Tuy nhiên, sự phát triển nhanh của hoạt động bán hàng trực tuyến cùng tình trạng đồ chơi không rõ nguồn gốc, thiếu chứng nhận hợp quy đặt ra yêu cầu tăng cường kiểm tra, bảo đảm quyền lợi người tiêu dùng và an toàn cho trẻ em.
Đồ chơi truyền thống giữ sức hút
Những ngày giữa tháng 9, không khí Trung thu đã hiện diện rõ nét trên các tuyến phố chuyên kinh doanh đồ chơi, đồ trang trí tại khu vực phố cổ Hà Nội như Hàng Mã, Hàng Lược, Lương Văn Can. Sắc đỏ của đèn lồng, sắc vàng của đèn ông sao, những chiếc mặt nạ giấy bồi và đầu lân nhiều kích cỡ được bày kín trước các cửa hàng, thu hút đông người dân, du khách đến tham quan, mua sắm.
Không chỉ tại khu vực phố cổ, các cửa hàng đồ chơi, nhà sách, siêu thị và điểm bán trong khu dân cư cũng dành không gian đáng kể cho hàng hóa phục vụ Tết Trung thu. Thị trường năm nay khá phong phú, từ các sản phẩm truyền thống làm bằng tre, giấy, vải đến đèn nhựa sử dụng pin, đồ chơi phát sáng, đồ chơi lắp ghép và các sản phẩm mô phỏng nhân vật hoạt hình.
Tết Trung thu năm 2026 rơi vào ngày 25/9 Dương lịch. Vì vậy, ngay từ đầu tháng 9, nhiều cơ sở kinh doanh đã chủ động nhập hàng, trang trí điểm bán và giới thiệu sản phẩm trên mạng xã hội. Theo các tiểu thương, sức mua thường tăng mạnh trong khoảng một tuần trước ngày Rằm tháng Tám, nhất là vào buổi tối và những ngày cuối tuần.
Khảo sát tại một số điểm bán cho thấy, giá đồ chơi Trung thu truyền thống không biến động lớn so với năm trước, phổ biến từ 15.000–350.000 đồng/sản phẩm, tùy loại, kích thước và mức độ hoàn thiện. Đèn ông sao loại nhỏ có giá khoảng 20.000–30.000 đồng/chiếc, loại lớn từ 50.000–70.000 đồng; mặt nạ giấy bồi từ 30.000–60.000 đồng. Đầu lân loại nhỏ dành cho trẻ em có giá từ 150.000 đồng, trong khi sản phẩm kích thước lớn, trang trí cầu kỳ có thể lên tới 500.000–600.000 đồng.
Nhiều loại đồ chơi truyền thống năm nay được cải tiến về mẫu mã, màu sắc nhưng vẫn sử dụng những vật liệu quen thuộc như tre, giấy bóng kính, giấy màu và vải. Các mẫu đèn hình con vật, đầu lân mini và mặt nạ nhân vật dân gian được thiết kế gần gũi với trẻ em, tạo thêm lựa chọn cho phụ huynh.
Chị Nguyễn Minh Nguyệt, một tiểu thương kinh doanh đồ chơi Trung thu tại phố Hàng Mã, phường Hoàn Kiếm, thành phố Hà Nội cho biết, các mặt hàng truyền thống như đèn ông sao, mặt nạ giấy bồi, trống nhỏ và đầu lân được nhiều khách hàng quan tâm. Người mua không chỉ hỏi giá mà còn tìm hiểu kỹ về chất liệu, xuất xứ và độ an toàn. Những sản phẩm có mức giá vừa phải, hình thức đẹp và mang nét đặc trưng của Trung thu Việt Nam thường dễ bán hơn.
Theo chị Nguyệt, bên cạnh những sản phẩm hoàn thiện, các bộ đồ chơi để cha mẹ cùng trẻ lắp ghép, trang trí cũng được quan tâm. Đây không đơn thuần là món quà mà còn tạo điều kiện để các thành viên trong gia đình cùng tham gia chuẩn bị cho đêm hội trăng Rằm. Trường học, cơ quan, khu dân cư và tổ dân phố cũng thường đặt mua số lượng lớn để tổ chức chương trình Trung thu cho trẻ em.
Với khoảng 100.000–200.000 đồng, một gia đình có thể mua cho trẻ một chiếc đèn, mặt nạ và trống nhỏ. Đối với các hoạt động tập thể, đồ chơi truyền thống có ưu thế nhờ giá hợp lý, dễ sử dụng và mang đậm không khí ngày hội.
Thị trường đồ chơi Trung thu hiện không còn phụ thuộc hoàn toàn vào khách mua trực tiếp. Nhiều cửa hàng đồng thời giới thiệu sản phẩm trên mạng xã hội, nhận đơn qua điện thoại và giao hàng tận nơi, giúp người tiêu dùng dễ dàng xem trước mẫu mã, so sánh giá và lựa chọn sản phẩm.
Sức hút của đồ chơi truyền thống cho thấy nhiều gia đình mong muốn trẻ được tiếp cận với những sản phẩm gắn với văn hóa Trung thu Việt Nam. Đây cũng là cơ hội để các cơ sở thủ công và doanh nghiệp trong nước cải tiến mẫu mã, nâng cao chất lượng, xây dựng thương hiệu cho đồ chơi Việt.
Người mua đặt an toàn lên hàng đầu
Cùng với sự phong phú về mẫu mã, hành vi mua sắm đồ chơi Trung thu của người tiêu dùng Hà Nội cũng có nhiều thay đổi. Thay vì chỉ lựa chọn theo sở thích của trẻ, phụ huynh ngày càng quan tâm đến chất liệu, độ bền, độ tuổi sử dụng và các cảnh báo an toàn ghi trên sản phẩm.
Chị Nguyễn Thu Hà (sống tại khu vực Linh Đàm, phường Hoàng Liệt, thành phố Hà Nội) chia sẻ, việc mua sắm trực tuyến giúp chị tiết kiệm thời gian, dễ so sánh mẫu mã và giá bán. Tuy nhiên, đối với những sản phẩm trẻ trực tiếp cầm, ngậm hoặc sử dụng trong thời gian dài, chị luôn ưu tiên cửa hàng có địa chỉ rõ ràng.
“Mua đồ chơi trên mạng rất thuận tiện, mẫu mã nhiều và giá bán đa dạng, nhưng tôi không lựa chọn chỉ dựa trên hình ảnh quảng cáo. Trước khi mua, tôi thường xem kỹ thông tin về nhà sản xuất, xuất xứ, chất liệu và độ tuổi sử dụng. Nếu sản phẩm không có nhãn hàng hóa hoặc người bán không giải thích rõ nguồn gốc thì tôi sẽ không đặt mua”, chị Thu Hà cho biết.
Theo chị Hà, giá bán không phải tiêu chí duy nhất khi lựa chọn đồ chơi cho trẻ. Những món đồ có mùi nhựa nồng, màu sắc dễ bong, chi tiết lỏng lẻo hoặc không ghi rõ độ tuổi sử dụng thường không được gia đình lựa chọn.
Chị Hà cho hay, gia đình vẫn ưu tiên mua đèn ông sao, trống nhỏ và mặt nạ giấy bồi để con vừa có niềm vui trong ngày hội, vừa hiểu thêm về Tết Trung thu truyền thống. Chị sẵn sàng trả giá cao hơn nếu sản phẩm chắc chắn, có nguồn gốc rõ ràng và bảo đảm an toàn.
Cũng thường xuyên mua đồ chơi cho trẻ qua mạng, chị Cao Hồng Minh (ở Mỹ Đình, phường Từ Liêm, thành phố Hà Nội) cho rằng, hình thức này mang lại nhiều lựa chọn nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro nếu người mua chỉ dựa vào hình ảnh quảng cáo.
“Có sản phẩm trên mạng nhìn khá to, đẹp và chắc chắn, nhưng khi nhận hàng lại nhỏ, nhựa mỏng hoặc các chi tiết dễ bung ra. Vì vậy, tôi thường xem kỹ hình ảnh thực tế, đọc đánh giá của những người đã mua và hỏi người bán về tem nhãn, chất liệu, kích thước trước khi đặt hàng”, chị Hồng Minh chia sẻ.
Sau khi nhận sản phẩm, chị Minh luôn kiểm tra lại trước khi đưa cho trẻ sử dụng, nhất là các cạnh sắc nhọn, dây buộc, ngăn chứa pin và những chi tiết nhỏ có thể rơi ra. Theo chị, đối với đồ chơi trẻ em, sự an toàn cần được đặt cao hơn yếu tố hình thức và giá rẻ.
Thực tế, thị trường đồ chơi trực tuyến đang phát triển nhanh với hàng nghìn sản phẩm được giới thiệu trên các sàn thương mại điện tử và mạng xã hội. Hoạt động bán hàng qua video ngắn, phát trực tiếp và các chương trình giảm giá giúp sản phẩm tiếp cận người mua nhanh hơn. Tuy nhiên, người tiêu dùng khó kiểm tra trực tiếp chất liệu, độ chắc chắn và kích thước thực tế. Một số sản phẩm có hình ảnh quảng cáo bắt mắt nhưng phần mô tả không thể hiện đầy đủ thông tin về nhà sản xuất, xuất xứ, vật liệu hoặc độ tuổi sử dụng.
Phụ huynh cần đặc biệt lưu ý đối với sản phẩm có chi tiết nhỏ, dây buộc dài, cạnh sắc nhọn hoặc sử dụng pin cúc áo. Những bộ phận dễ bung, rơi có thể gây nguy hiểm nếu trẻ nuốt phải. Đồ chơi có mùi hắc, màu dễ bong, bề mặt thô ráp hoặc âm thanh quá lớn cũng không nên cho trẻ sử dụng.
Theo quy định, đồ chơi trẻ em lưu thông trên thị trường phải đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia, có nhãn hàng hóa và dấu hợp quy CR. Trên nhãn cần thể hiện các thông tin về sản phẩm, tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm về hàng hóa, xuất xứ, độ tuổi sử dụng, hướng dẫn và cảnh báo an toàn.
Việc người tiêu dùng quan tâm nhiều hơn đến chất lượng và nguồn gốc sản phẩm đang tạo động lực để các nhà sản xuất, cơ sở kinh doanh nâng cao chất lượng, minh bạch thông tin và chú trọng thiết kế phù hợp với trẻ em.
Tăng kiểm tra, xử lý hàng hóa vi phạm
Thị trường đồ chơi Trung thu sôi động cũng là thời điểm nguy cơ xuất hiện hàng nhập lậu, hàng không rõ nguồn gốc và sản phẩm chưa được chứng nhận hợp quy gia tăng. Những mặt hàng này thường có giá thấp, mẫu mã bắt mắt, được phân phối qua cửa hàng nhỏ, chợ dân sinh hoặc các tài khoản bán hàng trên mạng.
Thực hiện kế hoạch kiểm tra hàng hóa phục vụ Tết Trung thu, Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội đã chỉ đạo các đội quản lý thị trường tăng cường nắm tình hình địa bàn, theo dõi cung cầu, giá cả và kiểm tra các cơ sở sản xuất, kinh doanh bánh Trung thu, bánh kẹo, nước giải khát, đồ chơi trẻ em cùng những mặt hàng có nhu cầu tiêu dùng cao.
Nội dung kiểm tra tập trung vào việc chấp hành quy định về đăng ký kinh doanh, hóa đơn, chứng từ, nguồn gốc xuất xứ, nhãn hàng hóa, hồ sơ công bố hợp quy, chất lượng sản phẩm và niêm yết giá. Các cơ sở từng vi phạm, kho hàng, điểm tập kết và địa bàn có nguy cơ cao được đưa vào diện giám sát trọng điểm.
Ông Dương Mạnh Hùng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội, cho biết: “Chi cục đã chỉ đạo các đội quản lý thị trường chủ động bám sát địa bàn, tăng cường kiểm tra các cơ sở kinh doanh hàng hóa phục vụ Tết Trung thu, đặc biệt là đồ chơi trẻ em. Lực lượng chức năng tập trung kiểm tra nguồn gốc, hóa đơn, chứng từ, nhãn hàng hóa, chứng nhận hợp quy và chất lượng sản phẩm; đồng thời phối hợp với các cơ quan liên quan kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm hàng nhập lậu, hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, không bảo đảm an toàn. Qua đó, góp phần bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, nhất là trẻ em, và giữ ổn định thị trường trên địa bàn Thủ đô”.
Cùng với kiểm tra các cửa hàng, chợ dân sinh và điểm kinh doanh truyền thống, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội chú trọng theo dõi hoạt động bán hàng trên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và các tài khoản phát trực tiếp. Đây là kênh phân phối phát triển nhanh nhưng cũng dễ bị lợi dụng để kinh doanh sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc né tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng.
Để thị trường Trung thu vận hành an toàn, các cơ sở kinh doanh phải kiểm tra hồ sơ pháp lý của hàng hóa trước khi nhập bán; thực hiện đầy đủ quy định về hóa đơn, chứng từ, nhãn hàng hóa, niêm yết giá và công bố hợp quy. Những sản phẩm mang tính bạo lực, nguy hiểm hoặc không phù hợp với trẻ em không được đưa ra thị trường.
Người tiêu dùng nên lựa chọn sản phẩm tại những địa chỉ uy tín, kiểm tra kỹ nhãn hàng hóa, xuất xứ, hướng dẫn sử dụng và dấu hợp quy CR. Khi phát hiện sản phẩm có dấu hiệu bất thường, người dân cần thông báo cho cơ quan chức năng để kịp thời kiểm tra, xử lý.
Thị trường đồ chơi Trung thu tại Hà Nội đang bước vào cao điểm với nguồn cung dồi dào, giá cả tương đối ổn định và sức hút rõ nét của các sản phẩm truyền thống. Để mùa trăng thực sự an toàn, trọn vẹn, bên cạnh hoạt động kiểm tra của lực lượng chức năng, trách nhiệm của người bán và sự lựa chọn tỉnh táo của người mua là những yếu tố quan trọng.
Một món đồ chơi có nguồn gốc rõ ràng, phù hợp với lứa tuổi và gắn với văn hóa dân tộc không chỉ mang lại niềm vui cho trẻ em mà còn góp phần gìn giữ những giá trị tốt đẹp của Tết Trung thu Việt Nam.
