Tìm hiểu những dấu ấn lịch sử

Những ngày đầu kỳ nghỉ lễ 2/9, Khu di tích lịch sử Địa đạo Củ Chi đã đón nhiều đoàn khách trong nước và quốc tế đến tham quan, tìm hiểu về vùng “đất thép thành đồng”. Ngay từ sáng ngày 31/8, từng đoàn khách đã có mặt tại khu di tích, chăm chú nghe thuyết minh về quá trình hình thành hệ thống địa đạo cùng cuộc sống, chiến đấu bền bỉ của quân và dân Củ Chi trong những năm tháng chiến tranh.

Nhiều du khách lựa chọn trải nghiệm khi trực tiếp đi xuống những đoạn địa đạo đã được mở rộng nhằm phục vụ tham quan. Không gian hẹp, thiếu ánh sáng cùng những đường hầm nằm sâu dưới lòng đất giúp du khách phần nào hình dung điều kiện sinh hoạt, chiến đấu đầy gian khổ của quân và dân ta. Các khu vực tái hiện bếp Hoàng Cầm, phòng họp, nơi cứu chữa thương binh, hầm trú ẩn và các mô hình sản xuất vũ khí cũng thu hút đông người tìm hiểu.

Anh Joe Phillip, du khách quốc tịch Anh, cho biết anh khá bất ngờ khi trực tiếp trải nghiệm hệ thống địa đạo và nghe kể về cuộc sống của người dân Củ Chi trong thời chiến. Theo anh, việc xây dựng một công trình quy mô dưới lòng đất trong điều kiện thiếu thốn đã cho thấy sự sáng tạo, kiên cường và lòng dũng cảm đặc biệt của người Việt Nam.

“Trước khi đến đây, tôi đã đọc một số tài liệu về chiến tranh Việt Nam nhưng trải nghiệm thực tế mang lại cảm xúc hoàn toàn khác. Tôi rất ấn tượng với cách người dân sinh sống, tổ chức liên lạc và chiến đấu trong những đường hầm nhỏ hẹp. Điều đó giúp tôi hiểu thêm vì sao người Việt Nam có thể vượt qua những năm tháng khốc liệt. Tôi thực sự khâm phục ý chí, lòng dũng cảm và tinh thần bảo vệ quê hương của người Việt trong thời chiến”, anh Philip bày tỏ.

Không chỉ tham quan ban ngày, chương trình trải nghiệm “Trăng chiến khu” tại Địa đạo Củ Chi cũng tạo thêm sức hút cho loại hình du lịch lịch sử. Không gian chiến khu về đêm cùng những câu chuyện được tái hiện sinh động giúp du khách cảm nhận rõ hơn cuộc sống của quân và dân Củ Chi. Đây không đơn thuần là hoạt động tham quan mà còn là cách đưa người xem trở về quá khứ bằng âm thanh, ánh sáng, cảnh trí và những câu chuyện gắn với con người thật.

Ngoài "địa chỉ đỏ” Khu di tích lịch sử Đi đạo Củ Chi, Hội trường Thống Nhất (Di tích lịch sử Dinh Độc Lập) cũng đón lượng khách đông không kém. Nhiều gia đình đưa con em đến đây để tham quan, tìm hiểu về lịch sử; đồng thời cùng lưu lại những hình ảnh đẹp của gia đình.

Tương tự, Bảo tàng Chứng tích Chiến tranh những ngày này cũng đón khá nhiều du khách trong và ngoài nước. Khi đến đây, du khách có thể tham quam và tìm hiểu về chiến tranh Việt Nam thông qua hệ thống hình ảnh, tư liệu, hiện vật và các chuyên đề trưng bày. Mỗi hiện vật, mỗi không gian tái hiện chiến tranh đều giúp công chúng hiểu thêm về hậu quả của chiến tranh, những mất mát mà nhân dân Việt Nam đã trải qua, đồng thời truyền tải thông điệp về hòa bình, tình hữu nghị và sự tôn trọng giữa các dân tộc.

Trong khi đó, hệ thống Bảo tàng Biệt động Sài Gòn - Gia Định cũng đang mang đến cho du khách một góc nhìn gần gũi về lực lượng hoạt động bí mật giữa lòng đô thị. Những hiện vật, tài liệu và câu chuyện về các cơ sở cách mạng, hầm chứa vũ khí, phương tiện liên lạc cùng những trận đánh của lực lượng biệt động giúp quá khứ được tái hiện cụ thể hơn.

Chị Nguyễn Hồng Bích, một du khách đến từ Hà Nội, đang tham quan tại Bảo tàng Biệt động Sài Gòn - Gia Định cho biết, chị đặc biệt ấn tượng với những vật dụng giản dị từng được các chiến sĩ sử dụng để che giấu tài liệu, vận chuyển vũ khí và thực hiện nhiệm vụ.

“Mỗi hiện vật đều gắn với một câu chuyện về lòng quả cảm và sự hy sinh thầm lặng. Tôi vừa xúc động, vừa tự hào khi hiểu thêm về những con người đã chấp nhận hiểm nguy để góp phần giành lại độc lập cho dân tộc. Chuyến tham quan giúp tôi càng trân trọng sự hy sinh của cha ông và cuộc sống hòa bình hôm nay”, chị Hồng Bích cho biết.

Phát huy giá trị lịch sử để giáo dục thế hệ trẻ

Theo ông Trần Trọng Nghĩa, Giám đốc Bảo tàng Biệt động Sài Gòn - Gia Định, trong những ngày lễ lớn, lượng khách là gia đình, học sinh, sinh viên và các đoàn thể đến tham quan tăng cao. Điều khách tham quan quan tâm không chỉ là hiện vật mà còn là những câu chuyện phía sau từng căn hầm, phương tiện, tài liệu và kỷ vật của các chiến sĩ biệt động.

Ông Trần Trọng Nghĩa cho biết, để lịch sử đến gần hơn với công chúng, việc thuyết minh cần được thực hiện theo hướng sinh động, giàu cảm xúc nhưng vẫn bảo đảm tính chính xác. Bảo tàng tiếp tục sưu tầm hiện vật, bổ sung tư liệu, số hóa nội dung trưng bày và kết nối các câu chuyện lịch sử với không gian đô thị hiện nay. Qua đó, du khách có thể hiểu rằng chiến công của lực lượng biệt động không phải là những câu chuyện xa xôi mà diễn ra ngay trên các tuyến đường, góc phố quen thuộc của Thành phố.

Trong khi đó, đại diện Khu di tích lịch sử Địa đạo Củ Chi cho biết, đơn vị đã chủ động chuẩn bị nhân lực, tăng cường hướng dẫn và tổ chức các hoạt động trải nghiệm để đáp ứng nhu cầu tham quan trong kỳ nghỉ lễ. Ngoài việc bảo đảm an toàn cho du khách khi xuống địa đạo, khu di tích chú trọng nâng cao chất lượng thuyết minh, vệ sinh môi trường và gìn giữ cảnh quan.

Theo đó, giá trị lớn nhất của Địa đạo Củ Chi nằm ở khả năng giúp du khách trực tiếp cảm nhận một phần không gian sống và chiến đấu của quân dân trong thời chiến. Vì vậy, công tác bảo tồn phải gắn với việc tổ chức trải nghiệm phù hợp, tránh thương mại hóa hoặc làm sai lệch giá trị lịch sử. Các chương trình dành cho học sinh, sinh viên cũng được quan tâm nhằm biến chuyến tham quan thành một tiết học thực tế về lòng yêu nước, ý chí tự lực và tinh thần đoàn kết.

Nắm bắt nhu cầu tìm hiểu lịch sử của du khách tăng cao, nhiều doanh nghiệp lữ hành tại TP Hồ Chí Minh cũng đã xây dựng các sản phẩm chuyên đề như “Biệt động Sài Gòn”, “TP Hồ Chí Minh tôi yêu”, “Trăng chiến khu” hay “Huyền thoại về những người anh hùng” kết nối Củ Chi với Cần Giờ và các điểm di tích trong khu vực trung tâm. Thay vì chỉ đưa khách đến chụp ảnh, các chương trình tăng cường hoạt động nghe kể chuyện, tương tác với hiện vật, trải nghiệm không gian và tìm hiểu đời sống của nhân vật lịch sử.

Bà Trần Thị Bảo Thu, Giám đốc Tiếp thị và Truyền thông Công ty Du lịch Vietluxtour, cho biết dịp lễ Quốc khánh 2/9, doanh nghiệp tập trung xây dựng các tour nội đô kết hợp về nguồn, tour tham quan các địa chỉ đỏ có kết nối một số điểm tham quan đặc trưng của TP Hồ Chí Minh.

“Khi thiết kế chương trình, chúng tôi chú trọng sắp xếp lộ trình hợp lý, điều phối thời gian tham quan, phối hợp với các điểm đến và bố trí hướng dẫn viên am hiểu chuyên đề. Sản phẩm được tổ chức theo hình thức linh hoạt, phù hợp với khách gia đình, khách đoàn và khách quốc tế muốn khám phá Thành phố trong thời gian ngắn, đồng thời hạn chế thời gian chờ đợi tại các điểm đông khách trong ngày lễ”, bà Trần Thị Bảo Thu cho biết thêm.

Ông Lê Trương Hiền Hòa, Phó Giám đốc Sở Du lịch TP Hồ Chí Minh cho biết, sản phẩm du lịch cách mạng và hệ thống “địa chỉ đỏ” là nguồn tài nguyên văn hóa đặc biệt của Thành phố. Đây không chỉ là những điểm tham quan mà còn là không gian lưu giữ ký ức, kết nối quá khứ với hiện tại và góp phần tạo nên chiều sâu cho sản phẩm du lịch đô thị.

Theo đó, việc phát huy giá trị các di tích cần gắn chặt giữa bảo tồn, giáo dục và phát triển du lịch. Khi câu chuyện lịch sử được chuyển tải bằng hình thức hấp dẫn, phù hợp với từng nhóm khách, nhất là học sinh và người trẻ, mỗi chuyến tham quan sẽ trở thành một bài học trực quan, giúp thế hệ hôm nay hiểu hơn về sự hy sinh của cha ông, từ đó nuôi dưỡng lòng yêu nước, niềm tự hào dân tộc và trách nhiệm xây dựng Thành phố.

Theo các chuyên gia du lịch, sức hút của các “địa chỉ đỏ” trong kỳ nghỉ lễ 2/9 cho thấy nhu cầu tìm về lịch sử ngày càng rõ nét. Việc tiếp tục bảo tồn di tích, làm mới cách kể chuyện và kết nối các điểm đến thành những hành trình hoàn chỉnh sẽ giúp du lịch cách mạng trở thành sản phẩm đặc trưng của TP Hồ Chí Minh, đồng thời lan tỏa sâu rộng giá trị của độc lập, hòa bình đến người dân và du khách.