng, đối tác quốc tế, chủ hàng và doanh nghiệp logistics để học hỏi kinh nghiệm, chuẩn bị cho hoạt động trong tương lai.
Ông Lê Trường Duy, Giám đốc Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tại TP Hồ Chí Minh (HCMC C4IR), cho rằng hợp tác công nghệ phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của doanh nghiệp. Các bên cần xác định rõ bài toán, công nghệ, tiêu chuẩn kỹ thuật, đối tác và nguồn lực triển khai.
Ông Duy đề xuất chú trọng trí tuệ nhân tạo, tự động hóa, logistics thông minh và logistics xanh để tối ưu chi phí toàn chuỗi. Hoạt động chuyển giao cần gắn với năng lực tiếp nhận, vận hành của doanh nghiệp trong nước. Chính quyền, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học cần xác định đầu mối phối hợp để chuyển cơ hội thành dự án cụ thể.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hồ Chí Minh Nguyễn Lộc Hà nhấn mạnh yêu cầu tăng cường liên kết sản xuất, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cao năng lực nhà cung ứng. Các hoạt động ứng dụng công nghệ cần giúp doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào những công đoạn có giá trị gia tăng cao.
Ông Nguyễn Lộc Hà cho biết Thành phố mong muốn hợp tác phát triển hạ tầng, logistics thông minh và logistics xanh; khai thác hiệu quả hệ thống cảng biển, đặc biệt là cụm cảng Cái Mép và Thị Vải. Thành phố cũng khuyến khích chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực và liên kết giữa doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học.
Theo ông Nguyễn Lộc Hà, hiệu quả hợp tác cần được đo bằng cơ hội giao thương, đối tác được kết nối và sáng kiến có khả năng triển khai. TP Hồ Chí Minh tiếp tục tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi để doanh nghiệp hai nước chuyển tiềm năng thành chương trình, dự án cụ thể, nâng cao năng lực sản xuất và giá trị chuỗi cung ứng.
